Vereniging 1e Poolse pantserdivisie Nederland   

Terug

Actueel archief 2007

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

31 januari 2007

Informatie bord onthuld bij monument Capelsche Veer.

Het comité 4 en 5 mei organiseerde op woensdag 31 januari, in samenwerking met de gemeente Waalwijk een bijeenkomst waarbij de adoptieovereenkomst van het monument bij Capelsche Veer door de basisschool De Bron uit Sprang-Capelle ondertekend zal worden.

Aansluitend wordt een informatiebord bij het monument onthuld. Dit informatiebord is een initiatief van de Maatschappij tot nut van 't Algemeen,departement Langstraat en het Comité 4 en 5 mei Waalwijk. De bijeenkomst werd gehouden in Cultureelcentrum Zidewinde te Sprang-Capelle.

Afgevaardigden van de Brigade Piron (België), Vereniging 1e Poolse Pantserdivisie Nederland, Lincoln en Welland Regiment (Engeland), de Royale Marine Commando's en de kinderen van de verschillende adoptiescholen in Waalwijk waren hier ook voor uitgenodigd.

Burgemeester drs.J.de Geus en mvr.A.de Wit, die de voorzitter (L.J.M.M van Boxel) van het 4 en 5 mei Comité Waalwijk verving, hielden een korte toespraak zo ook de directeur van de basisschool Dr Bron dhr.Schouten, waarna de ondertekening van de adoptieovereenkomst tussen de gemeente Waalwijk en de basisschool De Bron plaatsvondt. Binnen de gemeente Waalwijk hebben verschillende scholen een monument geadopteerd. Basisschool de Bron verbindt zich met deze overeenkomst aan het monument bij het Capelsche Veer.

Via het informatiebord wil het comité voorbijgangers meer inzicht geven over wat er tussen december 1944 en eind januari 1945 heeft plaats gevonden. Ongeveer 1200 jonge mensen vonden bij het Capelsche Veer hun eind, toen de Duitsers en Engelse en Poolse troepen elkaar bevochten. Er sneuvelden 500 geallieerden en 700 Duitsers.

(foto:Intervieuw met Michal Salewicz)

top


14 maart 2007

Premier van Polen brengt bezoek aan ereveld en museum in Breda.

Jaroslaw Kaczynski, de premier van Polen, brengt morgen een bezoek aan Breda.

Hij legt rond 15.30 uur een krans op het Poolse ereveld aan de Ettensebaan.

De premier, tweelingbroer van de Poolse president Lech Kaczynski, komt 's morgens aan in Nederland en wordt ontvangen door minister-president Balkenende. Later op de dag komt hij naar Breda waar burgemeester Peter van der Velden hem opvangt op het stadskantoor aan de Claudius Prinsenlaan. Daarna gaat het gezelschap naar de Ettensebaan voor een korte ceremonie op het ereveld, waarna Kaczynski doorrijdt naar de Trip van Zoudtlandkazerne. Daar brengt hij een bezoek aan het Generaal Maczekmuseum en ontmoet hij een aantal oud-strijders.

Kaczynski is sinds 14 juli 2006 premier van Polen.

 

De gebroeders Kaczynski werden al bekend in Polen in 1962, toen ze samen te zien waren in de kinderfilm O dwóch takich, co ukradli ksiezyc. (Die twee die de maan gestolen hebben).

top


30 maart 2007

Vocht en boktorren leverden de minderbroeders Kapucijnen.

Breda kreeg vorig jaar een forse tegenvaller. In de laatste fase van een restauratie die al meer dan tien jaar aan de gang is bleek opeens dat het dak van de kloosterkerk zo rot was als een mispel.

Dat betekende acute sluiting van de kerk en een zware ingreep om het 120 jaar oude godshuis te redden. Meer dan een half jaar later dan gepland is de klus dan toch geklaard en zijn de Kapucijnen weer onder dak in hun eigen kerk. 'Ons klooster kan nu weer heel lang een mooie plek in de stad zijn'.
Het was alsof de duvel er mee speelde. Bijna op hetzelfde moment dat vorig jaar september de kerk van de minderbroeders Kapucijnen in Breda moest sluiten vanwege instortingsgevaar, veroorzaakt door wegrottende balken, deed hetzelfde probleem zich voor bij het klooster van de minderbroeders aan de Korvelseweg in Tilburg.
"Een bizar toeval", vertelt gardiaan (ruw vertaald overste) Winfried van den Berg. Maar er stak ook wel een bepaalde logica achter de gebeurtenissen, beseft Van den Berg achteraf. Beide kloosters stammen tenslotte uit dezelfde periode, het einde van de negentiende eeuw.
Maar toch, logisch of niet: vocht en boktor zorgden voor heel wat onverwachte overlast. Als herinnering koesteren de Bredase broeders nog een stuk van een van de vermolmde dakspanten. Het verteerde hout krioelt van de piepkleine gaatjes en gangetjes van de vraatzuchtige boktor.

Het zijn hectische tijden geweest voor de broeders. Eigenlijk zitten ze al sinds het midden van de jaren negentig opgescheept met een uitgebreide restauratie van hun klooster. De rust die ze zoeken en die hun orde ook voorschrijft is vaak genoeg verstoord geweest, dankzij stromen bouwvakkers die aan de slag gingen om het uit 1887 stammende rijksmonument voor het nageslacht te bewaren. "Onze kerk was aan verzorging toe en dat hebben we geweten", zegt gardiaan Van den Berg. "Eerst negentig dagen de kerk dicht om de binnenkant te restaureren, de muren, de gewelven, de glas-in-loodramen, de altaren... Daarna kwam de buitenkant aan de beurt: de torentjes, de haan, dakspanten, balken, goten, leien, noem maar op. Dat betekende nóg eens 180 dagen de kerk op slot. In de afgelopen 120 jaar hebben de Kapucijnen van Breda nog nooit zó lang in de steigers gestaan als het afgelopen jaar."
Het gedoe met de rotte dakspanten vorig jaar september kon niet op een slechter moment komen, vertelt Van den Berg: "We hadden net drie maanden hard gewerkt aan het restaureren van het kerkinterieur, toen het fout ging met het dak. Om al dat werk niet te beschadigen, is besloten al het werk aan de dakspanten langs de buitenkant van de kerk af te handelen. Door het zo aan te pakken hoefden we alleen de kerkbanken uit de kerk te halen. Dat was overigens ook nog een hele klus."

Gedurende het werk aan de kerk moesten de broeders brevieren in de veel kleinere kloosterkapel. Ook de vaste bezoekers van de kerk vonden daar gedurende de onaangekondigde verbouwing een tijdelijk onderkomen.
De restauratie is voor een groot deel tot stand gekomen dankzij subsidies van de gemeente Breda en de Rijksdienst voor de Monumentenzorg. Maar de broeders hebben zelf ook een belangrijk deel van het werk moeten betalen. Omdat ze zelf niet rijk zijn, heeft de orde daarom diverse huizen en andere panden in de stad moeten verkopen.
Nu de bouwellende achter de rug is, zijn de twaalf minderbroeders goed te spreken over het eindresultaat. Hun kerk ziet er uit als nieuw. Het enige dat herinnert aan het verbouwingsleed zijn de metalen stangen die zijn geplaatst om het kerkdak te stabiliseren.
"We hebben het klooster niet alleen gerestaureerd omdat we dat zelf zo leuk vinden", zegt Van den Berg. "We vinden het ook belangrijk dat ons klooster nu weer heel lang een mooie plek in de stad kan zijn."

De gardiaan heeft het complex aan de Schorsmolen pas nog opgezocht op Google Earth. "Toen viel me weer eens op welke bijzondere plaats het klooster en de kloostertuin hebben in de stedelijke omgeving", zegt Van den Berg over de satellietbeelden.
De Kapucijnen bewonen het enige nog in gebruik zijnde klooster binnen de singels van Breda. Dat maakt het complex niet alleen uniek, maar ook steeds vaker tot een toeristische attractie.

Van den Berg: "De VVV houdt hier regelmatig rondleidingen en op zondag is onze tuin open voor de buurtbewoners en de bewoners van Zorgcentrum Elisabeth. Daar hebben we geen problemen mee, maar het moet hier ook weer geen dierentuin worden."
Vanaf zondag 1 april worden er weer missen gehouden in de kerk van de minderbroeders Kapucijnen. Net als zoals dat al jaren lang het geval is geweest. De kerk van de 'collega-kapucijnen' aan de Korvelseweg in Tilburg is trouwens ook weer helemaal boven Jan en wordt binnenkort ook weer in gebruik genomen.De restauratie van het klooster en de kerk aan de Schorsmolenstraat pakte langer uit dan verwacht, maar de minderbroeders Kapucijnen zijn nu eindelijk van boktorren en bouwvakkers af.

top


10 april 2007

Emmen herdenkt omgekomen Poolse bevrijders

EMMEN – Na een bange tijd van vijf jaar bezetting door de Duitsers werd Nederland in het voorjaar van 1945 heel langzaam bevrijd van de bezetters door Amerikanen, Engelsen, Australiërs, Nieuw Zeelanders, Canadezen en Polen.

Op 10 april 1945 kwam de 1e Poolse pantserdivisie onder leiding van generaal Maczek in Noordbarge de gemeente Emmen binnen en wisten na een kort maar hevig gevecht de Duitsers verjagen. De Poolse soldaten kwamen om Emmen te bevrijden, maar een aantal van deze soldaten lieten daarbij wel hun leven.
Burgemeester Bijl gaf aan dat deze herdenkingen nooit mogen voorbij gaan: "Wij moeten steeds dankbaar zijn dat er toen mensen waren die hun leven waagden en gaven om ons de vrijheid terug te geven. Deze dag moet symbool staan voor het feit dat toen wij het moeilijk hadden de geallieerden waaronder de Polen ons te hulp zijn geschoten. Vandaag herdenken wij de soldaten die hier hun leven hebben achtergelaten. Inmiddels wonen wij met onze Poolse vrienden in één europees huis en moeten dat op orde houden. Wij hopen dat op 4 mei als wij onze bevrijding vieren ook een vertegenwoordiging van onze Duitse burgemeesters uit het Duitse Meppen, Lingen en Georgmarienhutte mogen begroeten. Wij moeten ons weer met oude vijanden leren verzoenen en samen werken aan de toekomst van Europa. Wij moeten lering trekken uit het verleden en daar in de toekomst ons voordeel mee hebben”.

