Jaargang 2003 - vereniging 1e poolse pantser divisie nederland

Ga naar de inhoud

Hoofdmenu:

Jaargang 2003

Herdenking bevrijding Axel op zaterdag, 21 september 2003.

Vandaag wordt de 57ste bevrijdingsherdenking van de Poolse bevrijders in Axel gehouden. (Het eerste jaar was er geen herdenking - red.) Veel Polen die in- en rondom St. Jansteen, Overslag, Zuiddorpe, Koewacht, Clinge, Hulst, Graauw, Langendam, Axel, Zaamslag, Hontenisse, Vogelwaarde, Westdorpe en Terneuzen vochten, hebben hun leven gegeven voor onze vrijheid. De herdenkingsplechtigheden worden sinds enkele jaren door Vrienden Poolse Oud-strijders Axel georganiseerd, daarvoor werd dit door de Stichting Nederland - Polen gedaan. In Axel kan men diverse plaatsen zien die aan de Poolse Bevrijders doen herinneren, zoals de Generaal Maczekstraat, de Polenstraat, de generaal Sikorskistraat, Luitenant-kolonel Szydlowskiplein, het Szydlowskimonument, het monument ter ere van de Poolse gesneuvelden, het Pools Militaire Kerkhof, een herdenkingsplaquette waar eens de Gdynia-bridge lag en tenslotte het Dragonderkruis waar de zwaarste strijd werd geleverd aan dat verdomde kanaal Axel- Hulstwaarbij meer dan 50 Poolse jongens sneuvelden. Alvorens de herdenkingsplechtigheden beginnen, kunnen de genodigden, waaronder de Poolse Consul – Zbigniew Czubinski, de heer Witold Deimel – de voorzitter de Wereldbond voor soldaten van alle kringen van de Eerste Poolse Pantserdivisie, Poolse, Nederlandse en Belgische oud-strijders in het Gregoriuscentrum elkaar begroeten onder het nuttigen van een kop koffie en/of thee.
De herdenkingsplechtigheden ter ere van de Poolse Bevrijders beginnen met de Eucharistieviering in de Rooms Katholieke Kerk, welke wordt geleid door Pastor Malys en Pastor Dieleman, de muzikale begeleiding wordt verzorgd door het Koperensemble Sint Fidelius o.l.v. de heer M. v. d. Luidgaarden en het Gregoriuskoor o.l.v. mevr. A.M. Oude Kempers. Tevens aan het eind van deze viering wordt een gedicht “Vrijheid” door de heer Edward L. Szczerbi ski voorgelezen met als afsluiting, het gezamenlijk zingen van het Zeeuws Vlaams Volkslied.

