Vereniging 1e Poolse pantserdivisie Nederland   

Terug

Actueel archief 2006

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

26 januari 2006

Herdenking Capelsche Veer

Winter 1944-1945
Op 16 december barst volstrekt onverwacht het Ardennenoffensief los. De geallieerden worden verast. In het Land van Heusden en Altena besluit generaal Student tot een zelfde overval. Hij zet parachutisten over de Maas en bij Capelsche Veer raken zij in een helse strijd met de in Capelle en in de Langstraat gelegerde Polen. Deze krijgen steun van de Engelsen, Schotten en Canadezen. Ondertussen voltrekt zich nog een ander drama. Namens de verzetsgroep André opereert in de vijandelijke linies de Sprangse verzetsman Jan de Rooij, die zijn activiteiten met de dood bekoopt. Als end januari 1945 de strijd is gestreden betreuren de geallieerden- en de bevolking met hen- rond 350 doden en gewonden.

Mei 1980
Spontaan ontstaat uit de plaatselijke bevolking de gedachte om de mannen te herdenken, die 35 jaar terug- ver van hun eigen vaderland- voor ónze vrijheid vochten. Maar niet alleen de mensen uit de naaste omgeving begrijpen waar het om gaat. Tot ver in Brabant voelt men aan dat dit eerbetoon op zijn plaats en echt gemeend is. Duizenden mensen verzamelen zich aan de voet van de oude, immense wilgeboom, die in de oorlog de bevriende nachtpatrouilles als oriëntatie diende.
De gemeente Sprang-Capelle, Rijkswaterstaat en de pachter van de grond ter plekke verlenen alle medewerking. Poolse, Britse en Canadese oorlogsveteranen herdenken hun kameraden, samen met de burgers.

Mei 1985
De ontmoeting tussen burgerij en oud-strijders in 1980 krijgt een vervolg. In 1983 reikt Prins Bernhard in Sprang-Capelle de verzetsherdenkingskruizen uit. Onuitwisbare oorlogsherinneringen komen weer boven, ook die aan het Capelsche Veer. Men beseft dat velen uit die tijd niet meer in leven zijn en dat de wilg aldaar de herinnering slechts zwijgend bewaart. Daarom vat de gedachte post dat 1985- als velen van de generatie van toen er nog wél bij kunnen zijn- het jaar is om met een sobere bronzen gedenkplaat de wilgeboom de status van
''natuurlijk monument '' te laten houden. Een onvergankelijk eerbetoon, namens de oudere maar ook de jongere en nog komende generaties.

top


4 mei 2006

Herdenkingsdienst 4 mei.

Zoals ieder jaar begint de herdenking met een bijeenkomst om 18.30 uur in de Grote Kerk, georganiseerd door het stadspastoraat. Aansluitend start vanaf 19.00 uur een stille tocht naar het Valkenberg waar bij het monument “de Vlucht” om 19.30 uur door belangstellenden bloemen en kransen kunnen worden gelegd. Na deze plechtigheid is iedereen welkom in de Grote Kerk met de gelegenheid om een een kop koffie te drinken. Aansluitend zal om 20.45 uur een concert plaatsvinden dat wordt uitgevoerd door het Kamerkoor Bon Ton aangevuld met een ad hoc ensemble. Solisten: Vincent Speet (tenor) en Thea van Rijen (sopraan).

Op het programma staan delen uit “Paradijselijke Reizen”, een compositie van Paul van Gulick (op teksten uit “La Divina Commedia” van Dante Alighieri en met gedichten van Annemarie Estor) en “Missa Criolla” van Ariel Ramirez. De algehele leiding is in handen van Paul van Gulick.
Stichting 4 mei Dodenherdenking.
De Grote of Onze Lieve Vrouwe Kerk in Breda is een Rijksmonument dat tot de belangrijkste monumenten van Nederland behoort. Van 1995 tot en met 1998 heeft het gebouw extern en intern een grondige restauratie ondergaan. Mede daardoor is de Grote Kerk weer het meest aansprekende monument van Breda geworden.

Nassau’s

De aanwezigheid van unieke kunstschatten en schilderingen is mede te danken aan de (Oranje-)Nassau’s. In 2004 was het 600 jaar geleden dat de Nassau’s hun intrede deden in Breda. Ter gelegenheid daarvan werd het eerste deel van een serie van drie exposities over de Grote Kerk gerealiseerd: Pronk en Praal, de Nassau’s in de Grote Kerk van Breda. Deze expositie werd door ruim 100.000 mensen bekeken.

top


4 mei 2006

Herdenking Poolse militairen op Pools Militair Ereveld

Op 4 mei werd op het Pools Militair Ereveld gelegen aan de Ettensebaan in Breda de Poolse militairen herdacht die in 1944 Breda bevrijde van de Duitse overmacht. Na een bezetting van 5 jaren kwam een einde en vele Polen keerden na de oorlog terug naar Breda om zich daar te vestigen.
Polen was immers communistisch geworden en de strijders konden niet terug omdat men hen aanzag als verraders, ze hadden gevochten met de geallieerden de vijand dus van het nieuwe Polen. 

De herdenking was georganiseerd door de Vereniging 1e Poolse Pantserdivisie Nederland via hun website was er een verzoek binnen gekomen van Poolse oud-strijders uit Australië om een krans namens hen neer te leggen.
Plaatsvervanger van de Poolse ambassadeur in Nederland Jacek Bazański gaf hieraan gehoor namens onze vereniging en de ambassade.

 

top


4 mei n2006

Ginneken herdenkt bevrijding
Oude kranten berichten De Stem

Jaargang 125/30 oktober 1985                                                                                  Bevrijding in Breda herdacht [ krantenartikel ]

Op de Poolse begraafplaats aan de Vogelenzanglaan en op de Ginnekense Markt hebben kinderen uit de vierde en vijfde klas van de Laurentiusschool uit Breda luister bijgezet aan de 41ste herdenking van de bevrijding van Breda door de Polen.

Jaargang 131/2 september 1991                                                                      Erkenning voor Poolse oud-strijders [ krantenartikel ]

In de brandende zon kregen gisteren de Poolse oud-strijders, die nog steeds in Nederland wonen, de erkenning voor hun inzet tijdens de bevrijding van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. De Poolse ambassadeur F. Morawski, vergezeld door de Poolse militair attaché luitenant-kolonel B. Sienkiewicz, speldde op de Chassékazerne de medaille op bij zo'n honderd Poolse oud-strijders. Zij ontvingen het "Kruis van strijdverdienste van het Poolse leger in het Westen". Na 52 jaar na het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog kregen ze toch nog waardering voor hun militaire inzet. Veel aanwezige oud-strijders hebben indertijd Breda bevrijd van de bezetters, maar zij vochten ook bij Arnhem en in Axel.

Jaargang 127/8 juli 1987                                  Bredanaar krijgt drie Engelse onderscheidingen: tolk in jaren 1944-1946 [ krantenartikel ]

G. Schreuders uit Breda heeft op Bronbeek in Arnhem drie onderscheidingen in ontvangst mogen nemen uit handen van luitenant-kolonel R. Paterson OBE RS, de Engelse militaire attache in ons land. De heer Schreuders kreeg de onderscheidingen vanwege zijn werk als tolk gedurende de jaren 1944-1946. Hij ontving de War Medal 1939-1945 George VI, The 1939-1945 Star en The France and Germany Start. Op 24-jarige leeftijd meldde de heer G. Schreuders zich vrijwillig aan bij de Eerste Poolse Pantserdivisie en stelde zich beschikbaar als tolk. Zijn voornaamste taak bestond uit het vertalen tijdens het verhoren van krijgsgevangenen

Jaargang 119/30 oktober 1979                                         Bevrijders nu officieel ereburgers: getuigschriften B en W [ krantenartikel ]

Bij raadsbesluit werd na de oorlog besloten om alle leden van de Eerste Poolse Pantserdivisie die hebben meegewerkt aan de bevrijding van Breda te benoemen tot ereburgers van Breda. Van dat besluit heeft het college van B en W een afschrift laten maken in het Pools en Nederlands en dat "getuigschrift" is gisteren na afloop van een extra raadsvergadering aan de tachtig Poolse gasten en aan de in Breda woonachtige Polen uitgereikt.

Jaargang 124/24 maart 1984                                                                                                                    Kerkhof [ krantenartikel ]

Artikel over de verwaarloosde toestand waarin de schrijver het kerkhof aan de Vogelenzanglaan in het Ginneken aantrof.

