Jaargang 2007 - vereniging 1e poolse pantser divisie nederland

Ga naar de inhoud

Hoofdmenu:

Jaargang 2007



Pro Memoria medaille en koffietafel.

Voor de tweede maal bood de Vereniging aan haar leden en genodigden een koffietafel aan in Café restaurant ,, De Toerist ,, te Breda.
Daar werden in een ongedwongen sfeer contacten gelegd en bijgepraat over activiteiten van het afgelopen jaar. Zoals vorig jaar waren er weer Poolse oud-strijders en leden bij uit België

Deze gelegenheid werd aangegrepen om de Pro Memoria onderscheiding uit te reiken aan verscheidene personen. Deze onderscheiding wordt toegekend namens het Poolse Ministerie voor Oud-strijders en Onderdrukten. Daarvoor waren speciaal aanwezig van de Poolse ambassade, de Poolse Defensie Attaché, commandeur Marian Grefkiewicz en de Poolse Consul in Nederland Leszek Rowicki. Deze onderscheiding is een eerbewijs voor Poolse oud-strijders en mensen die veel voor veteranen hebben betekend. Onze vereniging is er trots op dat 5 Bredase zonen van Poolse oud-strijders en tevens leden van de vereniging deze decoratie mochten ontvangen.

         
             A.Bugaj              B.Krzesewski           C.Nowak               Fr.Olejek            S.Szamrowicz


13e Sterfdag Generaal Stanisław Maczek

Op deze pagina krantenknipsels uit Dagblad ,,De Stem,, nu ,,BNdeStem,, onderwerp, de uitvaart van generaal Stanislaw Maczek. Overleden op 11 december 1994 te Edinburgh Schotland. Het was zijn wens om bij zijn ,,Pantsersoldaten,, te worden begraven. Dit jaar herdenkt onze vereniging dat hij 13 jaar geleden stierf op 102 jarige leeftijd.

  
Bischop Musters gooit een schepje aarde op de kist                      Militairen van Poolse compagnie in de houding




Kranten verslag van de begrafenis op 23 december 1994


'Gesneuvelde Poolse militairen blijven herdenken'

Het Poolse Militaire Ereveld aan de Ettensebaan.BREDA - Elk jaar wordt in Breda de bevrijding van de stad tijdens de Tweede Wereldoorlog door Poolse geallieerde strijdkrachten herdacht. De Bevrijding van Breda, inmiddels 63 jaar geleden, werd afgelopen weekeinde op verschillende manieren herdacht. De door Poolse oorlogsveteranen opgerichte sportclub PSK Kaszub uit Breda hield afgelopen zaterdag de inmiddels alweer 49ste editie van haar Bevrijdingstoernooi. Zondag verzamelden nog in leven zijnde Poolse veteranen, nabestaanden, familieleden, officiële delegaties en andere belangstellenden zich zoals gebruikelijk op de Poolse militaire erevelden in Breda om de aldaar de gesneuvelde Poolse soldaten eer te bewijzen. Onder hen de Bredase burgemeester Peter van der Velden en de Poolse ambassadeur Janusz Stanczyk.

Tijdens het Bevrijdingstoernooi van PSK Kaszub bonden afgelopen zaterdag verschillende zaalvoetbal- en volleybalteams de sportieve strijd met elkaar aan. De Bredaas-Poolse sportclub houdt sinds haar oprichting in 1975 tweemaal per jaar een dergelijk evenement. Tijdens de opening werd kort en plechtig stilgestaan bij de rol van de soldaten van de Eerste Poolse Pantserdivisie tijdens de Bevrijding van Breda, waarna het sportfestijn in alle hevigheid losbarstte.

 
                 Het Poolse militaire ereveld te Breda                  2 Poolse oudstrijders uit speciaal uit Polen overgekomen

 
         Kranslegging door burgemeester P v d Velden.                   Eerbetoon aan de gevallen Poolse strijders.   
                                                                                         Aantal Poolse oud-strijders slinkt ieder jaar.