Poolse consul ontroerd  

Maandag 07 juli 2003 - BREDA - "Ontroerend dat onze Nederlandse vrienden nog steeds niet vergeten zijn door wie ze zijn bevrijd", aldus de Poolse consul, gevolmachtigd vertegenwoordiger van de Poolse regering in Nederland afgelopen zaterdag tijdens een speciale bijeenkomst in de Trip van Zoudtlandtkazerne in Breda. "Ik feliciteer van harte die mensen die vandaag deze herinneringsmedaille krijgen en ben blij dat de herinnering aan de bevrijding blijft bestaan. Dank aan onze vrienden die die herinnering levend houden", sprak de consul. Zeventig Poolse oud-strijders, of hun weduwen of (klein)kinderen waren zaterdagmiddag naar de Trip van Zoudtlandtkazerne gekomen om de herinneringsmedaille van het Nationaal Comité 'Thank you Canada & Allied Forces' in ontvangst te nemen. Dat comité staat onder leiding van jhr. dr. P. Beelaerts van Blokland en met prins Bernhard als beschermheer. Met zijn negentig jaar was R. Stolarz de oudste Poolse oud-strijder, lid van de 1e Poolse Pantserdivisie, die de herinnering kreeg opgespeld. De organisatie van de middag was in handen van de in mei 2002 opgerichte Vereniging van de 1e Poolse Pantserdivisie Nederland. Doel van deze vereniging is 'de wens van veel oud-strijders om ook de herdenkingen voor de toekomst te waarborgen gestalte te geven'. "Als we nu niets doen, dan vallen alle herdenkingen van gesneuvelde Poolse strijders binnenkort helemaal weg.  Dat mag absoluut niet gebeuren en daarom hebben wij, Polen van de tweede en derde generatie, de organisatie van onze vaders overgenomen", stellen de bestuursleden Adrian Stopa en Frans Olejek. De doelgroep is ongeveer 600 man groot, maar het gaat om mensen op leeftijd die niet allemaal meer willen of kunnen komen. Dus dikte de organisatie de lijst wat in en hield 170 namen over. Daarvan waren er zaterdag dus zeventig aanwezig en dat volgens sommigen te geringe aantal was meteen ook een gehoord puntje van kritiek. Volgens drie aanwezige kinderen van een inmiddels overleden oud-strijder moesten de nabestaanden wel goed geïnformeerd zijn over het verleden van de oud-strijder. Zo werden de nabestaanden onder meer gevraagd naar soldatennummer en legereenheid. "Anders kon de selectiecommissie niet uitmaken of de betrokkene wel recht had om in aanmerking te komen voor een medaille. Wij denken dat er dus mensen zijn die nu niet zijn uitgenodigd en ten onrechte geen medaille hebben ontvangen en dat vinden we erg jammer."

59e herdenking bevrijding

Woensdag 22 oktober 2003 - BREDA - Op 29 oktober is het precies 59 jaar geleden dat de Eerste Poolse Pantserdivisie onder bevel van generaal Stanislaw Maczek Breda van de Duitse bezetting bevrijdde. Komend weekeind wordt dat op diverse manieren herdacht. De officiële herdenking staat voor zondag op de agenda. Die begint om elf uur met een heilige mis in de kapel van de paters Kapucijnen aan de Schorsmolenstraat. Na de mis is er om half één een plechtigheid op het Pools Militair Ereveld aan de Ettensebaan, waar 157 Poolse militairen die sneuvelden in de Tweede Wereldoorlog en generaal Maczek hun laatste rustplaats hebben. Maczek stierf in 1994 op 102-jarige leeftijd in het Schotse Edinburgh. Zondag zijn de burgerlijke en militaire autoriteiten om kwart voor twee voor het vervolg van de plechtigheid op het Pools Militair Erehof Ginneken aan de Vogelenzanglaan.
Expositie
Naast de vaste expositie is in het Generaal Maczek Museum op het terrein van de Trip van Zoudtlandtkazerne een kleine tentoonstelling te zien over de berging van de Lancaster DV286, waarvan vijf in 1944 omgekomen bemanningsleden zaterdag worden begraven op het Pools Militair Ereveld aan de Ettensebaan. Het museum is zondag open van drie tot vijf en gratis toegankelijk.

Kaszub
PSK Kaszub viert haar jaarlijkse, internationale bevrijdingstoernooi zaterdag in sporthal De Huif in Bavel. Op het programma staan schaak-, zaalvoetbal- en volleybalwedstrijden. Het toernooi begint om zeven uur ’s avonds en iedereen is welkom. Ook op zaterdagavond houdt de Culturele Vereniging Polonia een feestavond in zaal Vianden aan de Viandenlaan. Aanvang acht uur.