Jaargang 119/6 september 1979                                                             Bredase Polen in "Van Gewest tot Gewest" [ krantenartikel ]

In het NOS televisieprogramma "Van Gewest tot Gewest" van woensdag 19 september wordt aandacht besteed aan de bevrijding van Zuid-Nederland. In het kader van dit programma heeft een cameraploeg onder leiding van Jan Gerritsen in Breda opnamen gemaakt in café Warschau waar een bijeenkomst werd gehouden van Poolse oud-strijders uit Breda en omgeving.

Jaargang 137/1 november 1997                         Bredase "Pool" Lukas Buczkiewicz is een halve eeuw NAC-supporter [ krantenartikel ]

De 83-jarige Lukas Buczkiewicz is al 50 jaar een NAC-supporter. Sinds 1948 gaat hij naar elke thuiswedstrijd. Hij trouwde in 1946 met een Bredase, die hij heeft leren kennen toen hij als Pools soldaat Breda mee heeft bevrijd.

Jaargang 124/29 oktober 1984          Grootse viering 40 jaar bevrijding Breda: ontroerende intocht Poolse bevrijders [ krantenartikel ]

Breda heeft de voorbije zaterdag en zondag op een zeer respectabele manier gevierd dat de stad 40 jaar geleden door Poolse strijders is bevrijd. De rijtocht van de oud-strijders door de stad, de ontvangst op de Grote Markt, de opening van de tentoonstelling en andere activiteiten deden de nog steeds bestaande emoties soms sterk oplaaien.

top



4 mei 2006

 

Herdenking 4 mei in stadspark


OOSTERHOUT – De Koninklijke Harmonie Oosterhout en koor De Oosterhoutse Nachtegalen werken dit jaar mee aan de Dodenherdenking op 4 mei.

Het programma begint om 19.00 uur op het plein voor het gemeentehuis. Om 19.20 uur start de stille tocht naar het bevrijdingsmonument in het stadspark. Daar is er muziek van de twee eerder genoemde gezelschappen. Burgemeester Helmi Huijbregts houdt een toespraak. Aansluitend kunnen bloemen worden gelegd. Voor mensen die slecht ter been zijn is een beperkt aantal stoelen beschikbaar.

Ook is er om 17.40 uur een herdenking bij de oorlogsgraven aan de Nieuwe Bouwlingstraat en om 18.00 uur op het Pools Ereveld een de Veerseweg.

In de kerkdorpen Dorst en Oosteind begint de herdenking op 4 mei om 19.00 uur. In Dorst bij de Mariakapel, in Oosteind op het dorpsplein.
 

Herdenking op 4 mei in Den Hout

DEN HOUT – De dodenherdenking in Den Hout begint op 4 mei om 18.30 uur bij het oorlogsmonument op het kerkhof.

Aan het eind van de bijeenkomst worden bloemen gelegd door het gemeentebestuur en het Oranje Comité. Om ook de kinderen op het belang van vrede en vrijheid te wijzen, zullen leerlingen van basisschool De Achthoek een roos bij het monument leggen. Tijdens de plechtigheid brengt fanfare Amicitia passende muziek ten gehore.

De herdenking eindigt met twee minuten stilte (van 18.58 tot 19.00 uur). Na de herdenking op het kerkhof zal het Oranje Comité bloemen leggen bij het gedenkteken voor de gesneuvelde militairen bij de Teraalsterbrug.

Gedenksteen Locatie: Korenbocht

Deze granietsteen werd, evenals de onder 53 genoemde, in 1984 opgericht ter herdenking van de strijd om het Markkanaal: op 3 november 1944 stak de 1e Poolse Pantserdivisie op twee plaatsen het Markkanaal over. Bij de Teraalsterbrug veroverde het Bataljon Strzelcow Podhalanskick een bruggehoofd. Bij de Marksluis in Oosterhout werd overgestoken door het 9e Bataljon Strzelcow. Deze oversteek verliep niet voorspoedig. Pas na een dag van harde strijd, met veel verliezen voor beide partijen, was het voor de Engelse 240 Field Company Royal Engineers mogelijk een Bailey-brug te bouwen. Bij deze actie werd onder meer door de artilleriebatterij van de Nederlandse Irene Brigade vuursteun verleend. Deze actie kostte aan zowel (30)Polen als aan de Duitse tegenstand (100 soldaten het leven.

 

 

top


4 mei 2006

BEVRIJDING PRINSENBEEK 60 JAAR

Het is overweldigend geweest ! We bedanken de heren Jurkiewicz en Markowski, de Poolse oud-strijders die in Prinsenbeek wonen voor hun aanwezigheid bij de opening van de tentoonstelling in het v.m. gemeentehuis. Zaterdag 30 oktober en zondag 31 oktober j.l. werd deze door onze heemkundekring georganiseerde tentoonstelling zeer druk bezocht. Het leuke was dat vooral ouderen met hun kleinkinderen eens een kijkje kwamen nemen. Er werden behoorlijk wat herinneringen opgehaald en dan komen vanzelf veel verhalen boven drijven vooral over wat ieder zoal heeft meegemaakt.
We plaatsen hierbij enkele foto's zodat u de Prinsenbeekse herdenking nog eens kunt bekijken.

Nooit zoveel volk op straat gezien.

Prinsenbeek-,,Vrijheid, geen zorgen meer voor morgen'',klonk het zaterdagavond uit den monde van een jonge Prinsebeekse in de kerk.

Nee, zij heeft de oorlog en de bevrijding niet meegemaakt,evenals driekwart van de aanwezigen die de uitgebreide gedenkingsdienst in het kerkdorp bezochten. Piet Mol wel, hij was veertien toen de tanks hem tegemoet reden.,, Ik was om een boodschap gestuurd richting het Liesbos. Bij Peer Franken kwam ik een tank tegen en wist ik niet zo goed wat ik moest doen. Het konden net zo goed Duitsers als Polen zijn, dus bleef ik maar wat afwachtend staan. Gelukkig bleken het Polen te zijn die net het Liesbos hadden bevrijd. Ze lieten mij voor op een tank gaan zitten en als trofee een heel eind meerijden. Dat moment vergeet ik nooit meer'',aldus de 74-jarige. Hij geniet van de herdenkingsbijeenkomst en wil alsmaar in het Pools de enige daarbij aanwezige Pool Jurkiewiscz bedanken.

Het zouden er twee zijn, die hier vandaag de plaquette in de geheel opgeknapte vredeskapel zouden onthullen. De verbindingsman Markowski heeft wegens ziekte moeten afzeggen'', legt Pim Monné van de heemkundekring uit.  Zijn kring heeft samen met de Dorpsraad, het Oranjecomité de Parochie en nhet 4/5 Mei Comité deze avond voorbereidt. ,, De kerk zat vol tijdens de oecumenische herdenkingsdienst en er sloten steeds meer mensen aan bij de fakkeltocht langs de koningslinde naar de kapel. Een fantastische opkomst. We hadden niet verwacht dat er zoveel mensen aanwezig zouden zijn''. Mol doet er een schepje bovenop: ,, Schitterend met die fakkels. nooit zoveel volk op straat gezien, buiten carnaval dan.''

      

top


5 mei 2006

Nieuw spektakel op 5 mei, het Vrijheidsdefilé!

Op 5 mei 2005 heeft voor de laatste keer het traditionele Veteranendefilé plaatsgevonden in Wageningen. Door de gemeente Wageningen is besloten om het Veteranendefilé vanaf 2006 te vervangen door een nieuw publieksevenement, namelijk een Vrijheidsdefilé.

Eén vernieuwende element aan het defilé zal de deelname van historische voertuigen zijn. Deze zullen het historische perspectief in de optocht vertegenwoordigen en zullen daarnaast ook worden benut als vervoermiddel voor de oudste generatie veteranen. Verder zullen re-anactmentgroepen, scholieren en studenten deelnemen aan het Vrijheidsdefilé

De gehele optocht zal begeleid worden door muziekkorpsen en er zal veel vlagvertoon te zien zijn. Kortom, een indrukwekkend spektakel in het hart van Wageningen op 5 mei 2006!