Bevrijdingsfeestavond

De culturele vereniging Polonia hield op zaterdag een Bevrijdingsfeestavond met muziek van Piotr Martyka in Zaal Vianden aan de Viandenlaan. Op zondagochtend werd voorafgaand aan de herdenkingsactiviteiten een eucharistieviering gehouden in de Paters Capucijnen Kerk aan de Schorsmolenstraat in Breda. Onder auspiciën van de Stichting Jaarlijkse Herdenking Bevrijding Breda werden zondag de Poolse militairen van de Eerste Poolse Pantserdivisie herdacht die op 29 oktober 1944 onder aanvoering van generaal Stanislaw Maczek Breda van de Duitse bezetter bevrijdden. Dit gebeurde zowel op het Poolse Militaire Ereveld aan de Ettensebaan als op het ereveld aan de in 't Ginneken gelegen Vogelenzanglaan Oud-strijders en genodigden, onder wie de Bredase burgemeester Peter van der Velden en de Poolse ambassadeur Janusz Stanczyk, woonden op beide erevelden een herdenkingsceremonie bij.
Generaal Maczek Museum

   
                        Zegening van de Poolseoorlogsgraven                   KMA-gouverneur S.v.Groningen salueert.

   
                                                                    Saluut van geweerschoten                               

Generaal Maczek Museum

Zondagmiddag ten slotte was het op de Trip van Zoutlandt gevestigde Generaal Maczek Museum aan de De La Reyweg vanwege de 63ste herdenking van de Bevrijding van Breda door de Polen extra geopend. Bezoekers konden er voor de eerste keer kennismaken met de een dag eerder door burgemeester Peter van der Velden en de gouverneur van de Koninklijke Militaire Academie (KMA), generaal-majoor Siem van Groningen, geopende nieuwe presentatiezaal. Hierbij werd op een groot scherm de film 'Van Breda begint de bevrijding' vertoond, waarin - ondersteund door de nodige authentieke beelden - veel gebeurtenissen in Breda voor het voetlicht werden gehaald.

                                                                       De vele insignes en medailles van één der oorlogsveteranen.




Poolse Kapucijnenkerk Breda.

1945 Alle Poolse activiteiten in Breda concentreerden zich toen rond de “Poolse Kerk” - Pater Kapucijnenkerk bij Schorsmolenstraat. Vanaf 1945 werden daar door de Poolse Katholieke Missie (Polska Misja Katolicka) zondagmissen in het Pools gehouden door de volgende priesters, respectievelijk: Efrem, Alexander Mosso, Franciszek Deja, Stanisław Nowak en vanaf het jaar 2000 Krzysztof Obiedziński.
Poolse missen in Pater Kapucijnenkerk boden altijd de hele Poolse gemeenschap gelegenheid om elkaar te ontmoeten en bij elkaar te komen. Zo was het toen en zo is het nog vandaag.





Herdenking  Pools militair ereveld Oosterhout

Opening door ceremoniemeester: Wadek Salewicz
Geachte aanwezigen, Namens de Vereniging  1e Poolse Pantserdivisie Nederland heet ik u van harte welkom op deze herdenking ter gelegenheid van de 63  jarige bevrijding van Oosterhout en omstreken en voor de gesneuvelde voor “De Uwe en onze vrijheid” Poolse militairen.

In het bijzonder
  • Burgemeester van Oosterhout – Mevr. Huybrechts.
  • Poolse Defensie Attaché Commandeur, Marian Grefkiewicz en Consul Leszek Rowicki.
  • Commandant van de 11e Lubuska Cavalerie Pantserdivisie te Zagan uit Polen, Generaal-majoor Pawel Lamla en kolonel Andrzej TUZ met afvaardiging.
  • Erevoorzitter van de Pantsermilitairen van de eerste Poolse Pantserdivisie dhr.  Witold Deimel.
  • De oud-strijders van de 1e Poolse Pantserdivisie van Generaal Stanislaw Maczek uit Polen.
  • Het erepeloton van de 34e Cavalerie  Pantserbrigade uit Zagan.
  • Vertegenwoordigers van de Poolse Vereniging van Central Coast uit Australië mevrouw Adela Pas – Perek met dochter.
  • Voormalige Uitgezonden Militairen Oosterhout.
  • Eerwaarde Vader Kapucijn Hans Putten.
  • De Harmonie Oosterhout onder leiding van Dhr. van Dun.
  • Kinderen van de Openbare Basisschool Rubenshof met hun begeleiders.
  • Vertegenwoordigers van Poolse Folkloristische Dansgroep MAZUR.
En alle overige aanwezige.

Eerwaarde Vader Kapucijn Hans Putters zegende hierna de graven van de tachtig gesneuvelden ,pantser soldaten,zo noemde generaal Maczek zijn soldaten altijd, die hier begraven liggen.