Poolse vereniging houdt tradities in ere  

Donderdag 03 juli 2003 - BREDA - "Als we nu niets doen, dan vallen alle herdenkingen van gesneuvelde Poolse strijders binnenkort helemaal weg. Dat mag absoluut niet gebeuren en daarom hebben wij, Polen van de tweede en derde generatie, de organisatie van onze vaders overgenomen." Zo, kort en bondig, verklaren voorzitter Adrian Stopa en secretaris Frans Olejek van de Vereniging 1e Poolse Pantserdivisie waarom zij en enkele andere de nieuwe vereniging hebben opgericht. Dat heeft nog wat voeten in de aarde gehad, maar nu draait de vereniging goed en kunnen er op verschillende plaatsen ook buiten Breda weer herdenkingen worden gehouden én bezocht. Want dát doen de leden van de Bredase vereniging ook, op bezoek gaan in Axel, Alphen, Baarle-Nassau (allemaal plaatsen die door de Polen zijn bevrijd) als daar een herdenking is. Want: "Het zijn toch Poolse soldaten die daar liggen, daar moet je naartoe", zeggen Stopa en Olejek. De vaders van de bestuursleden, de bevrijders van Breda, hebben inmiddels indrukwekkende leeftijden bereikt (of zijn overleden) en zijn niet meer in staat om die inspanningen te verrichten.

Oud-strijders
Zaterdag heeft de Vereniging 1e Poolse Pantserdivisie de organisatie op zich genomen van een medaille-uitreiking op de Trip van Zoudtlandtkazenre. Zeventig Poolse oud-strijders of hun weduwe krijgen een lintje van Het Nationaal Comité 'Thank you Canada & Allied Forces'. Dat is een club onder leiding van jhr. dr. P. Beelaerts van Blokland en met prins Bernhard als beschermheer. Stopa en Olejek vertellen dat ze uitgerekend in Polen (waar de medailles al eerder zijn uitgereikt) hoorden van het fenomeen. "Dankzij onze goede contacten met de KMA kunnen we weer gebruik maken van de Trip van Zoudtlandtkazerne. Het is heel goed dat we zoveel ruimte en medewerking krijgen van defensie, dat mag ook wel eens gezegd worden." Zaterdag komen er allemaal Poolse oud-strijders of hun weduwen uit heel Nederland naar Breda. De doelgroep is ongeveer 600 man groot, maar het gaat om mensen op leeftijd die niet allemaal meer willen of kunnen komen. "We hebben de lijst ook wat ingedikt en hielden 170 namen over. Daarvan komen er dus 70", zeggen de twee bestuursleden. Ze willen met dit soort bijeenkomsten en andere herdenkingen vooral ook tradities in stand houden, want Stopa en Olejek realiseren zich ook goed dat het volgend jaar al 60 jaar geleden zal zijn dat de Polen Breda bevrijdden. "En als wij er niets aan doen, doet niemand het meer. Polen hebben nu eenmaal meer gevoel voor tradities dan Nederlanders. Hier zie je dat veel minder. Het ligt er ook aan hoe je opgevoed bent. In Polen worden ook jongeren meer bij tradities betrokken."

Vraagbaak
De vereniging is inmiddels een behoorlijke vraagbaak geworden voor veel Polen, niet alleen die al in Nederland wonen, maar ook voor jonge(re) Polen die in ons land komen werken. Dat wordt wat al te gek, het tijdsbeslag is te groot, vinden Adrian Stopa en Frans Olejek.

Jonge Polen
"We krijgen ook veel vragen van jonge Polen of wij weten waar ze ergens kunnen slapen of werk kunnen vinden. Het gaat ook om mensen die op zoek zijn naar hun vader of moeder en die verwijzen we naar het Generaal Maczekmuseum. Want we kunnen echt niet meer doen dan doorverwijzen en advies geven. Voor meer hebben we geen tijd." Stopa en Olejek (en hun medebestuursleden M. Mrozinski, B. Krzeszewski, C. Nowak, S. Szamrowicz, A. Kuijl en S. Kossakowski) beogen met hun vereniging ook een echte Poolse gemeenschap in Breda te hebben. "We zijn allemaal helemaal geïntegreerd. We willen meedraaien zoals het is, daar maken we geen probleem van. We hebben rechten maar ook plichten, dus vinden we dat we Nederlands moeten leren. Dat is bij andere culturen wel anders, maar bij ons niet." Maar soms willen ze ook onder elkaar zijn. Om tradities in ere te houden. De Vereniging 1e Poolse Pantserdivisie is onder meer te bereiken via dit emailadres f.olejek@ziggo.nl