Ook oud-strijder El Szczerbinski was bij de herdenking aanwezig en las een gedicht voor als eerbetoon aan zijn gevallen kameraden. Voorafgaande aan de kranslegging werd door een lid van de muziekvereniging LAUS DEO de “Last Post” gespeeld. Tegelijkertijd werden de vlaggen van Nederland en Polen gehesen door de erewacht, de bond van wapenbroeders uit Breda en de volksliederen van beide landen door Laus Deo gespeeld. Ook de weduwe van Rudy Grimme, een van de initiatiefnemers tot deze herdenkingsteen, legde een bloemstuk bij het monument samen met nog een aantal aanwezigen.

top


12 april 2007

Familie gedode Buiner (8) bij herdenking bevrijding Buinen

In aanwezigheid van Poolse oorlogsveteranen is gisteravond bij het oorlogsmonument de bevrijding van Buinen herdacht.
12 april 1945 werd het dorp door Poolse militairen bevrijd van de Duitse bezetters. Burgemeester Tryntsje Slagman heeft een krans gelegd. Ook leden van de familie Dieters waren aanwezig. Zij stonden stil bij de dood van hun broertje Jacob Dieters uit Buinen.

De 8-jarige kwam een dag voor de bevrijding om het leven door een verdwaalde kogel van één van de Poolse soldaten.
Onder de militairen viel een dode tijdens de strijd met de Duitsers. Voor de soldaat , de toen 25-jarige Stanisław Bielemic, is kort na de bevrijding een monument opgericht bij het viaduct in Buinen.
Volgens Jan Gerner van het bevrijdingscomité is de jonge militair gestorven toen een granaat ontplofte op zijn tankvoertuig.

Op verzoek van de familie is later op het monument ook de naam van S.Skowaliczyk vermeld. Hij stierf op 30-jarige leeftijd bij gevechten in Borger.

Bloemen voor 'vergeten' Jacob Dieters.

Nieuw Buinen- Op een vergeelde foto zien we een blond jochie. Nieuwsgierig blikt hij de wereld in. Hij staat er wat stijfjes op, zouden we nu zeggen, maar in die tijd was het ook geen sinecure, op de foto gaan. Je kleedde je erop en ging eerst naar de kapper. Jacob Dieters uit Buinen zal toen een jaar of zes zijn geweest. Net als elk kind vol plannen, maar hij zou nog slechts twee jaar leven. Op 12 april 1945 stormde een Poolse pantserdivisie op vanuit de bossen bij Exloo. De Duitsers namen de benen, de bevrijding van Buinen was een feit. Buiten het dorp bleven grote voorraden munitie liggen. Jan Dieters een oudere broer van Jacob, wist precies waar de granaten lagen. Vandaar dat de BS, de Binnenlandse Strijdkrachten, Jan vroegen het spul aan te wijzen. De kleine Jacob wilde dolgraag mee met de mannen, maar moest thuis blijven. Later rende hij toch stiekem achter hen aan. Kort daarop lag hij bloedend in het gras. Uitgelaten Poolse soldaten schoten vanuit boerderijen op los lopende kippen. Een verdwaalde kogel trof Jacob boven in het hoofd. Een Rode-Kruis wagen bracht het zwaar gewonde kind naar het ziekenhuis in Emmen. Papa en mama bleven vier dagen naast zijn bed zitten, maar Jacob kwam niet meer bij bewustzijn. De broers Jan en Albert en zus Hennie zijn verrast door de verlate aandacht voor hun gestorven broertje: vader en moeder zijn inmiddels ook overleden. Hennie-Orving-Dieters: ,,Ik was zelf 13 toen Jacob omkwam. Ik kan hem dus nog goed herinneren. Het was een vrolijk kereltje. Een mooi mannetje. Bij al de herdenkingen van de oorlog in 1995 kreeg ik het alweer te kwaad. Nachtmerries: ik zag Jacob weer elke nacht voor me''.
Oorlogsveteraan Podgorski, die zich na de oorlog in Nederland vestigde, was zelf bij de bevrijding van Emmen betrokken. Vorige maand hoorde hij voor het eerst van Jacob Dieters. Podgorski wil vandaag boete doen voor het leed wat zijn landgenoten hebben aangericht. Afgelopen zondag vroeg de katholiek in zijn kerk in Stadskanaal ook al aandacht voor het bijna vergeten drama in Buinen. Het graf van de kleine Jacob in Borger onthult overigens een tweede, een nog ouder drama. Op een gedenksteen staat de naam van een tweede Jacob Dieters, na wie het joch is vernoemd. Het is een oom in 1916 overleden aan hersenvliesontsteking. Op achtjarige leeftijd....

(foto: D.Podgorski bij het graf in Borger waarop hij vandaag bloemen en een lint legt.)

 

top


4 mei 2007

Herdenking Valkenberg Breda.

De 5 meilezing markeert jaarlijks de start van de Nationale Viering van de Bevrijding. In 2007 vond deze nationale start plaats in de provincie Utrecht. In de ochtend van 5 mei heeft drs. J.P. Pronk in de Dom te Utrecht de lezing ‘Vrijheid zonder grenzen’ uitgesproken, in aanwezigheid van de minister-president, ambassadeurs en vele andere gasten. Hij deed dit op uitnodiging van het Nationaal Comité 4 en 5 mei.
De start van de Nationale Viering van de Bevrijding vormt de brug tussen de ingetogenheid van de Nationale Herdenking op 4 mei ’s avonds en de feestelijkheden van de middag en avond van 5 mei, de dag waarop we de vrijheid vieren

Z.K.H. de Prins van Oranje hield in 2005 ter gelegenheid van het lustrumjaar, 60 jaar viering van de bevrijding, de 5 meilezing. In ‘Aan de vrijheid verplicht’ riep hij op om als vrije en verantwoordelijke burgers in het dagelijks leven Zivilcourage te tonen. Generatiegenoten spoorde hij aan om de eigen verantwoordelijkheid voor de vrijheid op te pakken.
Deze aansporing van de Prins vormt het uitgangspunt voor de opzet van de 5 meilezing in de jaren erna. In 2007 hebben vijf studenten van de rechtenfaculteit van de Universiteit van Utrecht zich verdiept in het onderwerp vrijheid, grondrechten en veiligheid. Zij zijn hierover in gesprek gegaan met Pronk.

De 5 meilezing van Jan Pronk is gebundeld met de 4 meilezing van Ernst Jansz uitgegeven door het CPNB en verkrijgbaar in de boekhandel.
ISBN 978 90 5965 053 4

Jan Pronk - Vrijheid zonder grenzen

Twee jaar geleden werd de 5 meilezing gehouden door prins Willem-Alexander. ‘Willen we de vijfde mei ook voor volgende generaties levend houden,’ zo zei hij, ‘dan zullen we de betekenis van die datum moeten verbreden. Een generatiewisseling betekent het opnemen van eigen verantwoordelijkheid: er is niemand meer die voor je uitloopt…’ Ik ben geboren in maart 1940, twee maanden voor de inval van de Duitse troepen in ons land. Dat maakt mij niet de aangewezen persoon om een generatiewisseling in de beleving van de Tweede Wereldoorlog te belichamen. Ik heb een aantal persoonlijke herinneringen aan de bezetting. Ze zullen alle dateren uit het laatste jaar, de hongerwinter. Ik herinner mij lange rijen wachtende mensen, bij gaarkeukens en bij brooduitdelingen door een grote Haagse bakkerij, in ruil voor aardappelschillen als paardenvoer. Ik herinner mij de vergeefsheid van het wachten: we kwamen thuis met niets, zonder ook maar een enkele boterham. Maar bovenal herinner ik mij hoe mannen plotseling wegdoken uit de rij en zich probeerden te verschuilen, en hoe sommigen uit de rij werden geplukt door mannen in uniform. Ik herinner mij dat grote mensen bang waren.

5 mei lezing

De 5 meilezing markeert jaarlijks de start van de Nationale Viering van de Bevrijding. In 2007 vond deze nationale start plaats in de provincie Utrecht. In de ochtend van 5 mei heeft drs. J.P. Pronk in de Dom te Utrecht de lezing ‘Vrijheid zonder grenzen’ uitgesproken, in aanwezigheid van de minister-president, ambassadeurs en vele andere gasten. Hij deed dit op uitnodiging van het Nationaal Comité 4 en 5 mei.
De start van de Nationale Viering van de Bevrijding vormt de brug tussen de ingetogenheid van de Nationale Herdenking op 4 mei ’s avonds en de feestelijkheden van de middag en avond van 5 mei, de dag waarop we de vrijheid vieren.