Voor de deelnemers aan het Vrijheidsdefilé zal voorafgaand een aanvullend programma worden geboden op het terrein ‘De Dreijen’ van de Wageningen Universiteit. Dit programma zal bestaan uit een static-show van deelnemende historische voertuigen alsmede uit diverse optredens en demonstraties. Zo zal de SGT.Wilson’s Army Show een spectaculaire show neerzetten. Deze productie zal te zien zijn op de Dreijen om 13.00 uur en 14.00 uur. Het is een openluchtvoorstelling uitgevoerd door 3 Army Lady’s onder het commando van Sgt. Wilson’s, met muziek van Glenn Miller, The Andrew Sisters, Frankie Lane, Doris Day, Cole Peter, Very Lynn etc        

Er is een groep aanwezig die Levende Geschiedenis naspelen. Ook is er een optreden van het exercitie peloton ’48. Daarnaast zullen er standjes van musea, ideële groepen e.d. op het terrein worden ingericht. Dit aanvullende programma is ook toegankelijk voor publiek! Het publiek wordt gevraagd de ingang aan de Ritzema Bosweg te gebruiken. Nadere informatie over het programma zal rond april op de website worden gepubliceerd.

Tijdschema defilé: start 16.15 uur op de Generaal Foulkesweg
Route defilé: Gen Foulkesweg- 5 mei plein-Stationstraat-Lawickse Allee- Costerweg
Tijdens het defilé zal er een podiumstilte worden gehouden! 

Zijne Kon. Hoogheid Prins Bernhard  29 -06-1911 / 01-12-2004 Wageningen rouwt om zijn ereburger.

top


10 april 2006

Emmen herdenkt de Poolse strijders.

Op dinsdag 10 april 1945 werd Emmen vanuit Coevorden door de Polen bevrijd. De divisie Polen, die op 7 april 1945 vanuit Breda waren vertrokken, moesten een versterking vormen voor de Canadezen die reeds tot Coevorden waren doorgedrongen. De Poolse divisie was samengesteld uit Polen die op allerlei manieren in Engeland waren terecht gekomen en bestond uit een pantserbrigade, een artilleriebrigade en een brigade gemotoriseerde infanterie met een ondersteuningseenheid en een commando eenheid. Met 400 voertuigen, 450 kannonen en 400 tanks was het een geduchte eenheid. De Canadezen trokken richting Zuidwest Drenthe terwijl de Polen noordwaarts gingen. Majoor Wasilewski wist al na een korte maar hevige strijd de Oosterhesselse brug nabij Wachtum te veroveren. Het hoofdkwartier van de staf arriveerde op 10 april 1945 bij
Dalen, en gaf majoor Wasilewski opdracht naar Emmen door te stoten.
Wasilewski splitste het eskadron in tweeën. Om drie uur 's middags trok één helft via Zweeloo en Noord Sleen, de andere helft via Holsloot en Erm.

De Duitsers hadden zich o.a. ingegraven nabij de trambrug over het Oranjekanaal. Ze lieten de Polen zeer dicht naderen en openden pas het
vuur toen die op 100 meter afstand waren gekomen. Die waren daardoor wel verrast maar de Cromwell tanks bleven de Duitse stellingen bestoken die door hun vuren de plaats van hun stellingen prijs hadden gegeven.
Onderwijl reden de carriers op het kanaal af en probeerden de Poolse manschappen de overkant van het kanaal te bereiken. Toen dat gelukt was
stopten de Poolse kannonen met bulderen en konden de Polen de Duitse linies betreden. Het gevecht bij Noordbarge had ruim een uur geduurd,
waarbij 17 boerderijen en schuren in brand waren geschoten of verwoest maar had tot gevolg dat om 5 uur de plaatselijke bevolking was bevrijd.
Behalve in Noordbarge werd er ook gevochten bij Zuidbarge en Westenesch waarbij ook de nodige huizen en schuren werden verwoest. Ook het station van de N.O.L.S. in Zuidbarge werd verwoest.
Om 7 uur vluchtten, volgens ooggetuigen, de laatste Duitsers richting Weerdinge en het was rond half acht als de Wilhelminastraat en de Hoofdstraat veel zingende en juichende mensen zijn. Diezelfde dag wordt ook Schoonoord nog bevrijd en een dag later volgen Weerdinge en Odoorn. De Duitse bezetting had op de dag af vier jaar en elf maanden geduurd. Onder leiding van Zegering Hadders die door het Militair Gezag op woensdag 11 april 1945 tot waarnemend burgemeester werd benoemd, kon een aanvang worden gemaakt met de opbouw van een nieuw en groter Emmen.

Herinneringen van ooggetuigen:

Eén van de mensen die Gerrie van der Veen bezocht om iets te vertellen over de laatste bange dagen was mevrouw Soenveld Pol. Zij woonde in april 1945 op de hoek Weerdingerstraat Hoofdstraat bij haar ouders in en "weet zich nog veel te herinneren over deze chaotische tijd", zoals zij het
noemde. "Er was eigenlijk niemand die nog werkte, daar waren we te opgewonden en te zenuwachtig voor. Iedereen zat te wachten op de
bevrijders. Op 10 april tegen 7 uur in de avond zagen we de laatste vrachtwagens met Duitse soldaten over de Weerdingerstraat richting Weerdinge vluchten. Even later kwamen de Poolse bevrijders. Ze stelden een mitrailleur op bij ons huis, vanwaar ze de Weerdingerstraat konden
overzien. Ik kan me deze gebeurtenissen nog als de dag van gisteren herinneren. Waarschijnlijk komt dat omdat ik in die laatste oorlogsdagen
na zes en halve maand zwangerschap moest bevallen van een tweeling. Deze veel te vroege bevalling was het gevolg van de spanning waarin wij toen leefden. De baby's, die ontzettend klein en zwak waren, zijn op de dag van geboorte helaas overleden...... Aan het bevrijdingsfeest heb ik niet mee kunnen doen omdat ik daar nog te zwak en te emotioneel voor was".

Ook Harmke Rossing weet zich nog het een en ander te herinneren. "De laatste week tijdens de Duitse bezetting was echt chaotisch. Een
familielid van ons werkte op het postkantoor en wist via de telefoonverbindingen precies waar de (Poolse) bevrijders zich bevonden.
Natuurlijk waren we allemaal erg opgewonden en zenuwachtig. De laatste dag werd er fel gevochten. Onze overbuurman Jan Aikes was in zijn tuin aan het werk toen plotseling kogels over vlogen. Hij maakte dat hij in huis kwam.
's Avonds rond een uur of zeven waren de Duitse soldaten allemaal vertrokken, een half uur later kwamen de Polen Emmen binnen. De Wilhelminastraat en de Hoofdstraat stroomde vol met zingende en juichende mensen. Iedereen, was door het dolle heen en overal kwamen de rood wit blauwe vlaggen te voorschijn. Het weer was die dag prachtig en dat alles droeg natuurlijk bij aan de feestelijke stemming. Toen we voor de eerste keer het Wilhelmus weer hoorden liepen ons de tranen over de wangen. Dat moment zal ik, zolang ik leef, nooit meer vergeten".
De familie Roede in Westenesch zal de laatste oorlogsdag altijd bijblijven. "Bij Noordbarge werd fel gevochten, maar ook bij ons in
Westenesch ging het er even heet aan toe. De boerderijen van onze overburen, die van de familie Wichers en Reinders, raakten door een vuurgevecht in brand. De bewoners konden gelukkig tijdig ontkomen, het vee stond echter nog op stal. Vanuit onze schuilkelder zagen en hoorden we hoe de koeien en het paard in de boerderij verbrandden. Dat was werkelijk verschrikkelijk om mee te maken. We zagen hoe het paard wild sprong in de vlammenzee. Het schopte en hinnikte in hevige angst, we konden echter niks doen.
Ook onze woning lag in het schootsveld en de kogels gierden over ons heen. Als door een wonder werd het rietendak van ons huis echter niet
getroffen. Door de schokkende ervaringen hadden wij geen zin om 's avonds mee te doen met de feestvreugde. De gebeurtenissen hadden ons daarvoor te veel aangegrepen".

Henk Bos heeft in geen enkel geschrift terug kunnen vinden dat in de jeugdherberg kinderen van NSBers waren gelegerd. Ze kwamen zonder ouders,
(voor zover zijn herinnering gaat) voornamelijk uit Zeeland. Voornamelijk de jongens werden militair gedrild. Ze gingen samen met hem naar school 1
en marcheerden van en naar school. Onderling was er een strenge hiërarchie. Na de oorlog werden die kinderen met anderen ondergebracht in
de Landbouw Winterschool. Henk zijn zuster, net 16 jaar oud, speelde daar verpleegster. De leidster aldaar was een gediplomeerde zuster en "Wimpie" Eising een soort conciërge.

Nawoord:

Ondanks het gevoelige karakter van het onderwerp heeft Historisch Emmen gemeend over deze bewogen jaren te moeten publiceren, zonder iemand, of nabestaanden, te kort te willen doen of in aanzien te willen beschadigen en hoopt dat daar begrip voor is.

top


12 april 2006

Herdenking Buinen.