Tijdens de bloemlegging speelde De Harmonie Oosterhout onder leiding van Dhr. van Dun passende muziek.
Bloemen werden gelegd door:
  • Burgemeester van Oosterhout – Mevr. Huybrechts.
  • Vertegenwoordigers van de Poolse Ambassade:Defensie Attaché Commandeur Marian Grefkiewicz en Consul Leszek Rowicki.
  • Vertegenwoordigers van de 11e Lubuska Cavalerie Pantserdivisie uit Zagan:Generaal-majoor Pawel Lamla met kolonel Andrzej TUZ.
  • Oud-strijders van de 1e Poolse Pantserdivisie gekomen uit POLEN.
  • Vertegenwoordigers van de Voormalige Uitgezonden Militairen Oosterhout.
  • Vertegenwoordigers van de Bredase Culturele Vereniging POLONIA.
  • Vertegenwoordigers van de Vereniging 1e Poolse Pantserdivisie Nederland.
  • De kinderen van de Openbare school  “Rubenshof” lazen weer eigen gedichten voor en legden bij het Apel op ieder graf een witte en rode roos.
  • De Last Post wordt gespeeld door Dhr. Van Mook, direct gevolgd door 2 minuten stilte ter nagedachtenis van de gesneuvelden Poolse militairen.

Ter afsluiting werden het Poolse en Nederlandse volkslied gespeeld en werden de beide vlaggen gehesen door de Folkloristische Dansgroep MAZUR.

Bericht uit 2004 gevonden in het Nieuwsblad van België regio Lommel.
Grote eer en steun Presidentieel en koninklijk paar bezoeken Pools kerkhof

LOMMEL - Het Pools militair kerkhof in Lommel kreeg gisteren hoog bezoek. De Poolse president, Aleksander Kwasniewski, en zijn vrouw, Jolanta Kwasniewska, hielden tijdens hun driedaags staatsbezoek in België er halt voor een herdenkingsplechtigheid. Het Belgische koninklijk paar vergezelden hen. In de late namiddag kwam de Poolse president in Lommel aan. Hij had al tal van andere bezoeken in Vlaams-Brabant achter de rug. De Poolse gemeenschap in ons land was bijzonder opgetogen door zijn bezoek. Al zestig jaar houden zij een jaarlijkse herdenking aan het Pools kerkhof in Lommel. De aanwezigheid van president Kwasniewski maakte de herdenking voor hen extra bijzonder.

In 1947 werd het Poolse kerkhof in Lommel aangelegd. De Poolse militairen konden na een Duitse en Sovjetaanval niet langer in Polen blijven. Ze bereikten in 1939 Frankrijk en bleven er strijden tegen de bezetters naast de geallieerde strijdkrachten. Na de val van Frankrijk trokken de Poolse soldaten naar Groot-Brittannië. Daar richten ze onder generaal de eerste Poolse Pantserdivisie op. Deze divisie hielp ook België bevrijden. ,,De divisie verloor 1711 manschappen'', verklaarde de Lommelse burgemeester, Louis Vanvelthoven (SP.A) in zijn toespraak op de herdenking. ,,257 Poolse soldaten liggen hier op het kerkhof begraven.'' De Polen zijn gesneuveld tijdens de gevechten voor de bevrijding van West-Europa.

Er kwamen ook vele inwoners van Lommel en omstreken om een glimp van het koninklijke echtpaar op te vangen. ,,Het is toch een hele eer dat ze vandaag hier zijn''.
Het is niet de eerste Poolse president die het kerkhof bezoekt. ,,In 1991 bezocht president Walesa het kerkhof, toen waren we ook van de partij'', lacht Jeanne Fonteyn.
,,We zijn ook de Poolse soldaten dankbaar dat ze voor ons gestreden hebben'', meldt Henriëtte Fonteyn. ,,Daarom willen wij deze zestigjarige herdenking ook meevieren.''

Op het einde van de herdenking tekende het Poolse presidentspaar en het Belgisch koninklijk echtpaar nog twee gedenkboeken, van het Pools kerkhof en van de Poolse Unie. Daarna namen ze afscheid van de oudstrijders, genodigden en publiek.
Onmiddellijk na het bezoek aan het kerkhof vertrokken Kwasniewski en zijn vrouw terug met een vliegtuig in Kleine-Brogel richting Polen.