Ernst Jansz - Er staat iemand aan de deur

10 Mei ’40
Vanmorgen is dus de oorlog met Duitsland begonnen, vroeger dan ik dacht. (…)
Ik heb deze dag veel ervaring opgedaan, gewaarwordingen, die ik mijn leven lang nooit zal vergeten. Misschien zal ik je eens vertellen, veel vertellen, ook van mijn liefde voor jou. Ik kan je niet anders schrijven dan dat ik je liefheb, zo liefheb. Als ik denk aan onze liefde, als ik om mij heen de natuur zo schoon en vredig zie, dan kan ik niet geloven, dat de mens zo dom en zo lelijk is om het geluk dat hij genieten kan op deze schone en lieve aarde, zo te bederven, te verminken, te vernietigen. De Duitsers zijn toch ook mensen, die ook willen liefhebben en gelukkig zijn. Waarom worden zij toch op anderen, die dat ook willen zijn, gestuurd om te doden. Zij doden toch met hen ook hun eigen geluk, hun eigen liefde, hun eigen ziel. Waarom toch, waarom. Maar wij willen sterk en moedig zijn. Wij kúnnen dat zijn omdat wij liefhebben, omdat onze mooie sterke liefde ons sterk maakt. Dag liefstemijn. Tot weerziens.
Ik kan je telefonisch niet bereiken. We komen er wel doorheen.


 KONINKLIJKE AANWEZIGHEID OP DE DAM IN AMSTERDAM.

top


4 mei 2007

Poolse Lancaster bemanning begraven in Breda.

  

Onder grote belangstelling heeft op zaterdag 26 oktober 2003 de begrafenis van vijf Poolse militairen plaatsgevonden op het Pools Militair ereveld aan de Ettensebaan te Breda.
Enkele jaren geleden werd door vissers het wrak van een Lancaster bommenwerper ontdekt in het IJsselmeer. Delen van het vliegtuig met de stoffelijke resten zijn dit jaar geborgen door de Koninklijke Luchtmacht, Marine, vrijwilligers en de gemeente Lelystad. Uit eerder onderzoek was al vast komen te staan dat het hier betrof de Lancaster MK III bommenwerper DV286 met het registratieteken BH-C, behorende tot het 300 Masovian Polish squadron, dat onder bevel stond van Bomber Command van de Britse Royal Air Force.

  

Dit vliegtuig nam in de nacht van 12 op 13 juni 1944 met 285 andere bommenwerpers deel aan een bombardement op onder meer Gelsenkirchen in het Duitse Roergebied. Van het Poolse 300 squadron namen drie vliegtuigen aan het bombardement deel. Deze Lancasters vertrokken omstreeks 23.20 vanaf de basis Faldingworth, Engeland.
Die nacht verloor het squadron negentien bemanningsleden en drie van haar toestellen.
Op de terugweg naar de veilige thuishaven werd de Lancaster DV 286 boven het IJsselmeer neergehaald door een Duits jachtvliegtuig.
Pilot/Officer Boguslaw Morski en Feliks Bladowski sprongen uit de brandende Lancaster. Het lichaam van Bladowski spoelde enkele dagen later aan in de buurt van Wijdenes, terwijl Morski uit het water werd gered door twee vissers.    

Bladowski werd na de oorlog herbegraven op het Poolse Militair Ereveld in Breda.
Morski overleefde de oorlog.
De afgelopen jaar geborgen stoffelijke resten van de nog steeds vermiste bemanningsleden Franciszek Rembecki, Stanislaw Misturak, Jozef Isaak Feil, Wladyslaw Leppert en Jan Brokos hebben nu na 59 jaar hun laatste rustplaats gekregen.

De nu 86 jarige Luitenant-kolonel b.d. Boguslaw Morski (in het midden), tegenwoordig woonachtig in Amerika was afgelopen zaterdag aanwezig bij de indrukwekkende plechtigheid.
Onder de aanwezigen waren veertig Poolse veteranen,.alsmede een grote Poolse delegatie bestaande ondermeer uit het hoofd van het bureau van Oud-strijders, de Poolse ambassadeur J. Michalowski en een aalmoezenier van de Luchtmacht. Aanwezig waren ook Burgemeester Rutten van Breda, Burgemeester Leeuwe van Lelystad en leden van de stichting Aircraft Recovery Group 1940-1945.
Cadetten van de KMA vormden de erewacht.

Emeritus-Bisschop H.Ernst van Breda ging de H.Mis voor in de Martinuskerk in Prinsenhage, gemeente Breda voorafgaande aan de teraarde bestelling.

Met betrekking tot de berging van het vliegtuig verwijs ik naar een internet site te
weten:
www.arg1940-1945.nl van de Atichting Aircraft Recovery group en de site www.geocities.com/skrzydla/  die gaat over de Poolse Air Force Units in WO II.

top
 


4 mei 2007

Herdenking bij het Pools Militair Ereveld  Oosterhout ( Rubbenschool)

Op vrijdag 4 mei willen wij als school graag weer de herdenkingsbijeenkomst bij het Pools Militair Ereveld bijwonen. Wij hebben dit monument al jaren geadopteerd en wij wonen de officiële bijeenkomsten altijd bij met de kinderen van groep 7 en 8, die dat willen. In de klassen wordt in deze periode gesproken over vrede en vrijheid en natuurlijk ook over de Tweede Wereldoorlog. De kinderen van groep 7 gaan in deze periode naar het Anne Frankhuis in Amsterdam. De aanwezigheid van de kinderen bij de herdenking wordt erg op prijs gesteld. De herdenking begint om precies 18.00 uur en duurt maar een kwartiertje. De kinderen die meegaan krijgen van school een roos om op de graven te leggen. We vertrekken met de fiets vanaf school om 17.40 uur. Alle ouders die mee willen gaan, zijn uiteraard van harte welkom!

De slag om het Markkant.

Het vierde oorlogsjaar 1944 was begonnen de mensen hoopten steeds vuriger dat ze zouden worden verlost van de Duitse bezetters. De toestand werd steeds slechter en kon niet langer zo doorgaan. Er zou in de loop van 1944 een invasie verwacht worden. De verrassing kwam toch na 4 jaar D-day. 6 juni 1944.
Er waren een aantal operaties nodig om het misdadig bewind van Hitler op de knieën te krijgen.

“Operatie Pheasant”
Als eerste doel en tevens hoofddoel: het vrij maken van de Schelde monding om de haven van Antwerpen weer te kunnen gebruiken.
Het tweede doel van de “Operatie Pheasant” was het de pas afsnijden van het sterke Duitse vijftiende Leger. Dat langs de Franse- en Belgische kust door Zeeland naar West-Brabant terug trok om aan een omsingeling te ontsnappen. Dit doel werd niet bereikt. Het vijftiende leger was vindingrijk en wist te omkomen van de oprukkende geallieerden. Deze ontsnapping verstrekkende gevolgen voor een latere strijd aan de Mark- Dintellinie.
De operatie “Operatie Pheasant” werd vanaf 22 oktober 1944 over een breed front uitgevoerd door Canadese Engelse, Amerikaanse Poolse en Nederlandse Troepen uitgevoerd.
De Duitsers wisten als ervaren frontsoldaten goed gebruik te maken van het terrein de drassige riviertjes en kanalen.
Op 30 oktober 1944 was de "Operatie Pheasant" zo ver gevorderd dat de Duitsers zich hadden terug getrokken achter de laatste goed te verdedigen hindernis.

De Mark- Dintellinie.
Deze moeilijk te nemen waterlinie bestond uit het Wilhelminakanaal (Geertuidenberg-Oosterhout), het Markkanaal (Oosterhout-Terheijden) en de rivier Mark en Dintel.
Na de bevrijding van Breda start er een nieuwe fase in de strijd tegen de Duitse bezetters.
Moerdijk was het volgende aanvalsdoel van de 1e Poolse Pantserdivisie.
Op 31 oktober 1944 begon het Poolse bevrijdingsleger bij " De Nieuwe Veer” ten noorden van Prinsenbeek de rivier de Mark over te steken. Deze oversteek draaide uit op een mislukking.Er waren waarschijnlijk 2 feiten die doorslaggevend waren voor deze mislukking:

1. De Duitsers voerden een effectieve verdediging, goed gemotoriseerd materiaal en de goed ingeschoten Duitse artillerie.

2. De Polen hadden een handicap dat ze voor het eerst kennis maakte met onze drassige polders met als gevolg dat zij zich vastreden en bleven staan als schietschijf.

Bij "De Nieuwe Veer" waren de kansen verkeken. De Generaal Maczek moest uitzien naar een betere mogelijk om naar het noorden te komen. Er vonden nieuwe verkenning plaats op 1 en 2 november 1944.

In de vroege morgen van 3 november was het zo ver. De Polen staken op 2 verschillende plaatsen De Mark over. Nog die zelfde dag was er een bruggenhoofd gevormd met als noordelijke grens het dorp Den Hout.

Op 8 november werd Moerdijk bevrijd.

top


11 mei 2007

De bevrijding van Alphen.

Sinds de Code Cicil, het burgerwetboek uit de Napolentische tijd, vormen Alphen en Riel een bestuurlijke eenheid. De voornaamelijk argraische bevolking leidt een vredig bestaan, maar wordt in de september dagen van 1944 al naauw betrokken bij het oorlogsdrama. Het nabije vliegveld Gilze-Rijen wordt voor de zoveelste maal gebombardeerd en de gemeente Alphen en Riel wordt onder druk gezet om werkkrachten te leveren.

Natuurlijk komen er geen vrijwilligers opdragen en daarom worden de boeren door de bezetter gedwongen om met paard en wagen puin te komen    ruimen. Op 1 oktober vertrekken een aantal tanks in Zuidelijke richting en op 2 oktober vallen de eerste geallieerden granaten. De bewoners moeten toezien hoe het laatste vee en graan worden geroofd, maar slagen er wel in om munitie, benzine en zelfs trotyl in handen van de ondergrondse te spelen.