Laatste rustplaats Polen

Donderdag 9 oktober 2003 - BREDA - Ruim 59 jaar nadat hun bommenwerper is neergeschoten boven het IJsselmeer, krijgen vijf Poolse militairen hun laatste rustplaats op het Pools Militair Ereveld aan de Ettensebaan in Breda. De stoffelijke resten van de militairen zijn onlangs geborgen uit het IJsselmeer. De begrafenis is zaterdagmiddag 25 oktober. Daaraan gaat een uitvaartmis in de Martinuskerk in Princenhage vooraf. Een delegatie uit Polen, onder wie de minister van Oud-Strijders, de Poolse ambassadeur in Nederland, J. Michalowski, en burgemeester C. Rutten van Breda wonen de plechtigheid bij. De enige overlevende uit de Lancaster die op 13 juni 1944 door een Duits jachttoestel is neergehaald, B. Morski, komt voor de begrafenis over uit de Verenigde Staten.

Breda, dat in oktober 1944 is bevrijd door de Eerste Poolse Pantserdivisie onder bevel van generaal Stanislaw Maczek, kent sinds 1962 aan de Ettensebaan het Pools Militair Ereveld, waar 157 Poolse militairen die sneuvelden in de Tweede Wereldoorlog hun laatste rustplaats hebben. In 1994 is bevelvoerder Maczek aan de Ettensebaan ter aarde besteld. Hij overleed op 102-jarige leeftijd in het Schotse Edinburgh. „De pantserdivisie kennen we in Breda allemaal“, zegt J. van Alphen van het Generaal Maczek Museum in Breda. „Maar de Polen hadden ook nog dertien squadrons gevechtsvliegtuigen. De Poolse regering in ballingschap liet die vliegtuigen bouwen voor de strijd tegen de Duitsers. De Poolse vliegers stonden onder rechtstreeks bevel van de Royal Air Force.“

De Lancaster DV286 met zijn zevenkoppige bemanning keerde op 13 juni 1944 terug van een nachtelijk bombardement op Gelsenkirchen toen de bommenwerper boven het IJsselmeer werd neergeschoten door een Duits jachtvliegtuig. Morski en F. Bladowski sprongen aan een parachute uit het vliegtuig. Morski werd door vissers gered, overleefde de oorlog en vestigde zich in de Verenigde Staten. Bladowski verdronk, spoelde aan op de oever van het IJsselmeer en werd begraven in het Noord-Hollandse Wijdenes. In 1962 is hij herbegraven op het Pools Militair Ereveld in Breda.

De stichting Aircraft Recovery Group uit Heemskerk is een aantal jaar geleden de Lancaster DV286 op de bodem van het IJsselmeer op het spoor gekomen. Duikers van die groep en de marine hebben de stoffelijke resten uit het toestel onlangs geborgen. Het gaat om F. Rembecki, S. Miszturak, B. Leppert, J. Feil en J. Bokros. „We zijn volop bezig met de organisatie van de begrafenis, maar de voorbereiding is nog niet helemaal klaar“, zegt woordvoerster M. Zdzienicka van de Poolse ambassade in Den Haag. „We proberen er een begrafenis met militaire eer van te maken, maar dienen ons aan de Nederlandse regels te houden. In elk geval komt er een grote delegatie uit Polen naar Breda, daaronder ook een militaire delegatie.“

59 jaar na crash een rustplaats

Maandag 27 oktober 2003 - BREDA -Een indrukwekkend schouwspel op het Pools Militair Ereveld aan de Ettensebaan in Breda. De nu 86-jarige Poolse luitenant-kolonel b.d. Boguslaw Morski was in de oorlogsjaren de enige overlevende van een crash van een Lancaster-bommenwerper, die vloog onder commando van Royal Air Force.