Onthulling monument in 1945.

Dit waren de mensen uit het dorp Buinen die het monument hebben opgericht. Men wist toen niet anders dan dat de SWITE J. PAMIECI van de gesneuvelde Pool was. Later is dat er weer afgehaald en vervangen door de correcte naam.

De personen v.l.n.r.:
W. ter Veen,
G. Haddering,
J. Beijering,
G. Kuiper,
Mvr. G. Wolters.


 

Herdenking bevrijding Buinen in 1996   

                           

Familie van de gesneuvelde Polen BIELENIEC  STANISLAW (Buinen) en S. KOWALCZYK (Borger).
De laatste naam is bijgevoegd op het monument op verzoek van de familie.

top


14 april 2006

Onthulling Pools gedenkteken vesting Bourtange op 14 april 2005

Op donderdag 14 april 2005 vindt in de vesting Bourtange de onthulling plaats van een gedenkteken voor   Poolse verzetsstrijders.  Tijdens de ceremonie, die om 15.00 uur begint, wordt een plaquette onthuld met daarop de namen van zes Poolse soldaten van de 1e Poolse panterdivisie, die aan het eind van de tweede wereldoorlog in de gemeente Vlagtwedde zijn omgekomen. Burgemeester Broertjes houdt een welkomsttoespraak. Bij de ceremonie zullen o.a. aanwezig zijn de Poolse ambassadeur dhr. Michalowski, Militair attaché dhr. Nowak, dhr. Maczek (zoon van Generaal Maczek) en de weduwe, zoon en schoondochter van dhr. Porombka, één van de zes Polen.

Het gedenkteken is tot stand gekomen op initiatief van dhr. Nobbe uit Arnhem, oud inwoner van Bourtange. Nobbe heeft een boekje geschreven over zijn oorlogsherinneringen in Bourtange, waarbij hij ook de bevrijding van Bourtange beschrijft.

Het Hoofdkwartier van de 1e Poolse pantserbrigade was tijdens de oorlogsjaren gevestigd in  marktplein 9 in de vesting, het vroegere convooimeestershuis. Het is dan ook aan dit pand, dat de plaquette wordt bevestigd. Aan de ceremonie werken o. a. mee: muziekvereniging Jeduthun uit Sellingen en de Willem Lodewijckschool uit Bourtange.

De ceremonie is alle belangstellenden toegankelijk.

 Noot aan de redactie

U bent van harte welkom de ceremonie bij te wonen (15.00 – 15.45 uur).
Voor meer informatie:
Bureau communicatie                                       
Jaap van der Zwaag

Email: jaapvanderzwaag@vlagtwedde.nl Tel. 0599 – 320193.

top


16 mei 2006

Polen aanwezig bij herdenking Alphen.

 ALPHEN – Traditiegetrouw houdt Alphen ook dit jaar later dan de landelijke datum van 4 mei zijn Dodenherdenking. Bijzonder dit jaar is de aanwezigheid van een delegatie Polen

Wapenbroeders bij het monument

In de parochiekerk en op de erebegraafplaats aan de Molenstraat worden vrijdag militairen en burgers herdacht die sinds het begin van de Tweede Wereldoorlog in het dorp zijn gesneuveld of door ander oorlogsgeweld zijn omgekomen.

De eerste Dodenherdenking vond in Alphen al in 1940, het jaar van de Duitse inval, plaats. Alphen houdt nog altijd vast aan deze herdenking. Reden waarom het dorp niet meedoet aan de landelijke herdenking. Vrijdag is dus de 67e editie.

Op de erebegraafplaats liggen zes Nederlandse en achttien Poolse militairen begraven, onder wie de Poolse broers Wloch, die in 1944 respectievelijk 23 en 26 jaar oud waren. De twee maakten deel uit van de Eerste Poolse Pantserdivisie.

Op initiatief van burgemeester Harrie Nuijten is dit jaar een delegatie van de Poolse gemeente Pniewy uitgenodigd om bij de herdenking aanwezig te zijn. De gemeente Alphen-Chaam houdt al sinds 1987 contacten met Pniewy. De Poolse gemeente heeft vier vertegenwoordigers afgevaardigd.

De herdenking begint om 18.45 uur met een oecumenische kerkdienst in de Willibrorduskerk, met pastoor Jan Paes uit Alphen en dominee Rienk Lanooy uit Chaam als voorgangers. Aan de viering werken de harmonie, de zangkoren en het Willibrordusgilde mee.

Op de erebegraafplaats zal burgemeester Nuijten daarna (rond 19.45 uur) een toespraak houden, waarna kransen en bloemen worden gelegd, mede namens organisaties van militairen en oud-militairen.

De organisatie is in handen van de Alphense afdeling van de Bond van Wapenbroeders.

top


6 juni 2006

De herdenking in Normandië

De internationale herdenking van de invasie in Normandië zestig jaar geleden heeft zondag (6 juni) naast vele hoge gasten duizenden veteranen getrokken. De Nederlandse plechtigheid in Pont-Audemer vond ’s ochtends plaats in aanwezigheid van koningin Beatrix. Daar defileerden Franse deelnemers en Nederlandse oud-strijders na een inspectie door de vorstin door de straten, samen met militairen van het Garderegiment Fuseliers Prinses Irene en de Johan Willem Friso Kapel. De Koningin en de Franse premier Raffarin legden kransen bij het kleine monumentje naast het stadhuis.

Die zelfde ochtend herdachten de Amerikanen hun doden op het ereveld van Colleville-sur-Mer en de Britten op het oorlogskerkhof van Bayeux. ’s Middags vond op de heuvel boven Arromanches, aan de westkant van het invasiestrand Gold, waar in 1944 een kunstmatige haven verrees, de internationale herdenking plaats. Daarbij waren ook tien Nederlandse veteranen aanwezig. Van elke deelnemende nationaliteit ontving één oud-strijder uit handen van de Franse president Jaques Chirac het Légion d’Honneur. Generaal-majoor b.d. Rudi Hemmes, destijds soldaat bij de Irenebrigade, was de Nederlandse uitverkorene. Hij kreeg zijn onderscheiding opgespeld onder toeziend oog van de Koningin. 

Daarna volgde een internationaal militair defilé, met voor Nederland de Fuseliers, en aansluitend een fly-past van moderne vliegtuigen, waaraan ook vier F-16’s van 322 Squadron (vliegbasis Leeuwarden) deelnamen. Aan de vlootschouw voor de invasiestranden leverde Hr.Ms. Rotterdam namens de Koninklijke Marine een bijdrage. 

Dit is de laatste grote herdenking waaraan ook de veteranen massaal deelnamen. Vanaf nu verschuift het karakter van mémoires naar histoire zoals de Fransen dat treffend hebben geformuleerd. 

Het is juni 1944. De Duitsers zijn alert op een mogelijke aanval van de kust en hebben daar een zware verdedigingslinie opgezet. Een Duitse commandant constateert (naar later blijkt zeer terecht) dat de eerste 24 uur van een dergelijke aanval beslissend zullen zijn, de langste dag. Door het slechte weer wordt niet direct een aanval verwacht aangezien de geallieerden in het verleden altijd bij goed weer en altijd bij zonsopgang aanvielen. Toch blijven de Duitsers alert.
In Engeland daarentegen wacht een grote armada van manschappen op het verlossende bevel. Klaar om te vechten. Ook bij hen speelt het slechte weer parten. Ongeduld en vermoeidheid begint zijn tol de eisen. Maar dan komt het bericht dat generaal Eisenhower het bevel heeft gegeven over te gaan tot de aanval.

In de nacht van 6 juni 1944 in de stromende regen begint de geallieerde invasie. Zo’n 11.000 vliegtuigen kiezen het luchtruim. Onder hen de mannen die op strategische plaatsen worden gedropt om te voorkomen dat de Duitser deze strategische punten, als bijvoorbeeld een brug, gaan vernietigen. Deze mannen moeten de invasie van achter de vijandelijke linies voorbereiden. Om de Duitsers in verwarring te brengen wordt op enkele plaatsen een nepdropping met rubberen poppen, genaamd Rupert, gedaan. Andere parachutisten landen bij verschillende dorpjes, maar niet overal landen de mannen op de juiste plaats of landen ze ‘onzichtbaar’. Velen vinden nog voordat de voeten de grond raken de dood. Via gecodeerde radioberichten wordt het Franse verzet ingelicht over de op handen zijnde invasie. De verzetstrijders zorgen er onder andere voor dat de communicatie tussen verschillende Duitse eenheden verstoord wordt. Ook de Duitsers horen deze Franse berichten en beseffen dat een invasie binnen 24 uur te verwachten is. Alleen weten ze niet waar de geallieerden aan land zullen komen. Ondertussen steekt een armada van 4000 schepen en honderdduizenden manschappen Het Kanaal over voor een landing op de kust in Normandië. De Duitser beseffen te laat wat er op hen afkomt. Toch vinden duizenden en duizenden van de bijna 3 miljoen ingezette geallieerden op deze langste dag de dood op de stranden of in de lucht. Maar door deze grootse geallieerde invasie werd het einde van de Nazi overheersing in Europa ingezet.

top


4 augustus 2006

Brigadedag in Świętoszów, (Polen)

Op 4 en 5 augustus werd in de Poolse plaats Swietoszow De Brigadedag van de 10e Cavalerie Patserbrigade genoemd naar generaal Stanislaw Maczek gevierd.