Vanuit Baarle naderen dan de Polen, maar hun voorhoede wordt teruggeslagen. Opnieuw is er rond Alphen een sterke verdediging ingegraven, die nog lang stand zou houden. Na hevig artillerievuur en vliegtuigaanvallen lukt het de Polen om op donderdagavond 5 oktober Alphen binnen te rukken, maar rond de bebouwde kom weet de vijand zich te handhaven. Alphen komt nu onder het vuur van de Duitsers te liggen en de situatie wordt zo kritiek, dat de bevolking moet evacueren. De Polen hebben dan tenminste de gelegenheid om tot een massale tegenaanval over te gaan en daarom transporteren zij de bevolking naar Baarle. Hier kunnen de vluchtelingen maar één nacht blijven en daarom gaat op maandag 9 oktober het transport verder naar Turnhout, waar de enorme gastvrijheid veel leed verzacht. Nog dagenlang komen vluchtelingen binnen en pas vanaf 29 oktober kan men huiswaarts keren of een noodonderdak zoeken!

Alphen heeft bijna een maand in de frontlinie gelegen en is zwaar geteisterd, terwijl het kerkdorp Riel er wat beter van afgekomen is. Ieder jaar nog worden de slachtoffers onder de soldaten en de burgers in een indrukwekkende plechtigheid herdacht. Nederlandse, Belgische en Poolse wapenbroeders geven acte de présence in een kleurrijke entourage van schutters, vendelwaaiers en muziekverenigingen. De vaandels worden geďnspecteerd en na de plechtigheden in de kerk en op het kerkhof recipieert het Gemeentebestuur voor de verschillende deputaties. Alphen herdenkt zijn doden op waardige wijze!

(Bron: Boek/Eerste Poolse Pantserdivisie in Nederland/ door Thom Peeters.)

top


3 en 4 augustus 2007

Brigadedag in Swietoszow 

De 10e Cavalerie Pantserbrigade werd op 5 augustus 2000 genoemd naar generaal Stanislaw Maczek in aanwezigheid van zijn zoon Andrzej.De plechtigheden rond de Brigadedag in 2007 duurden twee dagen en werden door een uitgebreid programma gevuld.
De Heilige Mis werd opgedragen ter intentie van de Brigade in het garnizoenkerk.. Daarna op een plein in de vallende schemering, dat een bijzonderde sfeer schepte, in aanwezigheid van de volledige 10e Cavalerie Pantserbrigade, hun families en genodigden, vond het indrukwekkende Dodenappčl.

De tweede dag begon met het gezamenlijke uitgebreide smakelijke ontbijt. Vervolgens kregen wij informatie over activiteiten van de 10e Cavalerie Pantserbrigade.
Het toppunt van het programma was de plechtige verzameling van alle eenheden van deze Brigade op het Garnizoensplein. Aanwezig waren de vertegenwoordigers van het oppercommando van de Poolse Landstrijdkrachten – generaal (gen. broni) Waldemar Skrzypczak, autoriteiten van de landelijke en plaatselijke burgeroverheden, genodigden met o.a. oud-strijders uit verschillende eenheden

Tijdens de toespraak herinnerde de bevelhebber van de 10e Brigade ook de soldaten van de 8e afwisseling die enkele dagen geleden terug gekomen zijn van Irak. Daarna werden bevelen en beslissingen betreffende onderscheidingen van officieren en soldaten voorgelezen. En werd het insigne van de 10e Cavalerie Pantserbrigade overhandigd

De Mechaniserende Bataljon kreeg een nieuwe naam: 10e Mechaniserende Dragonders Bataljon.
De 2e Tanks Bataljon kreeg ook een nieuwe naam: de 24e Ulanen Bataljon genoemd naar Hetman Wielki Koronny Stanislaw Zolkiewski. Vervolgens kreeg deze Bataljon een repliek van het vaandel die de 24e Ulanen Regiment had. En erop werd de Zilver Virtuti Militari Kruis opgespeld net als op het echte vaandel in 1966.

Deze plechtige bijeenkomst van deze brigade werd afgesloten met het defilé van alle eenheden en parade van legervoertuigen inclusief de Leopardtanks die de 10e Brigade als enige eenheid van het Poolse Leger in haar uitrusting vanaf 2002 heeft.

Vervolgens nam iedereen deel aan een picknick, waar onder tenten  wij lekker in de schaduw, van het mooie concert van Irena Jarocka en het lekkere eten konden genieten. Dit jaar was de zomer toch al bijzonder mooi.

s’Middags konden wij en de familieleden van de militairen die in het steunpunt Bagram dienen, deelnemen aan teleconferentie met de brigadegeneraal Marek Tomaszycki, commandant van de Poolse eenheden in Afganistan.

Brigadebal was een gezellige gezamenlijke sluiting van deze dagen.

 

 Krystyna Stopa- Konowrocka

top


 
15 augustus 2007

Dag van de Poolse soldaat Breda Ettensebaan Pool Militair Ereveld.

     
Op de 4 bovenstaande foto's de twee Poolse oud-strijders J.Krzeminski (links) en E.Wagner (rechts)

     

     

Bovenstaande foto's zijn ter beschikking gesteld door Krysia Wagner ,dochter van een oud strijder, en zijn gemaakt te Breda op het Poolse Militaire Ereveld gelegen aan de Ettensebaan op 15 augustus ter nagedachtenis van de gesneuvelden Poolse soldaten, op deze datum wordt ieder jaar een witte en rode roos gelegd en een lichtje ontstoken bij de graven van deze Poolse militairen. Ook dit jaar was er weer veel belangstelling voor deze gebeurtenis.

top


 
15 augustus 2007

Dag van de Poolse soldaat Oosterhout Veerseweg Pools Militair Ereveld.

Hieronder enkele goed bewaarde kranten knipsels uit het privé archief van Mvr.Barcz weduwe van de Poolse oud-strijder Stanislaw Barcz.

top



2 september 2007
 
Herdenking in St. Omer (Frankrijk)
 
Bunker LA COUPOLE  (fig.01)waar de tentoonstelling over de 1e Poolse Pantserdivisie werd geopend Dominic Parchanowicz (fig.02)heeft de  herinneringen van zijn vader  beschikbaar  gesteld. Na de H. Mis werden kransen bij diverse monumenten gelegd o.a bij  het Poolse Monument (fig.03)aan Rue d‘ Aire  door o.a. onze voorzitter Adrian Stopa. Receptie (fig.04)met de burgemeester en de Poolse oud-strijders (3 in het midden) 1e van links staat voorzitter Jean Hutin-Sroka (F).
Herdenking werd afgesloten met een  gezellige Franse maaltijd.

   

   

   

Stčle ŕ la mémoire des militaires Polonais tombés en septembre 1944

"Aux soldats polonais tombés glorieusement pour notre libération, le 5 septembre 1944 : Salamon Joez, Nowakoski Roman, Korta Tadeusz, Matusiak Franciszek. La commune de Wittes reconnaissante"

Localisation : A côté du calvaire (croisement RN 43 avec la rue de l'église)

Marbrier : MOUT
ON et Cie (Aire-sur-la-Lys)

Inauguration : septembre 1958

top


 
18 september 2007

Herdenking Poolse gevallenen bij slag om Axel.

In september 1944 werd Zeeuws-Vlaanderen door het Poolse leger bevrijd van de Duitse bezetting.

Daarbij werd fel gevochten aan beide zijden van het zijkanaal van Axel naar Hulst. Bij het Poolse Kruis aan de Hulsterseweg werden gisteren de gevallen Poolse militairen herdacht door de werkgroep die zich ook inzet voor het onderhoud van het monument. Tijdens de herdenkingsplechtigheid werden bloemen bij het kruis gelegd. Dit jaar was ook een vertegenwoordiging van de Poolse ambassade aanwezig. De herdenking werd bijgewoond door meer dan 120 leerlingen van de Antoniusschool in Axel en twee scholen uit Handzame bij Diksmuide. Die waren gisteren in het kader van een uitwisselingsproject in Zeeuws-Vlaanderen. De leerlingen kregen verder een rondleiding door Hulst en bezochten ook het Oorlogsmuseum Gdynia aan de Tweede Verkorting. De bevrijding van Axel wordt zaterdag herdacht met een Bevrijdingstaptoe op het Kennedyplein. Het evenement begint om 19.25 uur. Naast de lokale korpsen showband Jong Axel, showband Phoenix en de christelijke drumfanfare Hosanna doen nog drie andere korpsen mee: showkorps De Bazuin uit Leerdam, drum- en showfanfare Advendo uit Sneek en het fanfarekorps van de Nationale Reserve. De toegang is gratis.

DE SPORTIEVE HISTORIE VAN AZVV

Door Rinus Scheele

 

Op 1 september 1949 werd in Axel de voetbalclub AZVV (Axelse Zaterdag Voetbal Vereniging) opgericht. De club ontstond uit het toenmalige "Nesia", een volksclub uit de Weststraat. Als clubkleuren werden rood en wit gekozen als hommage aan de Poolse bevrijders.

AZVV startte in de 2e klasse onderafdeling en er werd gespeeld op het concoursterrein aan de huidige Sportlaan. Aan het eind van het seizoen 1954/1955 promoveerde de club naar de 1e klasse. Via een versterkte promotie bereikt AZVV in het seizoen 1957/1958 de 4e klas Zuid 1 van de KNVB. AZVV verhuist in dat jaar naar de Polenstraat/Buitenweg om daar te voetballen.

     

Hierboven enkele illustraties uit vervlogen tijd, beschikbaar gesteld uit het archief door de weduwe van oud-strijder Barcz uit Breda.

 

top


 

20-21 september 2007

Divisiedagen in Zagan (Polen)

Divisiedag valt op 12 september, ter gelegenheid van het jubileum van "Ontzet bij Wenen" in 1683 en van het aannemen van de naam Koning Jan 3e Sobieski door deze Divisie in 1983.

De viering begon met de H. Mis ter intentie van de 11e Divisie.
Omdat de 11e Lubuska Cavalerie Pantserdivisie ook de tradities van de 1e Drezdenski Pantsercorps, die in het Oostfront vocht, overgenomen had, werd er een nieuw “Monument van een Tanksoldaat” onthuld. Zie foto beneden. Daarna werden kransen en bloemen gelegd bij dit nieuwe monument en het“Monument van Generaal Stanislaw Maczek” op het Pantsermilitairplein genoemd “Skwer Pancerniaka”, waar diverse oude tanks staan.