Programma van deze viering: 2007
12.00 uur - Vertrek van de stoet aan het Stadhuis te Lommel
12.25 uur - Kransneerlegging aan het monument aan de kerk
12.30 uur - Heilige misviering
14.15 uur - Hulde op het Pools Militair Kerkhof

Na de ceremonie nodigen wij u uit op een receptie in de zaal Polonez - Pools Huis in Beringen, Laan op Vurten 80. Wij vragen U beleefd Uw deelname aan deze feestviering te bevestigen vóór 16 oktober 2007 alsook eventueel Uw deelname aan de neerlegging van kransen of bloemen op het kerkhof.

Herdenking in De Klinge (België)

Werd georganiseerd door de Nationale Strijdersbond afdeling De Klinge samen met het gemeentebestuur.Er worden herdacht drie Poolse militairen van de 1e Poolse Pantserdivisie die op 17 september 1944 gesneuveld zijn in actie tijdens de bevrijding van De Klinge:  

De Poolse pantserdivisie is begonnen aan de volledige bevrijding van het Land van Waas. Vlak nde inname van Antwerpen was de linkeroever van de Schelde al grotendeels van Duitsers gezuiverd.nu zijn de Polen doorgedrongen tot de Nederlandse grens bij Stekene en De Klinge. Intussen bieden de Duitsers ten noorden van Gent nog altijd weerstand. Er wordt nog verwoed gevochten rond Evergem en af en toe komen er nog Duitse granaten neer op Gent. Even over de grens Is de eerste grote Nederlandse stad bevrijd: de Amerikanen reden vandaag door Maastricht.

                   
                               Kosciewicz Fanciszek                Kurdek Jozef                       Nachaj Pawel

Herdenking in Baarle-Nassau / Hertog

Zondag, op 30 september jl. werden herdacht traditiegetrouwd zij die stierven in dienst van het vaderland: de Polen, Belgen en Nederlanders. De herdenking begon om 10.30 uur met een herdenkingdienst in de parochiekerk van Baarle-Hertog. Na deze herdenkingsdienst volgde een stille tocht naar de drie oorlogsmonumenten van Baarle. Bij deze monumenten werden kransen gelegd door de gemeentebesturen van beide Baarles en werden volksliederen gespeeld.

Duitse militair tijdens de bevrijding in Baarle-Nassau.
De bevrijding van de gehele gemeente Baarle-Nassau door de geallieerden heeft bijna 4 weken in beslag genomen. De eerste Poolse Pantserdivisie moest na de verovering van het dorp Baarle-Hertog/ Nassau en het oostelijke deel van de gemeente (deze gevechten duurden van 1 oktober tot en met 5 oktober) pas op de plaats maken om de bevoorrading van deze frontlinie goed te organiseren. De haven van Antwerpen was nog niet vrij. Bovendien boden de Duitse troepen heftiger weerstand naarmate het Hollands Diep en de Moerdijkbruggen dichterbij kwamen.

De gevechten rond Baarle behoren tot de zwaarste die de Polen in West Europa hebben moeten leveren. Pas op 28 oktober bevrijdden de Canadezen het kerkdorp Ulicoten als laatste deel van de gemeente. Bij deze gevechten kwamen 86 Duitsers 59 Polen en 10 Engelsen om het leven. De geallieerden namen tientallen Duitsers gevangen. Mogelijk was Karl Franz Boveleth een van hen.


(bron: documentatiecollectie Baarle-Nassau)


Herdenking Driel
Toespraak vz. Stichting Driel-Polen, dhr. A. Baltussen

Dames en heren, jongens en meisjes

Ook aan u een hartelijk welkom op deze middag waar wij aandacht schenken aan de bijdrage van de 1st Poolse Onafhankelijke Parachutisten Brigade aan de Slag om Arnhem. Dit is het eerste jaar dat er slechts 5 veteranen van de 1ste Poolse Onafhankelijke Parachutisten Brigade bij deze herdenking aanwezig kunnen zijn. In de komende jaren zal dit waarschijnlijk niet anders zijn. Vorig jaar is de vereniging van oud-strijders van de Brigade in Engeland opgeheven. De informatie over deze herdenking is daarom laat bij nog in leven zijnde veteranen of hun weduwen terechtgekomen. Volgend jaar zullen wij allen in Polen, Engeland en Nederland informeren en hopen nog vele jaren op hun aanwezigheid hier in Driel te mogen rekenen.