 4 augustus: Om 20.00 uur werd een Heilige Mis ter intentie van de gesneuvelde militairen van de 10e Cavalerie Pantserbrigade opgedragen in de garnizoenkerk.

Om 21.10 werd op het plein bij de vallende duisternis, dat een bijzondere sfeer schepte, in aanwezigheid van de volledige 10e Cavalerie Pantserbrigade, hun families en genodigden het indrukwekkende Dodenappèl plaats bij het Herinneringsbord van Generaal St. Maczek met een kranslegging.

 5 augustus: 10.00 uur appel = feestelijke verzameling van alle eenheden van deze Brigade.o.a uitreiking van de teken van Brigade aan 6 burgers met verdiensten en aan divisiegeneraal Waldemaar Skrzypczaken uitreiking van Brigade-insigne aan de militairen van deze Brigade.
Deze plechtige bijeenkomst van alle eindheden werd afgesloten met het defilé.

Om 12.00 uur gaf de Poolse artieste Edyta Geppert een recital.

Om 20.00 uur werden de festiviteiten afgesloten met een feestavond waar men kon genieten van muziek, dans en een heerlijk buffet.

  Edyta Geppert

top


15 augustus 2006

Ter nagedachtenis van soldaten.

De Poolse ambassade is dit jaar met een nieuw project gestart ,, Ter nagedachtenis van soldaten,, dat voorgoed in de agenda zal worden geplaatst als jaarlijks terug kerende herdenking.
De gedachtenis aan bloed van de Poolse soldaten die tijdens de gevechten op verschillende fronten is gevloeid zou eeuwig moeten zijn herdacht niet alleen ter gelegenheid van de jaarlijkse herdenkingsdagen.

Er zal een bloemboeket met een brandend kaarsje worden geplaatst op een of meerdere graven van deze strijders op ,, de dag van het Poolse Leger,, (15 augustus) als een symbolische akte om degenen te eren die hun levens ,, Voor Uwe en Onze vrijheid,, hebben gegeven, zoals de beroemde kreet dat wil.

Bij deze gelegenheid heeft de Poolse ambassade onze medewerking voor dit project gevraagd om de traditie te hervatten en de hier wonende Polen de graven in hun omgeving zouden kunnen adopteren.

Onze vereniging heeft hierbij de graven op het Pools Militair Ereveld gelegen aan de Veerseweg te Oosterhout geadopteerd.
In geheel Nederland zijn ruim 557 graven van Poolse strijders verspreid over 47 plaatsen.
Voor meer gedetailleerde informatie over de Poolse militaire graven kunt u o.a. op de website: www.polishwargraves.nl vinden.

Zodoend ondernemen we deze actie zodat op ,,de Dag van het Poolse Leger,, geen soldatengraf, geen met bloed van deze soldaat geheiligde plaats vergeten blijft. Laten we zorgen dat de graven er verzorgd uit zien, dat er bloemen gelegd worden en kaarsjes aangestoken, daar waar de Poolse soldaten liggen.

Op dinsdag 15 augustus 2006 organiseerde onze vereniging dus voor de eerste maal deze herdenking op het Poolse Militaire Ereveld te Oosterhout, er waren circa 13 belangstellende op af gekomen die naar een uiteenzetting van de vicevoorzitter van de Vereniging 1e Poolse Pantserdivisie Nederland B.Krzeszewski luisterde en een witte en rode roos -de kleuren van de Poolse vlag- en een kaarsje ontstaken op ieder graf aldaar. (156)

top


15 augustus 2006

Herdenkingen in Lommel (België)

De begraafplaats wordt in overleg met het ministerie van binnenlandszaken onderhouden. In 1998 heeft de gemeenteraad en het ministerie van binnenlandzaken het initiatief genomen om een renovatie toe te passen op het Kerkhof der Poolse Soldaten.  Deskundigen van de raad hebben de grafplaten,stenen, kruizen en het metaal alsook de beplanting in zijn geheel vernieuwd. Dit gaf veel voldoening aan de oud-strijders in België nadat de werkzaamheden in 2000 waren volbracht. Op 15 oktober van dat jaar vonden de wijdingsplechtigheden plaats. Op het Kerkhof der Poolse Soldaten in Lommel (provincie Limburg) liggen 257 militairen begraven. In totaal sneuvelden voor België 360 Polen. Ofschoon geen enkele Poolse soldaat in de regio van Lommel heeft gevochten is de keus om hier een Pools Militair Ereveld te verwezenlijken puur een financiële kwestie geweest, men kon hier tegen een zeer aantrekkelijke prijs, een ruim 1 ha groot perceel aan te kopen. In 1947 werd aan het 84e Brittish Graves Concentration te taak gegeven om de in België bevindende graven naar Lommel over te brengen. Steden zoals Stekene en Thielt weigerde echter om vergunning te verlenen om de lichamen van de Poolse soldaten die zich op hun grondgebied bevonden over te laten brengen naar het nieuw opgerichte mausoleum. Onze helden zijn ons relikwie was hun standpunt.

In 1959 werd op de begraafplaats een beeld geplaatst dat de gesneuvelden herdenkt,  de ontwerper hiervan is Marion Wnuk uit Warshau. Het beeld stelt een vrouw voor die om haar gesneuveld zonen weent. In 1990 werd achter dat beeld een groot stalen kruis geplaatst  en in 1994 werd ook een herdenkingszaal gebouwd volgens het ontwerp van Daria Jezierska.  In 2000 werden witte natuurstenen  kruizen op de graven van de overledenen geplaatst, welke werden gefinancierd  door Polen en op 15 oktober 2000 werd de vernieuwde begraafplaats mede dankzij de inspanning van de Poolse en Belgische overheid, plechtig ingewijd.

top


19 augustus 2006

Herdenking Jort (Frankrijk)

Frankrijk bracht hulde aan de vroege Poolse soldaten van de 1e Poolse Pantserdivisie van generaal Stanislaw Maczek die in de tweede wereldoorlog vochten  voor u en onze vrijheid in Europa. Mijneer Patrick Gautrat overhandigde de Poolse ambassadeur in Frankrijk de Franse onderscheiding De Orde national de la Légion d'honneur (nationale orde van het Erelegioen). Verder ontvingen deze Orde de Poolse oud-strijders:
Stefan Gawlik, Eugeniusz Jarorzenko, Antoni Ciarka, Marian Slowinski, Stanislaw Ziolkowski, Josef Lysakowski, Jan Ciesla, Kazimierz Nowakowski, Janusz Leleno, en Michal Gutowski uit handen van de Franse president Jacques Chirac.

 

Polen in het Normandische coulissenlandschap.

Na de op gang gebrachte verrichting Totalize op 7 augustus 1944, lanceert het Canadese 11e Korps op 14 augustus 1944 zijn laatste offensief op Klif: Tractable. De 1e Poolse Pantserdivisie van generaal S.Maczek heeft tot doel Jort. Maar men moet de rivier Dives oversteken. Op 15 augustus 1944 zijn de Poolse Cromwell tanks voor Jort, maar de bruggen worden vernietigd. Aan de overkant van de rivier Dives proberen de Duitsers de overtocht van de Poolse Pantservoertuigen te verhinderen. Maar het 10e Poolse regiment maakt zich meester van de overgang van de rivier Dives.

Aan het hoofd van de brug staat de 1e Poolse Pantserdivisie opgesteld en maakt op 16 augustus 1944 de overtocht naar het zuiden en valt vervolgens Louvagny, Baron, Trun en Chambois aan om vervolgens op 21 augustus 1944 de overwinning op de zak van de Klif te behalen.