Vervolgens werd Dodenappel op het Generaal Maczekplein bij het Monument van de 1e PoolsePantserdivisie en het 1e Pantsercorps gehouden.
Op de tweede dag was de feestelijke verzameling van alle eenheden van deze divisie het toppunt van het programma. Er werden ook militairen welkom geheten die uit Irak van vredesmissie terug zijn gekomen. Deze plechtige bijeenkomst werd afgesloten met een defilé van alle eendheden.

Afbeelding van het nieuwe “Monument van een Tanksoldaat” op een envelop die uitgegeven werd wegens deze onthulling.

top


 
22 september 2007
 
Herdenking Driel
 
Toespraak vz. Stichting Driel-Polen, dhr. A. Baltussen

Dames en heren, jongens en meisjes

Ook aan u een hartelijk welkom op deze middag waar wij aandacht schenken aan de bijdrage van de 1st Poolse Onafhankelijke Parachutisten Brigade aan de Slag om Arnhem
Dit is het eerste jaar dat er slechts 5 veteranen van de 1ste Poolse Onafhankelijke Parachutisten Brigade bij deze herdenking aanwezig kunnen zijn. In de komende jaren zal dit waarschijnlijk niet anders zijn.
Vorig jaar is de vereniging van oud-strijders van de Brigade in Engeland opgeheven.
De informatie over deze herdenking is daarom laat bij nog in leven zijnde veteranen of hun weduwen terechtgekomen.
Volgend jaar zullen wij allen in Polen, Engeland en Nederland informeren en hopen nog vele jaren op hun aanwezigheid hier in Driel te mogen rekenen.

Bij het monument van Generaal Sosabowski, dat vorig jaar op initiatief van de Engelse veteranen is opgericht, is gisteren een plaquette aangebracht met in 3 talen een korte weergave van het ontstaan van dit monument.
Wij willen de initiatiefnemers hiervoor hartelijk danken

Dit jaar zijn er 2 momenten uit de geschiedenis van de Brigade die de moeite zijn te vermelden.
Het is 60 jaar geleden dat de 1ste Poolse Onafhankelijke Parachutisten Brigade, in mei 1947, werd opgeheven.
Hun traditie wordt nu voortgezet door de 6 Polish Air Assault Brigade uit Krakow die vorig jaar de hoogste militaire onderscheiding van Nederland - Militaire Willemsorde - van onze Koningin in ontvangst heeft mogen nemen.

Het andere moment uit de geschiedenis is het overlijden van Generaal Majoor Sosabowski 40 jaar geleden op 25 september 1967.
Ter nagedachtenis is door een van de veteranen uit zijn Brigade een gedicht gemaakt dat tijdens zijn begrafenis is voorgedragen.
Aan het einde van de kranslegging zullen jongeren uit Polen, Engeland en Nederland, die deelnemen aan de Airborne International Youth Conference, dit gedicht voorlezen.

(Mike Bos uit Arnhem de Nederlandse versie)

 

Przemówienie w języku polskim pana Arno Baltussena Przewodniczącego Stowarzyszenia Driel-Polska

Szanowni Państwo!

W tym roku na uroczystościach w Driel po raz pierwszy obecnych jest tylko czterech kombatantów Pierwszej Samodzielnej Brygady Spadochronowej generała Stanisława Sosabowskiego.
Nadchodzące lata raczej nie zmienią tego stanu rzeczy.

W ubiegłym roku Związek Polskich Spadochroniarzy, zrzeszający kombatantów Brygady w Wielkiej Brytanii, został rozwiązany. W związku z tym nie mogliśmy na czas powiadomić kombatantów i wdowy po żołnierzach o dzisiejszych uroczystościach. W następnym roku powiadomimy wszystkich - kombatantów i wdowy - zarówno w Polsce, jak i w Anglii. Mamy nadzieję, że jeszcze przez wiele lat będziemy mogli liczyć na ich obecność tutaj, w Driel.
W ubiegłym roku – z inicjatywy brytyjskich kombatantów – w Driel stanął pomnik generała Sosabowskiego. Wczoraj przy tym pomniku odbyła się uroczystość odsłonięcia płyty pamiątkowej. Informuje ona w trzech językach o krótkiej historii jego powstania. Z tego miejsca chciałbym gorąco podziękować brytyjskim pomysłodawcom za ich inicjatywę.
W tym roku dwie ważne daty z historii Brygady zasługują na naszą uwagę.

60 lat temu, 18 lipca 1947 roku, Pierwsza Samodzielna Brygada Spadochronowa została rozwiązana.
Spadkobierczynią tradycji po Brygadzie Spadochronowej jest obecnie 6. Brygada Desantowo-Szturmowa z Krakowa. W ubiegłym roku brygada ta odebrała z rąk królowej Holandii Beatrix najwyższe odznaczenie wojskowe tego kraju – Order Wojskowy Wilhelma.

Drugą ważną datą jest 25 września 1967 roku. W tym dniu – 40 lat temu – odszedł na wieczną wartę generał brygady Stanisław Sosabowski.
Na pogrzebie generała odczytany został wiersz Eugeniusza Romiszewskiego - jednego z towarzyszy broni. Wiersz ten autor zadedykował pamięci ich dowódcy.

W trakcie dzisiejszej uroczystości trzech młodych ludzi: z Polski, Holandii i Anglii przypomni nam ten okolicznościowy wiersz.

Dziękuję Państwu za uwagę.


(tłum. z niderlandzkiego M. Bos-Karczewska)

Toespraak burgemeester, mevr. E. Tuijnman

Veteranen, dames en heren,

De 1ste Onafhankelijke Poolse Parachutisten Brigade, die onder bevel stond van Generaal Sosabowski zit diep verankerd in de harten van de inwoners van Driel, één van de elf dorpen van onze gemeente Overbetuwe.
Ouders en grootouders hebben hun belevenissen verteld aan hun kinderen en kleinkinderen, die het op hun beurt weer doorvertellen aan hún kinderen.
Niet als spannend oorlogsverhaal, maar om te getuigen van hun be- en verwondering dat – meest jonge - soldaten in een hun onbekend land de moed hadden hier gedropt te worden.
Velen van hen hebben dat niet aan hun eigen kinderen, zo zij die al hadden, kunnen navertellen.

Het is belangrijk dat ónze jeugd het verhaal kent.
En een beetje begrijpt wat er zich hier heeft afgespeeld voor hun vrijheid.
En hoe moeilijk is dat, als je als kind van deze tijd nooit de dreiging zelfs maar hebt gekend van oorlog of het ontbreken van democratie.
Je niet weet wat honger is.
Je niet weet wat oorlogsangst betekent.
Toch zijn het deze jonge mensen die de herinnering aan die septemberdagen van 1944 moeten vasthouden en de les die er uit te leren valt, moeten uitdragen.
Zodat de brug die te ver was een brug naar de toekomst wordt.
Het is daarom ook zo belangrijk dat er veel aandacht besteed wordt aan de jaarlijkse Airborne Internationale Jeugdconferentie, waar onder andere de jeugd uit de partnersteden van de vier Airbornegemeenten aan deelnemen.

Met een wat droeve blijdschap heb ik vorig jaar deelgenomen aan de plechtige bijeenkomst van het eerherstel van Generaal Sosabowski en zijn manschappen.
Droef omdat dat zo laat geschiedde en veel Polen dat niet meer hebben mogen meemaken, blij dát het uiteindelijk wel is gebeurd.
Blij ook dat Engelse veteranen achter dit besluit van de Nederlandse regering konden staan, getuige de plaquette die namens de British Airborne Forces vorig jaar is aangeboden.
En bij de herdenking van de Poolse landing betrek ik daarom ook de grondtroepen van het 4de Dorset Regiment, dat als enig regiment vanaf Nijmegen Driel wist te bereiken om de Polen te ondersteunen en de oversteek naar de andere kant van de Rijn maakte. Ook weinigen van hen keerden naar huis terug.

Dames en heren,
Steeds kleiner wordt het aantal dat uit eigen ervaring nog kan vertellen over de gebeurtenissen van die septemberdagen.
De ervaring van de gebeurtenissen van toen zijn, gezien de dagelijkse beelden van oorlog en terreur, niet bij machte dat geweld in onze wereld van nu te voorkomen.
Geen reden om de strijd voor vrede en democratie dan maar op te geven.
Blijvend moeten wij ons daarvoor in willen zetten.
Daarmee invulling gevend aan onze dankbaarheid jegens de gevallenen, opdat hun strijd en inzet niet tevergeefs is geweest.

 

Szanowni Weterani, Panie i Panowie,

Polska 1. Samodzielna Brygada Spadochronowa, pod dowództwem generała Sosabowskiego, zapadła głęboko w serca mieszkańców Driel, jednej z jedenastu miejscowości gminy Overbetuwe.
Rodzice i dziadkowie opowiadali o swoich przeżyciach dzieciom i wnukom, a one później przekazywały te wspomnienia następnym pokoleniom.
Nie jako barwne opowieści wojenne, ale by dać wyraz swemu zdumieniu i podziwowi dla tych – w większości młodych – żołnierzy, którzy mieli tyle odwagi, by dać się przerzucić na nieznany teren obcego kraju.
Wielu z nich nie dożyło chwili, kiedy mogliby opowiedzieć o tym własnym dzieciom.