Bij het monument van Generaal Sosabowski, dat vorig jaar op initiatief van de Engelse veteranen is opgericht, is gisteren een plaquette aangebracht met in 3 talen een korte weergave van het ontstaan van dit monument. Wij willen de initiatiefnemers hiervoor hartelijk danken.

Dit jaar zijn er 2 momenten uit de geschiedenis van de Brigade die de moeite zijn te vermelden. Het is 60 jaar geleden dat de 1ste Poolse Onafhankelijke Parachutisten Brigade, in mei 1947, werd opgeheven. Hun traditie wordt nu voortgezet door de 6 Polish Air Assault Brigade uit Krakow die vorig jaar de hoogste militaire onderscheiding van Nederland - Militaire Willemsorde - van onze Koningin in ontvangst heeft mogen nemen. Het andere moment uit de geschiedenis is het overlijden van Generaal Majoor Sosabowski 40 jaar geleden op 25 september 1967. Ter nagedachtenis is door een van de veteranen uit zijn Brigade een gedicht gemaakt dat tijdens zijn begrafenis is voorgedragen. Aan het einde van de kranslegging zullen jongeren uit Polen, Engeland en Nederland, die deelnemen aan de Airborne International Youth Conference, dit gedicht voorlezen.


Toespraak burgemeester, mevr. E. Tuijnman

Veteranen, dames en heren,
De 1ste Onafhankelijke Poolse Parachutisten Brigade, die onder bevel stond van Generaal Sosabowski zit diep verankerd in de harten van de inwoners van Driel, één van de elf dorpen van onze gemeente Overbetuwe. Ouders en grootouders hebben hun belevenissen verteld aan hun kinderen en kleinkinderen, die het op hun beurt weer doorvertellen aan hún kinderen. Niet als spannend oorlogsverhaal, maar om te getuigen van hun be- en verwondering dat – meest jonge - soldaten in een hun onbekend land de moed hadden hier gedropt te worden. Velen van hen hebben dat niet aan hun eigen kinderen, zo zij die al hadden, kunnen navertellen.

Het is belangrijk dat ónze jeugd het verhaal kent.
  • En een beetje begrijpt wat er zich hier heeft afgespeeld voor hun vrijheid.
  • En hoe moeilijk is dat, als je als kind van deze tijd nooit de dreiging zelfs maar hebt gekend van oorlog of het ontbreken van democratie.
  • Je niet weet wat honger is.
  • Je niet weet wat oorlogsangst betekent.
Toch zijn het deze jonge mensen die de herinnering aan die septemberdagen van 1944 moeten vasthouden en de les die er uit te leren valt, moeten uitdragen. Zodat de brug die te ver was een brug naar de toekomst wordt. Het is daarom ook zo belangrijk dat er veel aandacht besteed wordt aan de jaarlijkse Airborne Internationale Jeugdconferentie, waar onder andere de jeugd uit de partnersteden van de vier Airbornegemeenten aan deelnemen.

Met een wat droeve blijdschap heb ik vorig jaar deelgenomen aan de plechtige bijeenkomst van het eerherstel van Generaal Sosabowski en zijn manschappen. Droef omdat dat zo laat geschiedde en veel Polen dat niet meer hebben mogen meemaken, blij dát het uiteindelijk wel is gebeurd. Blij ook dat Engelse veteranen achter dit besluit van de Nederlandse regering konden staan, getuige de plaquette die namens de British Airborne Forces vorig jaar is aangeboden. En bij de herdenking van de Poolse landing betrek ik daarom ook de grondtroepen van het 4de Dorset Regiment, dat als enig regiment vanaf Nijmegen Driel wist te bereiken om de Polen te ondersteunen en de oversteek naar de andere kant van de Rijn maakte. Ook weinigen van hen keerden naar huis terug.

Dames en heren,
Steeds kleiner wordt het aantal dat uit eigen ervaring nog kan vertellen over de gebeurtenissen van die septemberdagen. De ervaring van de gebeurtenissen van toen zijn, gezien de dagelijkse beelden van oorlog en terreur, niet bij machte dat geweld in onze wereld van nu te voorkomen. Geen reden om de strijd voor vrede en democratie dan maar op te geven. Blijvend moeten wij ons daarvoor in willen zetten. Daarmee invulling gevend aan onze dankbaarheid jegens de gevallenen, opdat hun strijd en inzet niet tevergeefs is geweest.