 

top


21 augustus 2006

Herdenking Langannerie (Calvados/France)

Langannerie ligt 20 km ten zuiden van Caen. Begin augustus 1944 lanceerde de bondgenoten al hun krachten op de Klif. De Duitsers bereikten de grenzen van hun weerstand tijdens de bombardementen van de geallieerde actie Totalize. In de tweede fase van dit offensief versnellen 2 pantsereenheden op 8 augustus, te weten de 4e Canadese pantserdivisie van generaal Kitching en de 1e Poolse pantserdivisie van generaal Maczek. Op 9 augustus vergist een een groep van de  4e Canadese pantserdivisie zich in een route 2 km voor Grainville.

Op de foto hierboven Poolse begraafplaats Crainville-Langennerie is de enige Poolse begraafplaats in Frankrijk. Op het hek van de begraafplaats staan de emblemen van de eenheden die in Normandië hebben gevochten. Rijen met kruizen zijn er te zien voor elke gesneuvelde soldaat, in totaal 696.
Een centrale laan leidt tot het kolossale monument met de Poolse arend.
De begraafplaats ligt nabij de N158, ten noorden van het stadje.



 
Op de tweede foto van links hierboven de begraafplaats van van de 9e Canadese infanterie brigade Dundas and Glengarry Higlanders die samen met de Poolse pantserdivisie vochten aldaar. Op de foto daarnaast het hek ven de Poolse begraafplaats.

Op de Poolse begraafplaats is het monument met de Poolse adelaar in V vorm van aluminium. Er liggen ook Poolse militairen begraven die elders in Frankrijk vochten. Deze begraafplaats ligt halverwege de weg Caen- Falaise en het is een indrukwekende vakantiestop naar u bestemming.

 

 

 

 

Hier krijgt o.a generaal Stanislaw Maczek een Franse decoratie opgespeld.

 

 

 

 

 

top


16 september 2006

Herdenking Driel

De Stichting Driel-Polen heeft een zeer lange staat van dienst en heeft steeds zelfstandig geopereerd. Toen in 1969 de officiele herdenking van de Slag om Arnhem werden beëindigd en de Airborne Comite's werden opgeheven, zetten zij hun activiteiten onverminderd voort.

Zij organiseren de overtocht van Poolse veteranen en hun familieleden en brengen ze onder bij gastgezinnen. De herdenking op het Polen plein in Driel heeft een bijzonder karakter, ingetogen en karakteristiek voor de bijzondere gemeenschapszin van de bevolking. Kinderen gekleed in de Poolse nationale kleuren rood en wit, zingen Poolse liedjes.

Een traditionele kerkdienst waarin wordt voorgegaan door een Poolse en een Nederlandse geestelijke.
Een samenzijn van Poolse veteranen en hun familieleden en de gastgezinnen, waarbij verschillen van taal geen rol blijken te spelen.

Toespraak vz Stichting Driel-Polen, dhr. A. Baltussen

Beste Veteranen, weduwen van Veteranen, familie Sosabowski

“Eerst zien, dan geloven” dat waren de woorden die jullie vriendin Cora Baltussen in de laatste weken voor haar overlijden regelmatig heeft uitgesproken, als door haar familieleden werd gezegd dat het door haar zo gewenste eerherstel nu toch wel spoedig zou worden aangekondigd. Helaas is zij 3 weken voor de aankondiging op 18 november 2005 overleden. Op haar graf naast de kerk tegenover dit monument, hebben wij daarom vandaag een bloemstuk gelegd om ook haar te betrekken in de vreugde rond de uitreiking van de Militaire Willemsorde en de Bronzen Leeuw.

Na de officiele ceremonie van uitreiking gisteren in Den Haag, is vandaag de gelegenheid de drielse bevolking nader te betrekken in de vreugde. Vandaag kunt u het vaandel met daaraan de Cravate en medaille van de Militaire Willemsorde van nabij aanschouwen.
De Poolse 6e Attack and Assault Brigade continueert in Polen de tradities van de 1ste Onafhankelijke Poolse Parachutisten Brigade. Een fantastische mogelijkheid om de geschiedenis van generaal Sosabowski en zijn manschappen te laten voortbestaan. Naast deze verbintenis zijn er ook vele scouting groepen die hun naam aan generaal Sosabowski verbonden hebben en aktief gebruiken.
De familie Sosabowski is aanwezig met de postuum aan generaal Stanislaw Sosabowski toegekende dapperheidsonderscheiding, de Bronzen Leeuw. Vanmiddag zal de familie deze onderscheiding aanbieden aan het Airborne museum, alwaar deze blijvend tentoongesteld zal worden.

Vanaf 1946 heeft de drielse bevolking zijn waardering getoond voor de strijd die de 1ste Onafhankelijke Poolse Parachutisten Brigade in en rondom dit dorp heeft geleverd, als onderdeel van de Slag om Arnhem.
Een van de veteranen, die na de oorlog in Nederland woonachtig is geweest, karakteriseerde de betrekkingen tijdens een radio interview in 1999 als volgt:
“als je hier in Driel bent en onder de mensen dan is het alsof je weer thuis bent, thuis in Polen in mijn eigen dorp”
Dit geeft in enkele simpele woorden weer welke banden er tussen 21 en 25 september 1944 zijn ontstaan. Het is dan ook niet voor niets dat de graven van de gesneuvelden op 21 september 1945 door de bevolking werden geadopteerd en aan generaal Sosabowski een foto album werd toegezonden. Hierbij zat ook een oorkonde met het opschrift “Bound by Friendship and Gratitude”.

Het eerste monument voor gesneuvelden werd op 21 september 1946 onthuld.
In 1961 is het huidige monument, dat met door particulieren bijeengebracht geld tot stand is gekomen, door generaal Sosabowski onthuld.

Dit monument zal een blijvende herinnering zijn.
Zoals door de ontwerper destijds is weergegeven, symboliseert de sokkel het Poolse Volk.
“Uit de sokkel rijst een dynamisch betonnen element: Polens geestkracht en onversaagde moed.
Daaruit treedt te voorschijn de gestalte der jeugd, de toekomst die de vrijheid als kostbaar goed, als kleinood in handen draagt.
Als de tijden donker zijn is het of deze gestalte verdwijnt, maar dit is slechts schijn. De vrijheid is er altijd en zich concentrerend op de nationale krachten, verleent zij aan Polen moed en geestkracht en altijd weer opnieuw gestalte”.

In september 2004 waren de meesten van u ook aanwezig tijdens de viering van de 60ste herdenking. Toen hebben wij de hoop uitgesproken dat een mogelijke toekenning van een militaire onderscheiding u alsnog een keer naar Driel zou kunnen brengen. Voor de meesten onder u veteranen en weduwen zal het, gezien uw leeftijd, de laatste keer zijn dat wij u hier kunnen ontvangen. U kunt ervan overtuigd zijn dat de vriendschapsbanden blijven bestaan.

Het monument, de diverse andere blijvende herinneringen in dit dorp en de kontakten die er op diverse gebieden zijn tussen de bevolking van Driel met verschillende groepen in Polen, zullen ertoe bijdragen dat de zinsnede op de oorkonde uit 1945 zijn kracht blijft behouden.

BOUND BY FRIENDSHIP AND GRATITUDE

top


19 september 2006

Herdenking Poolse bevrijders Axel.

Voorzitter Adrian Stopa van de Vereniging Eerste Poolse Pantserdivisie Nederland is dinsdag een tevreden man. Het miezert van de regen en de temperatuur ligt vele graden lager dan de dag ervoor. Maar er staan een hele schoolklas kinderen en een aantal volwassen belangstellenden bij het Poolse dragonderskruis aan de Hulsterseweg bij Axel. Stopa: „Zo is het goed. De jeugd die kennis opdoet over het verleden en de herinnering levend houdt. En even stilstaat bij wat er nog steeds in de rest van de wereld gebeurt. Vrijheid krijg je niet voor niks.“

Amateur-historicus Johan Brouwer vertelt de leerlingen van groep 8 van de gereformeerde streekschool Gaspar van der Heyden wat er precies 62 jaar geleden gebeurde tussen de Eerste en de Derde Verkorting. Het kanaal is niet meer dan een brede sloot, maar het kostte de Poolse bevrijders dagen om er definitief overheen te komen.

Over half ingestorte bruggetjes kwamen ze - na twee keer te zijn afgeslagen - naar de overkant. Sommigen tot hun middel in het water, wadend naar de overkant. Een paar bevrijders zwommen het kanaal over, bij welke actie enkelen verdronken.