Ważne jest, żeby tutejsza młodzież znała tę historię i choć w części była w stanie zrozumieć wydarzenia, którym zawdzięczają wolność.
Nie jest to łatwe dla współczesnych dzieci, które nigdy nie doznały nawet groźby wojny czy braku demokracji.
Które nie wiedzą, co to głód.
Które nie wiedzą, co znaczy lęk przed wojną.
A jednak to właśnie ci młodzi ludzie muszą pielęgnować pamięć tamtych wrześniowych dni 1944 roku i czerpać naukę z tej bolesnej lekcji historii.
Żeby ten jeden most za daleko stał się mostem do przyszłości.
Dlatego też tak ważne jest, byśmy poświęcali wiele uwagi dorocznej Międzynarodowej Konferencji Młodzieży Airborne, w której bierze udział między innymi młodzież z miast partnerskich czterech gmin Airborne.

Z mieszaniną smutku i radości uczestniczyłam w zeszłym roku w uroczystościach z okazji rehabilitacji generała Sosabowskiego i jego żołnierzy.
Smutku, ponieważ tak długo przyszło czekać na tę chwilę i wielu Polaków już jej nie doczekało. Radości, ponieważ wreszcie oddano im sprawiedliwość.
Moja radość brała się także z faktu, że angielscy weterani w pełni poparli tę decyzję rządu holenderskiego, o czym świadczy odsłonięta w zeszłym roku tablica pamiątkowa ufundowana przez British Airborne Forces.
Dlatego wspominając polski desant pragnę upamiętnić też jednostki lądowe z 4. Dorset Regiment, jedynego pułku, który dotarł z Nijmegen pod Driel, żeby udzielić wsparcia Polakom i osłaniać ich przeprawę na drugi brzeg Renu. Również z nich niewielu wróciło do domów.

Szanowni Państwo,
Coraz mniej jest wśród nas tych, którzy mogą opowiedzieć o wydarzeniach tamtych wrześniowych dni na podstawie własnych doświadczeń.
Doświadczenia ówczesnych wydarzeń, o czym świadczą docierające do nas codziennie obrazy wojny i terroru, nie są w stanie zapobiec przemocy we współczesnym świecie.
Niech to jednak nie będzie dla nas powodem, by kiedykolwiek zaniechać walki o pokój i demokrację.
Niestrudzenie musimy bronić tych wartości.
Dajemy tym dowód naszej wdzięczności wobec poległych, by ich walka i wysiłki nie poszły na marne.

TEN AFSCHEID VAN GENERAAL SOSABOWSKI

Dit was uw laatste sprong, generaal.
De wind greep u en trok u naar buiten.
En beslist — u sprong fenomenaal,
Als wilde uw geestdrift zich uiten.

Met een klap ontspon zich een levensdraad
In de parachute, een reeds ondienstig schild.
Achter u stapelt een wijdte zich op,
Vóór u een doel zo helder als glas.

Een luchtstroom klieft het valscherm uiteen
En spant daarin iedere zoom.
Bundels touwen schieten met kracht
Uit uw hoofd, hals en schouders omhoog.

U zonk neer in de donkerstille nacht
En dreef af naar de rand van uw weilanden,
Om eindelijk een kostbare, langverwachte
Klomp aarde te koesteren in uw handen.

Over ongebaande paden toog u naar Warschau,
Langs de kortste van alle wegen
Verheugd dat de stad er nog was, niet teloorging…
Als met vleugels gegord aan uw benen.

Eugeniusz Romiszewski – Londen 1967

Generaal Stanisław Sosabowski overleed in Londen
op 25 september 1967.
Zijn as werd bijgezet op begraafplaats Powązki in
Warschau op 14 oktober 1967.

(Vertaald uit het Pools door Klaas Seinhorst – Amsterdam 2007)



Gedicht door Mike Bos

 

NA PO˙EGNANIE GENERA˙A SOSABOWSKIEGO

To ostatni by˙ skok, Generale.
Wiatr uderzy˙ i wyrwa˙ Ci˙ z drzwi.
I na pewno skoczy˙e˙ wspaniale,
Jakby siarki kto˙ doda˙ do krwi.

Ta˙ma ˙ycia wydar˙a trzask z wn˙trza
Spadochronu – zbyteczny ju˙ dysk.
Przestrze˙ nag˙a za Tob˙ si˙ spi˙trza
A przed Tob˙ cel jasny jak b˙ysk.

Wyzwolony pr˙d w czasz˙ si˙ wbija
I w niej ka˙dy napina si˙ klin.
A z Twej g˙owy i ramion i szyi
W gór˙ tryska spr˙˙ony snop lin.

Zanurzy˙e˙ si˙ w noc cichociemn˙
I sp˙yn˙˙e˙ na skraj Swoich ˙˙k,
Aby wreszcie wy˙nion˙, bezcenn˙
Grudk˙ ziemi przytuli˙ do r˙k.

Ku Warszawie ruszy˙e˙ na prze˙aj,
T˙ najkrótsz˙ ze wszystkich Swych dróg
Podgwizduj˙c, ˙e jest… nie zgin˙˙a…
Czuj˙c skrzyd˙a przypi˙te do nóg.

Eugeniusz Romiszewski - Londyn 1967

Gen. Stanis˙aw Sosabowski zmar˙ w Londynie
 w dniu 25 wrze˙nia 1967 r.
Jego prochy spocz˙˙y na Pow˙zkach w Warszawie
w dniu 14 pa˙dziernika 1967r.



Gedicht door Edyta Kowalska

top


 
30 september 2007
 
Herdenking in Baarle-Nassau / Hertog

Zondag, op 30 september jl. werden herdacht traditiegetrouwd zij die stierven in dienst van het vaderland: de Polen, Belgen en Nederlanders. De herdenking begon om 10.30 uur met een herdenkingdienst in de parochiekerk van Baarle-Hertog. Na deze herdenkingsdienst volgde een stille tocht naar de drie oorlogsmonumenten van Baarle. Bij deze monumenten werden kransen gelegd door de gemeentebesturen van beide Baarles en werden volksliederen gespeeld.

Duitse militair tijdens de bevrijding in Baarle-Nassau.

De bevrijding van de gehele gemeente Baarle-Nassau door de geallieerden heeft bijna 4 weken in beslag genomen. De eerste Poolse Pantserdivisie moest na de verovering van het dorp Baarle-Hertog/ Nassau en het oostelijke deel van de gemeente (deze gevechten duurden van 1 oktober tot en met 5 oktober) pas op de plaats maken om de bevoorrading van deze frontlinie goed te organiseren. De haven van Antwerpen was nog niet vrij. Bovendien boden de Duitse troepen heftiger weerstand naarmate het Hollands Diep en de Moerdijkbruggen dichterbij kwamen.

De gevechten rond Baarle behoren tot de zwaarste die de Polen in West Europa hebben moeten leveren. Pas op 28 oktober bevrijdden de Canadezen het kerkdorp Ulicoten als laatste deel van de gemeente. Bij deze gevechten kwamen 86 Duitsers 59 Polen en 10 Engelsen om het leven. De geallieerden namen tientallen Duitsers gevangen. Mogelijk was Karl Franz Boveleth een van hen.

(bron: documentatiecollectie Baarle-Nassau)

 

top


 
7 oktober 2007

Herdenking in De Klinge (België)

Werd georganiseerd door de Nationale Strijdersbond afdeling De Klinge samen met het gemeentebestuur.Er worden herdacht drie Poolse militairen van de 1e Poolse Pantserdivisie die op 17 september 1944 gesneuveld zijn in actie tijdens de bevrijding van De Klinge:  

                          
Kosciewicz Fanciszek                    Kurdek Jozef                             Nachaj Pawel

De Poolse pantserdivisie is begonnen aan de volledige bevrijding van het Land van Waas.
Vlak na de inname van Antwerpen was de linkeroever van de Schelde al grotendeels van Duitsers gezuiverd. nU zijn de Polen doorgedrongen tot de Nederlandse grens bij Stekene en De Klinge.
Intussen bieden de Duitsers ten noorden van Gent nog altijd weerstand. Er wordt nog verwoed gevochten rond Evergem en af en toe komen er nog Duitse granaten neer op Gent.
Even over de grens Is de eerste grote Nederlandse stad bevrijd: de Amerikanen reden vandaag door Maastricht.

top


 
20 oktober 2007

Bericht uit 2004 gevonden in het Nieuwsblad van België regio Lommel.
Grote eer en steun Presidentieel en koninklijk paar bezoeken Pools kerkhof

LOMMEL - Het Pools militair kerkhof in Lommel kreeg gisteren hoog bezoek. De Poolse president, Aleksander Kwasniewski, en zijn vrouw, Jolanta Kwasniewska, hielden tijdens hun driedaags staatsbezoek in België er halt voor een herdenkingsplechtigheid. Het Belgische koninklijk paar vergezelden hen.

In de late namiddag kwam de Poolse president in Lommel aan. Hij had al tal van andere bezoeken in Vlaams-Brabant achter de rug. De Poolse gemeenschap in ons land was bijzonder opgetogen door zijn bezoek. Al zestig jaar houden zij een jaarlijkse herdenking aan het Pools kerkhof in Lommel. De aanwezigheid van president Kwasniewski maakte de herdenking voor hen extra bijzonder.

In 1947 werd het Poolse kerkhof in Lommel aangelegd. De Poolse militairen konden na een Duitse en Sovjetaanval niet langer in Polen blijven. Ze bereikten in 1939 Frankrijk en bleven er strijden tegen de bezetters naast de geallieerde strijdkrachten. Na de val van Frankrijk trokken de Poolse soldaten naar Groot-Brittannië. Daar richten ze onder generaal de eerste Poolse Pantserdivisie op. Deze divisie hielp ook België bevrijden.

,,De divisie verloor 1711 manschappen'', verklaarde de Lommelse burgemeester, Louis Vanvelthoven (SP.A) in zijn toespraak op de herdenking. ,,257 Poolse soldaten liggen hier op het kerkhof begraven.'' De Polen zijn gesneuveld tijdens de gevechten voor de bevrijding van West-Europa.