Het toestel stortte na een confrontatie met een Duits jachtvliegtuig in de nacht van 13 op 14 juni 1944 neer in het IJsselmeer. Pas vijf jaar na de vondst van het vliegtuigwrak konden in augustus dit jaar de stoffelijke resten van vijf medevliegeniers geborgen worden. Op het ereveld kregen de vijf Polen zaterdag, 59 jaar na hun crash, alsnog een plechtige begrafenis waarbij Morski, overgekomen uit Amerika, zijn kameraden eindelijk een laatste groet kon brengen. Zes cadetten van de KMA lieten de kist met daarin de stoffelijke resten van de vijf Poolse vliegeniers zakken, in het bijzijn van de Poolse ambassadeur in Nederland J. Michalowski, bisschop Ernst en de burgemeesters van Lelystad en Breda, C. Leeuwe en C. Rutten. De plechtigheid ging hand in hand met de 59e herdenking van de bevrijding van Breda op 29 oktober 1944 door de Eerste Poolse Pantserdivisie. Breda: Ik zie ze wel, ik zie de gezichten.

Parkje rond Zwarte Madonna opgeknapt

Vrijdag 11 juli 2003 - BREDA - Het parkje rond de Poolse Kapel op de hoek van de Lovensdijkstraat en Wilhelminasingel in Breda ondergaat op het ogenblik een opknapbeurt. Of de kapel met een beeltenis van de Zwarte Madonna van Czestochowa een restauratie krijgt, blijft nog even de vraag.
Het parkje maakt deel uit van de entree naar de stad. Daarom wil de gemeente het een beter aanzien geven. Voor dat doel is onder meer een asfaltpad verwijderd en zijn perken met fleurige bloemen ingezaaid. Ad Mommersteeg van de firma Van Esch verwacht dat voor de bouwvakvakantie de grond in het park is verzet. Daarna kan er weer gras worden gezaaid. De bevolking van Breda heeft de kapel in 1954 geschonken aan de Poolse gemeenschap in de stad. Die bestond toen voornamelijk uit oud-strijders van de Eerste Poolse Pantserdivisie, die Breda in 1944 onder bevel van generaal Stanislaw Maczek van de Duitse bezetting bevrijdde. Precies tien jaar na de bevrijding toonden de Bredanaars hun dankbaarheid door de Polen een open kapel te schenken.

De kapel is ontworpen door architectenbureau Siebers & Van Dael, de zandstenen lijst is gemaakt door beeldhouwer Frans Verhaak en de icoon van de Zwarte Madonna is van de hand van kunstenaar Jan Gladdines. De beeltenis van Maria met kind is opgebouwd uit mozaïektegeltjes en ingelegd met edelstenen en bladgoud. Onze-Lieve-Vrouw van Czestochowa wordt vereerd in de gelijknamige bedevaartsplaats in het zuiden van Polen. Gladdines, die van 1949 tot 1982 docent was aan St.-Joost, en kunsthandelaar Reny Jas hebben acht jaar geleden al eens vastgesteld dat de icoon in slechte staat verkeert. "Die moet nog steeds hoognodig worden gerestaureerd", zegt Piet Brouwers, bouwkundig medewerker van de gemeente. "De kapel zelf is wel in orde." Brouwers verricht op het ogenblik een haalbaarheidsstudie naar de restauratie van de Zwarte Madonna. Hij hoopt die eind volgende maand klaar te hebben. Het gemeentebestuur kan vervolgens bekijken of het geld over heeft voor het herstel van het cadeau dat de Bredanaars bijna een halve eeuw geleden hun Poolse bevrijders gaven.      

 
Zoeken
Copyright 2016. All rights reserved.
Terug naar de inhoud | Terug naar het hoofdmenu