De jongens van de klas zien het voor zich. Zeker als ze even later in het particuliere oorlogsmuseum Gdynia de collectie bekijken. Pieter en Dirk zijn er het eerst. Beide elfjarigen hebben een arm in een mitella en zijn daarom met de auto gebracht. Het museum vinden ze ‘vet cool’, hoewel de plechtigheden wel wat lang aanslepen. Voor de meiden duurt het al helemaal te lang. „Het stinkt hier“, merkt Alinda op in de - mede door de uitwasemende regenjassen - wat bedompte schuur.

Vriendin Prissy staat ook wat misprijzend te kijken. Dirk en Pieter wisten zich nog te herinneren dat ze in groep 5 de slag bij Axel al hadden behandeld. Maar Alinda en Prissy vinden geschiedenis ‘gewoon totaal niet interessant’. Juf Esther Bakker zucht eens. „Jongens hebben inderdaad vaker wat met geschiedenis dan meisjes bij ons op school.“

Net als de initiatiefnemers Carlo Vervaet (geïnteresseerd in de Tweede Wereldoorlog) en Wouterine van Noordenne (bewoonster van de Hulsterseweg) verwacht Bakker dat na de nabespreking in de klas ook bij de meisjes meer blijft hangen dan ze nu beseffen.

top


1 oktober 2006

Herdenking Klinge (België)

De Nationale strijdersbond van afdeling De Klinge, samen met het gemeente bestuur hebben de eer U vriendelijk uit te nodigen deel te willen nemen aan de herdenkingsplechtigheid op zondag 1 oktober 2006.
Wij herdenken de gesneuvelde Poolse Oud-strijders van de Eerste Poolse Pantserdivisie van generaal Stanislaw Maczek en de laatste overlevende van deze roemrijke divisie.
 
Prgramma:

09.30 uur   Samenkomst op de parking Kieldrechtstraat.
09.50 uur   Onder begeleiding van de Kon.Harmonie '' Sint Cecilia '' De Klinge in optocht naar de kerk.
10.00 uur   Eucharistieviering.
10.45 uur   Optocht onder begeleiding naar het kerkhof
                Bloemhulde aan het graf van de drie Poolse oud-strijders.
                Achtereenvolgens: The Last Post
                Toespraak door de heer burgemeester
                Dodenappel
                Neerleggen van bloemen
                Poolse en Belgische Nationale hymne
11.15 uur   Receptie aangeboden door het gemeentebestuur van de autoriteiten en genodigden in de zaal
               '' De Klingenaar ''
12.30 uur   Maaltijd in de Cafetaria van de sporthal
               Tombola
               Gezellig samenzijn.

Iedereen is uitgenodigd en van harte welkom. Het dragen van u eretekens is warm aanbevolen.

top


8 oktober 2006

Dodenherdenking onder stralende hemel.

Op zondag 8 oktober jl. werd de jaarlijkse dodenherdenking in Baarle weer gehouden. We herdenken dan de doden die zijn gevallen tijdens oorlogen en vredesmissies. We staan dan ook weer eens een moment stil bij het feit dat we sinds 1945 in Vrede en Vrijheid kunnen leven. Vrede en Vrijheid waarvoor vele jonge jongens en ook vrouwen hun leven hebben gegeven en dat vooral mogen we nooit vergeten. Op zo’n herdenkingsdag worden we er weer aan herinnerd dat die Vrede en Vrijheid er niet zomaar zijn gekomen. Met dit in gedachten kwamen enkele honderden mensen ’s ochtends om 10.00 uur bij elkaar in de OLVrouw van Altijddurende Bijstandkerk van Baarle-Nassau.

Boodschap
Tijdens de eucharistieviering werd er door pastoor Prasing en pastoor Spies stilgestaan bij de Vrede en Vrijheid. In zijn inleiding merkte pastoor Prasing op dat de jaarlijkse herdenking dit jaar samenviel met de Belgische verkiezingen. ‘ Vrije verkiezingen ’ zo stelde hij ‘zijn de hoeksteen van de democratie, een democratie die we in vrijheid kunnen beleven. Een vrijheid die er niet zomaar is gekomen, maar die bevochten moest worden. Duizenden jonge mannen gaven hun leven voor die vrijheid. Laten we daarom al die slachtoffers van de oorlog, maar ook van de vele vredesoperaties vandaag gedenken’.

In zijn preek merkte pastoor Spies op dat de Vrede zoals we die kennen na de tweede wereldoorlog en kostbaar goed is, waarmee we heel voorzichtig moeten omgaan. ‘Vijf jaar geleden, met de aanslag op het WTC in New York, werden we er plotseling aan herinnerd dat Vrede heel erg broos is. We moeten er ons van bewust zijn dat dit zi is en we zullen ons moeten inspannen om die Vrede te bewaren. Helaas lijken onrecht, ruzie en zelfs oorlog deel uit te maken van ons leven. We moeten ons daarom inzetten voor Vrede en Gerechtigheid. We moeten niet alleen tot God bidden, maar we zullen ook zelf de handen uit de mouwen moeten steken. Wij, u en ik, moeten elk onze bijdrage leveren om een vredige en rechtvaardige samenleving op te bouwen, te beginnen in onze eigen dorpen.

Kransleggingen
Na de eucharistieviering trok onder aanvoering van Harmonie St.Remi de stoet van oud-strijders en belangstellenden naar het Poolse monument. Daar werden namens het gemeente bestuur en de delegatie van Poolse veteranen uit Breda kransen gelegd en werd het Pools Volkslied gespeeld.

Van hieruit ging de tocht naar het monument van de gefusilleerde verzetshelden, waar kransen werden gelegd door de beide burgemeesters en de familie van deze verzetshelden. Hier klonken het Belgische en Nederlandse  volkslied omdat het hier gaat om de Belgische huismoeder Maria Cornelissen-Verhoeven en de Nederlandse marechaussees Adriaan van Gestel en Gradus Gerritsen.

Daarna ging de stoet naar het derde en laatste monument waarop 3 Baarlese soldaten werden herdacht die in de meidagen van 1940 en later bij de acties in Indonesië zijn gesneuveld. Het monument staat ook voor al die Nederlandse jongens die sneuvelden tijdens de Tweede Wereldoorlog en Vredesoperaties die daarna volgden.

De belangstelling was helaas niet buitensporig groot, maar toch namen ruim honderd personen de moeite om in de stoet langs de drie monumenten te trekken. Aan het weer kan het zeker niet gelegen hebben, want het was een stralende zondagochtend.

The Last Post

St.Remi brengt eer aan Poolse oudstrijders en gesneuvelden.
Na de mis sloten de oud-strijders achter de harmonie aan ,en onder Belgische politie begeleiding ging het naar het Poolse oorlogsmonument bij de Belgische kerk.Hier werd de Last Post ten gehore gebracht, gevolgt door één minuut stilte en de kranslegging door beide burgemeesters Jan en Jan. Daarna legde een Poolse delegatie van de Vereniging 1e Poolse Pantserdivisie Nederland en krans en daarna was het de beurt aan het publiek. De ceremonie werd hier afgesloten door het spelen van het Poolse volkslied.
 

 

top


21 oktober 2006

Divisiedagen in Źagań (PL)

Op 12 september 1683 bij Wenen (Oostenrijk)  had de Koning van Polen, Jan 3e Sobieski een grote overwinning geboekt. Hij kende zijn tegenstander – het Turkse leger van sultan Mehmed IV - zeer goed. Hij vocht tegen dit leger al meermaals – o.a. bij Podhajce, Lvov, Zurawiec met zijn infanterie en cavalerie inclusief de beroemde huzaren. Met deze overwinning verdiende hij, als bevelhebber van de hele actie, een grote dankbaarheid van de bevrijde bewoners van Wenen van de belegering en het bedreigde Oostenrijk.  Ook beëindigde deze overwinning de bijna 300 jaar durende bedreiging van het Turkse leger aan het christelijk Europa. Daarom werd toen de Poolse koning bewonderd in het heel Europa.

Na 300 jaar, in 1983, werd de toenmalige 11e Pantserdivisie in Zagan genoemd naar deze grote Koning en bevelhebber. Sindsdien is op deze datum de Divisiedag gehouden.In het jaar 2006 werd het, wegens de Militaire Operatie Anaconda, pas in oktober gevierd. De viering duurde twee volle dagen.
Op vrijdagochtend, 13 oktober, werden kransen en bloemen gelegd bij het monument van Generaal Stanislaw Maczek op het plein genoemd “Skwer Pancerniakow”, waar staan diverse oude tanks. Zie foto’s beneden.