Er kwamen ook vele inwoners van Lommel en omstreken om een glimp van het koninklijke echtpaar op te vangen. ,,Het is toch een hele eer dat ze vandaag hier zijn''.

Het is niet de eerste Poolse president die het kerkhof bezoekt. ,,In 1991 bezocht president Walesa het kerkhof, toen waren we ook van de partij'', lacht Jeanne Fonteyn.

,,We zijn ook de Poolse soldaten dankbaar dat ze voor ons gestreden hebben'', meldt Henriëtte Fonteyn. ,,Daarom willen wij deze zestigjarige herdenking ook meevieren.''

Op het einde van de herdenking tekende het Poolse presidentspaar en het Belgisch koninklijk echtpaar nog twee gedenkboeken, van het Pools kerkhof en van de Poolse Unie. Daarna namen ze afscheid van de oudstrijders, genodigden en publiek.

Onmiddellijk na het bezoek aan het kerkhof vertrokken Kwasniewski en zijn vrouw terug met een vliegtuig in Kleine-Brogel richting Polen.

Programma van deze viering: 2007

12.00 uur - Vertrek van de stoet aan het Stadhuis te Lommel
12.25uur - Kransneerlegging aan het monument aan de kerk
12.30 uur - Heilige misviering
14.15 uur - Hulde op het Pools Militair Kerkhof

Na de ceremonie nodigen wij u uit op een receptie in de zaal ? Polonez? - Pools Huis in Beringen, Laan op Vurten 80.

Wij vragen U beleefd Uw deelname aan deze feestviering te bevestigen vóór 16 oktober 2007 alsook eventueel Uw deelname aan de neerlegging van kransen of bloemen op het kerkhof.

 

top


 
27 oktober 2007
 
Herdenking  Pools militair ereveld Oosterhout
 
Opening door ceremoniemeester: Wadek SALEWICZ
Geachte aanwezigen, Namens de Vereniging  1e Poolse Pantserdivisie Nederland heet ik u van harte welkom op deze herdenking ter gelegenheid van de 63  jarige bevrijding van Oosterhout en omstreken en voor de gesneuvelde voor “De Uwe en onze vrijheid” Poolse militairen.

In het bijzonder

Burgemeester van Oosterhout – Mevr. Huybrechts.
Poolse Defensie Attaché Commandeur, Marian Grefkiewicz en Consul Leszek Rowicki.
Commandant van de 11e Lubuska Cavalerie Pantserdivisie te Zagan uit Polen, Generaal-majoor Pawel Lamla en kolonel Andrzej TUZ met afvaardiging.
Erevoorzitter van de Pantsermilitairen van de eerste Poolse Pantserdivisie dhr.  Witold Deimel.
De oud-strijders van de 1e Poolse Pantserdivisie van Generaal Stanislaw Maczek uit Polen.
Het erepeloton van de 34e Cavalerie  Pantserbrigade uit Zagan.
Vertegenwoordigers van de Poolse Vereniging van Central Coast uit Australië mevrouw Adela Pas – Perek met dochter.
Voormalige Uitgezonden Militairen Oosterhout.
Eerwaarde Vader Kapucijn Hans Putten.
De Harmonie Oosterhout onder leiding van Dhr. van Dun.
K
inderen van de Openbare Basisschool Rubenshof met hun begeleiders.
Vertegenwoordigers van Poolse Folkloristische Dansgroep MAZUR.
En alle overige aanwezige.

Eerwaarde Vader Kapucijn Hans Putters zegende hierna de graven van de tachtig gesneuvelden ,pantser soldaten,zo noemde generaal Maczek zijn soldaten altijd, die hier begraven liggen.

Tijdens de bloemlegging speelde De Harmonie Oosterhout onder leiding van Dhr. van Dun passende muziek.
Bloemen werden gelegd door:
Burgemeester van Oosterhout – Mevr. Huybrechts.
Vertegenwoordigers van de Poolse Ambassade:Defensie Attaché Commandeur Marian Grefkiewicz en Consul Leszek Rowicki.
Vertegenwoordigers van de 11e Lubuska Cavalerie Pantserdivisie uit Zagan:Generaal-majoor Pawel Lamla met kolonel Andrzej TUZ.
Oud-strijders van de 1e Poolse Pantserdivisie gekomen uit POLEN.
Vertegenwoordigers van de Voormalige Uitgezonden Militairen Oosterhout.
Vertegenwoordigers van de Bredase Culturele Vereniging POLONIA.
Vertegenwoordigers van de Vereniging 1e Poolse Pantserdivisie Nederland.

De kinderen van de Openbare school  “Rubenshof” lazen weer eigen gedichten voor en legden bij het Apel op ieder graf een witte en rode roos.
De Last Post wordt gespeeld door Dhr. Van Mook, direct gevolgd door 2 minuten stilte ter nagedachtenis van de gesneuvelden Poolse militairen.

Ter afsluiting werden het Poolse en Nederlandse volkslied gespeeld en werden de beide vlaggen gehesen door de Folkloristische Dansgroep MAZUR.

top


28 oktober 2007

Poolse Kapucijnenkerk Breda.

1945 Alle Poolse activiteiten in Breda concentreerden zich toen rond de “Poolse Kerk” - Pater Kapucijnenkerk bij Schorsmolenstraat. Vanaf 1945 werden daar door de Poolse Katholieke Missie (Polska Misja Katolicka) zondagmissen in het Pools gehouden door de volgende priesters, respectievelijk: Efrem, Alexander Mosso, Franciszek Deja, Stanisław Nowak en vanaf het jaar 2000 Krzysztof Obiedziński.
Poolse missen in Pater Kapucijnenkerk boden altijd de hele Poolse gemeenschap gelegenheid om elkaar te ontmoeten en bij elkaar te komen. Zo was het toen en zo is het nog vandaag.

 

top


28 oktober 2007

'Gesneuvelde Poolse militairen blijven herdenken'

Het Poolse Militaire Ereveld aan de Ettensebaan.BREDA - Elk jaar wordt in Breda de bevrijding van de stad tijdens de Tweede Wereldoorlog door Poolse geallieerde strijdkrachten herdacht. De Bevrijding van Breda, inmiddels 63 jaar geleden, werd afgelopen weekeinde op verschillende manieren herdacht. De door Poolse oorlogsveteranen opgerichte sportclub PSK Kaszub uit Breda hield afgelopen zaterdag de inmiddels alweer 49ste editie van haar Bevrijdingstoernooi. Zondag verzamelden nog in leven zijnde Poolse veteranen, nabestaanden, familieleden, officiële delegaties en andere belangstellenden zich zoals gebruikelijk op de Poolse militaire erevelden in Breda om de aldaar de gesneuvelde Poolse soldaten eer te bewijzen. Onder hen de Bredase burgemeester Peter van der Velden en de Poolse ambassadeur Janusz Stanczyk.

ijdens het Bevrijdingstoernooi van PSK Kaszub bonden afgelopen zaterdag verschillende zaalvoetbal- en volleybalteams de sportieve strijd met elkaar aan. De Bredaas-Poolse sportclub houdt sinds haar oprichting in 1975 tweemaal per jaar een dergelijk evenement. Tijdens de opening werd kort en plechtig stilgestaan bij de rol van de soldaten van de Eerste Poolse Pantserdivisie tijdens de Bevrijding van Breda, waarna het sportfestijn in alle hevigheid losbarstte.

        
Aantal Poolse oud-strijders slinkt ieder jaar.  Kranslegging door burgemeester P v d Velden. Eerbetoon aan de gevallen Poolse strijders.

Bevrijdingsfeestavond

De culturele vereniging Polonia hield op zaterdag een Bevrijdingsfeestavond met muziek van Piotr Martyka in Zaal Vianden aan de Viandenlaan. Op zondagochtend werd voorafgaand aan de herdenkingsactiviteiten een eucharistieviering gehouden in de Paters Capucijnen Kerk aan de Schorsmolenstraat in Breda. Onder auspiciën van de Stichting Jaarlijkse Herdenking Bevrijding Breda werden zondag de Poolse militairen van de Eerste Poolse Pantserdivisie herdacht die op 29 oktober 1944 onder aanvoering van generaal Stanislaw Maczek Breda van de Duitse bezetter bevrijdden. Dit gebeurde zowel op het Poolse Militaire Ereveld aan de Ettensebaan als op het ereveld aan de in 't Ginneken gelegen Vogelenzanglaan Oud-strijders en genodigden, onder wie de Bredase burgemeester Peter van der Velden en de Poolse ambassadeur Janusz Stanczyk, woonden op beide erevelden een herdenkingsceremonie bij.

       
         Saluut van geweerschoten                    Zegening van de Poolseoorlogsgraven            KMA-gouverneur S.v.Groningen salueert.

Generaal Maczek Museum

Zondagmiddag ten slotte was het op de Trip van Zoutlandt gevestigde Generaal Maczek Museum aan de De La Reyweg vanwege de 63ste herdenking van de Bevrijding van Breda door de Polen extra geopend. Bezoekers konden er voor de eerste keer kennismaken met de een dag eerder door burgemeester Peter van der Velden en de gouverneur van de Koninklijke Militaire Academie (KMA), generaal-majoor Siem van Groningen, geopende nieuwe presentatiezaal. Hierbij werd op een groot scherm de film 'Van Breda begint de bevrijding' vertoond, waarin - ondersteund door de nodige authentieke beelden - veel gebeurtenissen in Breda voor het voetlicht werden gehaald.

De vele insignes en medailles van één der oorlogsveteranen.  

 

 

top


28 oktober 2007

Vlak voor de bevrijding van ‘t Ginneken in oktober 1944 moest een begrafenis nog snel plaatsvinden.