TEN AFSCHEID VAN GENERAAL SOSABOWSKI

Dit was uw laatste sprong, generaal.
De wind greep u en trok u naar buiten.
En beslist — u sprong fenomenaal,
Als wilde uw geestdrift zich uiten.

Met een klap ontspon zich een levensdraad
In de parachute, een reeds ondienstig schild.
Achter u stapelt een wijdte zich op,
Vóór u een doel zo helder als glas.

Een luchtstroom klieft het valscherm uiteen
En spant daarin iedere zoom.
Bundels touwen schieten met kracht
Uit uw hoofd, hals en schouders omhoog.

U zonk neer in de donkerstille nacht
En dreef af naar de rand van uw weilanden,
Om eindelijk een kostbare, langverwachte
Klomp aarde te koesteren in uw handen.

Over ongebaande paden toog u naar Warschau,
Langs de kortste van alle wegen
Verheugd dat de stad er nog was, niet teloorging…
Als met vleugels gegord aan uw benen.

Eugeniusz Romiszewski – Londen 1967

Generaal Stanisław Sosabowski overleed in Londen op 25 september 1967. Zijn as werd bijgezet op begraafplaats Powązki in Warschau op 14 oktober 1967.

Divisiedagen in Zagan (Polen)

Divisiedag valt op 12 september, ter gelegenheid van het jubileum van "Ontzet bij Wenen" in 1683 en van het aannemen van de naam Koning Jan 3e Sobieski door deze Divisie in 1983. De viering begon met de H. Mis ter intentie van de 11e Divisie. Omdat de 11e Lubuska Cavalerie Pantserdivisie ook de tradities van de 1e Drezdenski Pantsercorps, die in het Oostfront vocht, overgenomen had, werd er een nieuw “Monument van een Tanksoldaat” onthuld. Zie foto beneden. Daarna werden kransen en bloemen gelegd bij dit nieuwe monument en het“Monument van Generaal Stanislaw Maczek” op het Pantsermilitairplein genoemd “Skwer Pancerniaka”, waar diverse oude tanks staan. Vervolgens werd Dodenappel op het Generaal Maczekplein bij het Monument van de 1e PoolsePantserdivisie en het 1e Pantsercorps gehouden. Op de tweede dag was de feestelijke verzameling van alle eenheden van deze divisie het toppunt van het programma. Er werden ook militairen welkom geheten die uit Irak van vredesmissie terug zijn gekomen. Deze plechtige bijeenkomst werd afgesloten met een defilé van alle eendheden.





Afbeelding van het nieuwe “Monument van een Tanksoldaat” op een envelop die uitgegeven werd wegens deze onthulling.


Herdenking Poolse gevallenen bij slag om Axel.

In september 1944 werd Zeeuws-Vlaanderen door het Poolse leger bevrijd van de Duitse bezetting. Daarbij werd fel gevochten aan beide zijden van het zijkanaal van Axel naar Hulst. Bij het Poolse Kruis aan de Hulsterseweg werden gisteren de gevallen Poolse militairen herdacht door de werkgroep die zich ook inzet voor het onderhoud van het monument. Tijdens de herdenkingsplechtigheid werden bloemen bij het kruis gelegd. Dit jaar was ook een vertegenwoordiging van de Poolse ambassade aanwezig. De herdenking werd bijgewoond door meer dan 120 leerlingen van de Antoniusschool in Axel en twee scholen uit Handzame bij Diksmuide. Die waren gisteren in het kader van een uitwisselingsproject in Zeeuws-Vlaanderen. De leerlingen kregen verder een rondleiding door Hulst en bezochten ook het Oorlogsmuseum Gdynia aan de Tweede Verkorting. De bevrijding van Axel wordt zaterdag herdacht met een Bevrijdingstaptoe op het Kennedyplein. Het evenement begint om 19.25 uur. Naast de lokale korpsen showband Jong Axel, showband Phoenix en de christelijke drumfanfare Hosanna doen nog drie andere korpsen mee: showkorps De Bazuin uit Leerdam, drum- en showfanfare Advendo uit Sneek en het fanfarekorps van de Nationale Reserve. De toegang is gratis.