Daarna was er een picknick op het oefenterrein waar gasten mochten kennis maken de militaire uitrusting en militaire gerechten. Na de Heilige Mis, die in een Garnizoenkerk werd gehouden, vond het Dodenappèl plaats bij het Monument van de 1e Poolse Pantserdivisie en het 1e Pantsercorps waar daarna ook door diverse delegaties bloemen werden gelegd.

Het toppunt van het programma was op de tweede dag. Het was de feestelijke verzameling van alle eenheden van deze divisie. Daar werden bevelen en beslissingen betreffende onderscheidingen van officieren en soldaten voorgelezen. Voorzitter van de Bond van Kringen van de 1e Poolse Pantserdivisie decoreerde divisiegeneraal Waldemar Skrzypczak en de burgemeester van Zagan - Slawomir Kowal met de Gouden Baar van de 1e Poolse Pantserdivisie.  Deze plechtige bijeenkomst werd afgesloten met een defilé van alle eendheden en een parade van legervoertuigen.

top


21 oktober 2006

Dodenherdenking in Warschau

In Warschau werd het Monument van de 1e Poolse Pantserdivisie op het Invalidenplein op 15 augustus 1995 onthuld. Sindsdien wordt er een herdenking in oktober, rond de dag van bevrijding van Breda gehouden.

Dit begint met de Heilige Mis ter intentie van de gesneuvelden militairen van de 1e Poolse Pantserdivisie. Daarna bij het monument worden toespraken, Dodenappèl en kranslegging gehouden. Deze plechtige bijeenkomst werd afgesloten met een gezamenlijke diner wat de gelegenheid gaf tot ontmoetingen en gespreken van de deelnemers.

Aanwezig waren o.a.: de bevelhebber van de Poolse Landmacht - divisiegeneraal Waldemar Skrzypczak, vertegenwoordiger van de 10e Cavalerie Pantserbrigade genoemd naar generaal St. Maczek te Swietoszow – brigadegeneraal Pawel Lamla, autoriteiten van de plaatselijke burgeroverheden, vertegenwoordigers van de scholen genoemd naar generaal St. Maczek of de 1e Pantserdivisie, oud-strijders uit diverse eenheden b.v. 1e Pantserdivisie, Vliegeniers en Thuis Leger (AK) en een militaire representatie corps, die na het Dodenappèl drie schoten hebben gelost ter ere van de gesneuvelden.

Ook waren daar de genodigden van diverse organisaties en instanties met o.a. Ambassadeur van de Nederlandse Ambassade en Defensie Attaché van de Franse Ambassade in Warschau.

 

 

top


28 oktober 2006

Polen ook naar herdenking in Oosterhout.

BREDA/OOSTERHOUT – Niet alleen in Breda maar ook in Oosterhout neemt een delegatie uit Polen deel aan de 61e herdenking van de bevrijding van de Duitse bezetting.

Op de Poolse Erebegraafplaats aan de Veerseweg in Oosterhout begint de plechtigheid morgenochtend om tien uur. Aan de ceremonie neemt onder anderen een afvaardiging deel van de 11e Lubuska Cavalerie Pantserdivisie, die in 1992 de tradities heeft overgenomen van de Eerste Poolse Pantserdivisie. Die divisie heeft onder bevel van generaal Stanislaw Maczek een grote rol gespeeld bij de bevrijding van West-Europa.

Ook voorzitter Witold Deimel en secretaris-generaal Henryk Weber van het verbond van kringen Eerste Poolse Pantserdivisie uit Engeland zijn van de partij in Oosterhout. Namens verscheidene organisaties worden er kransen gelegd op de begraafplaats. Kinderen van openbare basisschool Rubenshof lezen er een gedicht voor. En oud-strijder Michal Salewicz spreekt een dankwoord uit.

Na afloop van de plechtigheid, omstreeks elf uur, is er bij café Koppelpaarden aan de Veerseweg gelegenheid om een kop koffie te drinken.

top


29 oktober 2006

62e Herdenking bevrijding Breda
Pools Militair Erehof Ginneken

Aan de Vogelenzanglaan te Breda was het op het Pools Militair Erehof behoorlijk druk tijdens de 62 herdenking, enkele honderden belangstellenden hadden zich verzameld op bij de graven. De gedachten gingen uit naar de Poolse Militairen van de 1e Poolse Pantserdivisie die op 29 oktober 1944 onder aanvoering van generaal Stanislaw Maczek Breda bevrijden van de Duitse bezetter.

Namen voorlezen.
De plechtigheid vindt jaarlijks plaats op het Erehof in het Ginneken. Genodigden en oud-strijders wonen op dit Erehof een herdenkingsceremonie bij. Hierbij werden de namen van de tachtig gesneuvelden die op deze begraafplaats liggen stuk voor stuk opgelezen door oud-strijder Jan Nowinski (zie foto). Verschillende hoogwaardigheids bekleders legden ook dit jaar een krans. Onder hen de Poolse ambassadeur, de Bredase burgemeester Peter van de Velden, KMA-gouverneur Ton van Osch en Commandant der Luchtstrijdkrachten Hand de Jong. Aansluitend werd volgens traditioneel gebruik door een trompettist ' The Last Post' geblazen.

Vanuit de jeugd bestond veel aandacht voor de herdenkingbijeenkomst, zo legden kinderen bij het afroepen van iedere naam van een gesneuvelde Poolse strijders een boeketje op zijn graf. Verder was er uit Polen een groep dove kinderen aanwezig van het doven instituut genoemd naar
Stanislaw Maczek uit de Poolse plaats Bydgoszcz. Zo was de jeugd actief betrokken bij de herdenkingceremonie.

Vanuit Warschau was een bus vertrokken met oud-strijders uit heel Polen speciaal om deze herdenkingen in Breda en Oosterhout bij te wonen.

                 Gouveneur KMA .T.v.Osch            Poolse priester K.Obiedzinski      Jan Nowinski noemt de namen 

top


 29 oktober 2006

Poolse kinderen bezoeken stad

Veertien dove kinderen en vier docenten van het doveninstituut Generaal Maczek uit het Poolse Bydgoszcz bezoeken van dinsdag 24 tot en met zondag 29 oktober Breda.

Studenten van de Recreatieopleiding van De Rooi Pannen zetten in het kader van hun opleiding een weekprogramma op voor de Poolse leerlingen.

Het bezoek vindt plaats in het kader van de 62e herdenking van de bevrijding van Breda door het Poolse leger onder aanvoering van generaal Maczek. Op zondag 29 oktober zullen de kinderen tijdens de herdenking een krans leggen op de Poolse begraafplaats aan de Ettensebaan. Ook de studenten van de Rooi Pannen zullen daar bij aanwezig zijn. Op woensdag bezoeken de Poolse gasten het Generaal Maczekmuseum en de Poolse Begraafplaats in Oosterhout. Donderdag is gereserveerd voor een bezoek aan Amsterdam. Vrijdag bezoeken zij de Efteling en zaterdag komen de Beekse Bergen aan de beurt.

top


17 december 2006

Herdenking 12e sterfdag Generaal Stanisław Maczek

Op zondag 17 december werd de 12e sterfdag van generaal Stanislaw Maczek herdacht in de Petrus en Paulus kerk op het Graaf Hendrik III plein te Breda.
Deze kerk was een tijdelijke uitwijking in verband met reparatie werkzaamheden aan de Kerk Minderbroeders Capucijnen in de Schorsmolenstraat, die al ziens de jaren vijftig een onderkomen was voor de Polen in Breda.
Deze herdenking van de sterfdag van generaal  Stanislaw Maczek werd door ongeveer 60 mensen bezocht, de kerkdienst werd voorgegaan door de nieuwe Poolse Pastoor Bartłomiej Małys.
Daarna volgde op het Poolse Militaire Ereveld gelegen aan de Ettensebaan te Breda een kranslegging, hier waren wat meer mensen op af gekomen mede ook door Poolse werkenden hier in de omgeving.
De herdenking werd afgesloten met een koffietafel voor leden en genodigden
in Café-restaurant "De Toerist", te Breda, die werd aangeboden door de Vereniging 1e Poolse Pantserdivisie Nederland. In een gemoedelijke sfeer werd in twee talen bijgepraat.

Op de foto hiernaast staat generaal Stanislaw Maczek bij een herdenking in 1960 zowat op de plek waar hij nu begraven ligt. Deze foto komt uit het persoonlijke archief van de weduwe van de Poolse oud-strijder S.Barcz.

Hieronder een overlijdensbericht van de Gemeente Breda uit 1994

 

top

 


 

  Last update: 29-08-2014  © Vereniging 1e Poolse pantserdivisie Nederland   Contact 076-5415041

Naar boven