DillenburgstraatBij dit verhaal hebben we een foto geplaatst die in oktober 1944 werd gemaakt voor de Laurentiuskerk aan de Ginnekenweg, dus op het kerkplein. De dag dat de foto werd gemaakt, kan ook precies worden vastgesteld: zaterdag 29 oktober 1944. Het is de dag, dat Ginneken werd bevrijd. U ziet drie Polen afgebeeld met een aantal Ginnekense kinderen. Bij de foto de portretjes van vijf personen. Dat zijn in volgorde dezelfde kinderen van de foto.
In 1994, precies vijftig jaar na de bevrijding, werden de kinderen van toen, inmiddels dik in de zestig, niet alleen opgespoord maar ook bezocht door onze verslaggever Ton van der Wildt van het Ginnekens Nieuwsblad. In de vraaggesprekken die hij met hen had vroeg hij met hem terug te kijken op de tijd van weleer, hoe zij die jaren hebben ervaren en wat zij zich nog uit de oorlogstijd weten te herinneren. Hieronder volgt hun relaas.

De kist werd achter in de kerk gezegend en naar het kerkhof gebracht…

Koos van Dongen (linksboven op de foto) is de enige die nog in het Ginneken woont, op hetzelfde adres als op de dag van de bevrijding, Bloemstraat 8. 'Ik was toen bij het Jongenskoor en zou zaterdagmorgen in de Laurentiuskerk nog een uitvaart moeten zingen’, vertelde hij. Vanwege de alom heersende spanning, die voorafging aan de bevrijding, werd er geen mis meer gelezen, maar werd de kist achter in de kerk gezegend en met spoed naar het kerkhof gebracht. Tegen half een die dag begonnen de eerste granaten te vallen. Mijn vader had achter in de tuin een schuilkelder gebouwd, waarin we tot zondagmiddag gezeten hebben. Toen hoorden we iemand roepen: 'De Tommies zijn er' en we renden de straat op. Ik zag in de Dillenburgstraat de militairen achter elkaar in de richting van de Koningin Emmalaan lopen.

Bij dokter Gommers in de Dillenburgstraat stond een voertuig op rupsbanden. In de Bloemstraat reed een jeep met op de motorkap een gevangen genomen Duitse onderofficier. Onze bevrijders bleken al spoedig geen Engelsen te zijn, maar Polen. Zij deelden sigaretten aan de ouderen uit en de kinderen kregen chocolade. Van de zondag daarop herinner ik me dat na de hoogmis in de volle Laurentiuskerk alle mensen huilend het Wilhelmus zongen. Enkele zondagen daarop zongen we ook het Poolse volkslied, dat ons met spoed door onze dirigent Ad Kroese was geleerd. Het Ginneken had relatief niet veel geleden onder de strijd voor de bevrijding. Enkele beschadigde huizen in de Rozenlaan, Kalishoek, Dillenburgstraat, Postlaan, Ginnekenweg en de toren van de Laurentiuskerk.

We zaten toen het Ginneken bevrijd werd met z'n allen in de kelder…


Na het bombardement.Elke avond kwam bij ons thuis een Poolse militair binnen, die op zijn knieën op de kokosmat het rozenhoedje meebad. Hij was gelegerd op kasteel Bouvigne, waar ik geregeld mee naar toe mocht om te eten. Na de oorlog is hij teruggegaan naar Polen.'De meisjes op de foto zijn (onder Koos in volgorde) de zusjes Hetty, Corrie en Zus Adank. Het gezin Adank woonde vlak tegenover de Laurentiuskerk, waar vader Adank een slagerij had. Ondanks hun toen prille leeftijd weten zij zich nog heel wat van de bevrijding van Ginneken te herinneren. Merendeels 'kleine' dingen die een grote indruk op een kind kunnen maken. Hetty Adank, nu mevrouw Ruijter–Adank: ‘We zaten toen we bevrijd werden met z'n allen in de kelder. Buren bonsden op de voordeur en riepen dat we bevrijd waren. Moeder kon dat niet geloven, dus mocht er niemand naar buiten.

Ik kan me nog herinneren dat vader, met de bevrijding in zicht, in de tuin oranje Afrikaantjes aan het kweken was. Dat de foto gemaakt is daar weet ik niets meer van. Maar wat wil je, ik was toen ook pas zeven jaar op het moment dat Ginneken werd bevrijd.' Zus Adank, nu mevrouw Smeur-Adank, weet zich meer van de bevrijding te herinneren. Ze was op dat moment twaalf jaar. Maar ook zij weet niet dat de foto gemaakt werd. 'Vader was heel zuinig op zijn dochters, we mochten dan ook niet ver van huis. Op de foto kun je zien dat onze Corrie zwaait. Dat zal tegen vader of moeder zijn geweest, die vanuit het huis een oogje in het zeil hield. Corrie Adank is later naar Amerika geëmigreerd en gezien haar prille leeftijd op het moment van de bevrijding weet ze zich daarvan niets meer te herinneren.

Wij zochten met een passerende Duitse militair dekking in een greppel…

Zus Adank weet verder nog: 'In de oorlog hadden de Duitsers dwars door ons huis geschoten. Als kinderen vonden we dat heel interessant, je kon door de gaten van de ene kamer in de andere kijken. Wat we heel raar vonden was, dat je na de bevrijding ineens iets van een soldaat mocht aannemen, een reep chocolade bijvoorbeeld. Voordien was ons dat van de Duitsers strikt verboden'. Als de dag van gisteren herinnert Zus Adank zich nog het defilé voor het buiten Anneville in Ulvenhout, waar Koningin Wilhelmina vlak na de bevrijding van Zuid-Nederland haar intrek had genomen. Ook de Ginnekense bevolking heeft haar daar uitgebreid hulde gebracht. Tot slot Jan van Esch, het enige jongetje op de foto. Hij was toen veertien jaar. Hij vertelde ons: 'Het bombardement van Bad Wörishofen kan ik mij als de dag van gisteren nog herinneren.

Dat was op 13 oktober 1944, zestien dagen voor de bevrijding. De betreffende onheilsplek in de Duivelsbruglaan was ik samen met mijn jongere zusje ongeveer een half uur vóór het bombardement nog gepasseerd. We waren met een door vader getimmerd handkarretje op weg naar het Mastbos om daar hout te sprokkelen. Daar hoorden we op een gegeven moment vliegtuigen overkomen. Ik zag die vanaf kasteel Bouvigne enige duikvluchten maken richting Bad Wörishofen en daar de bommen afwerpen. Wij zochten samen met een toevallig passerende wat oudere Duitse militair dekking in een greppel, waar hij ons nog enige moed insprak. Na het bombardement zijn we snel naar huis gegaan, waar moeder ons in duizend angsten stond op te wachten. Ze wist namelijk snel van het gebeurde af, omdat vader lid van de Bescherming Bevolking was.

Aan mijn vroegere Ginnekense tijd bewaar ik nog de fijnste herinneringen…

Als één van de slachtoffers herinner ik me Lia Maas, die in de Bloemstraat woonde. Zij werkte destijds in Bad Wörishofen. Op het Poolse kerkhof in het Ginneken heb ik vele malen met het St.-Laurentiuskoor onder leiding van Ad Kroese de dodenherdenking op 1 november mogen helpen opluisteren. Aan mijn vroegere Ginnekense tijd bewaar ik nog de fijnste herinneringen. Ik heb daar een heerlijke tijd doorgemaakt en vele vrienden gemaakt. Ik kom wegens familiebezoek nog regelmatig in Breda en mag dan graag even naar het oude Ginneken uitwijken.' Aldus Jan van Esch tijdens het gesprek in 1994. Het verhaal is tien jaar geleden afgedrukt in het boek: “Vijftig jaar na de oorlog ’40 - ’45. Wat het Ginneken meemaakte”. De schrijver, onze verslaggever Ton van der Wildt, is inmiddels overleden. In dankbaarheid voor zijn langdurige inzet voor Ginneken dragen we deze publicatie aan hem op.

 

top


2 december 2007

13e Sterfdag Generaal Stanisław Maczek

Op deze pagina krantenknipsels uit Dagblad ,,De Stem,, nu ,,BNdeStem,, onderwerp, de uitvaart van generaal Stanislaw Maczek. Overleden op 11 december 1994 te Edinburgh Schotland. Het was zijn wens om bij zijn ,,Pantsersoldaten,, te worden begraven. Dit jaar herdenkt onze vereniging dat hij 13 jaar geleden stierf op 102 jarige leeftijd.

    

top


2 december 2007

Pro Memoria medaille en koffietafel.

Voor de tweede maal bood de Vereniging aan haar leden en genodigden een koffietafel aan in Café restaurant ,, De Toerist ,, te Breda.
Daar werden in een ongedwongen sfeer contacten gelegd en bijgepraat over activiteiten van het afgelopen jaar. Zoals vorig jaar waren er weer Poolse oud-strijders en leden bij uit België

Deze gelegenheid werd aangegrepen om de Pro Memoria onderscheiding uit te reiken aan verscheidene personen. Deze onderscheiding wordt toegekend namens het Poolse Ministerie voor Oud-strijders en Onderdrukten. Daarvoor waren speciaal aanwezig van de Poolse ambassade, de Poolse Defensie Attaché, commandeur Marian Grefkiewicz en de Poolse Consul in Nederland Leszek Rowicki. Deze onderscheiding is een eerbewijs voor Poolse oud-strijders en mensen die veel voor veteranen hebben betekend. Onze vereniging is er trots op dat 5 Bredase zonen van Poolse oud-strijders en tevens leden van de vereniging deze decoratie mochten ontvangen.

                            A.Bugaj               B.Krzeszewski           C.Nowak                 F.Olejek            S.Szamrowicz

top


 

  Last update: 29-08-2014  © Vereniging 1e Poolse pantserdivisie Nederland   Contact 076-5415041

Naar boven