De Sportieve Historie Van AZVV
Door Rinus Scheele
Op 1 september 1949 werd in Axel de voetbalclub AZVV (Axelse Zaterdag Voetbal Vereniging) opgericht. De club ontstond uit het toenmalige "Nesia", een volksclub uit de Weststraat. Als clubkleuren werden rood en wit gekozen als hommage aan de Poolse bevrijders. AZVV startte in de 2e klasse onderafdeling en er werd gespeeld op het concoursterrein aan de huidige Sportlaan. Aan het eind van het seizoen 1954/1955 promoveerde de club naar de 1e klasse. Via een versterkte promotie bereikt AZVV in het seizoen 1957/1958 de 4e klas Zuid 1 van de KNVB. AZVV verhuist in dat jaar naar de Polenstraat/Buitenweg om daar te voetballen.

 

  

   
Hierboven enkele pentekeningen van de bevrijding van Axel


Herdenking in St. Omer (Frankrijk)

Bunker LA COUPOLE  (fig.01)waar de tentoonstelling over de 1e Poolse Pantserdivisie werd geopend Dominic Parchanowicz (fig.02)heeft de  herinneringen van zijn vader  beschikbaar  gesteld. Na de H. Mis werden kransen bij diverse monumenten gelegd o.a bij  het Poolse Monument (fig.03)aan Rue d‘ Aire  door o.a. onze voorzitter Adrian Stopa. Receptie (fig.04)met de burgemeester en de Poolse oud-strijders (3 in het midden) 1e van links staat voorzitter Jean Hutin-Sroka (F).
Herdenking werd afgesloten met een  gezellige Franse maaltijd.


 

Stèle à la mémoire des militaires Polonais tombés en septembre 1944 "Aux soldats polonais tombés glorieusement pour notre libération, le 5 septembre 1944 : Salamon Joez, Nowakoski Roman, Korta Tadeusz, Matusiak Franciszek. La commune de Wittes reconnaissante"
Localisation : A côté du calvaire (croisement RN 43 avec la rue de l'église)
Marbrier : MOUTON et Cie (Aire-sur-la-Lys)
Inauguration : septembre 1958

Dag van de Poolse soldaat Oosterhout Veerseweg Pools Militair Ereveld.

Hieronder enkele goed bewaarde kranten knipsels uit het privé archief van Mvr.Barcz weduwe van de Poolse oud-strijder Stanislaw Barcz.

 




  



 


Dag van de Poolse soldaat Breda Ettensebaan Pool Militair Ereveld.


Op de 4 bovenstaande foto's de twee Poolse oud-strijders J.Krzeminski (links) en E.Wagner (rechts)





Bovenstaande foto's zijn ter beschikking gesteld door Krysia Wagner ,dochter van een oud strijder, en zijn gemaakt te Breda op het Poolse Militaire Ereveld gelegen aan de Ettensebaan op 15 augustus ter nagedachtenis van de gesneuvelden Poolse soldaten, op deze datum wordt ieder jaar een witte en rode roos gelegd en een lichtje ontstoken bij de graven van deze Poolse militairen. Ook dit jaar was er weer veel belangstelling voor deze gebeurtenis.

Brigadedag in Swietoszow

De 10e Cavalerie Pantserbrigade werd op 5 augustus 2000 genoemd naar generaal Stanislaw Maczek in aanwezigheid van zijn zoon Andrzej.De plechtigheden rond de Brigadedag in 2007 duurden twee dagen en werden door een uitgebreid programma gevuld. De Heilige Mis werd opgedragen ter intentie van de Brigade in het garnizoenkerk.. Daarna op een plein in de vallende schemering, dat een bijzonderde sfeer schepte, in aanwezigheid van de volledige 10e Cavalerie Pantserbrigade, hun families en genodigden, vond het indrukwekkende Dodenappèl.

De tweede dag begon met het gezamenlijke uitgebreide smakelijke ontbijt. Vervolgens kregen wij informatie over activiteiten van de 10e Cavalerie Pantserbrigade. Het toppunt van het programma was de plechtige verzameling van alle eenheden van deze Brigade op het Garnizoensplein. Aanwezig waren de vertegenwoordigers van het oppercommando van de Poolse Landstrijdkrachten – generaal (gen. broni) Waldemar Skrzypczak, autoriteiten van de landelijke en plaatselijke burgeroverheden, genodigden met o.a. oud-strijders uit verschillende eenheden

Tijdens de toespraak herinnerde de bevelhebber van de 10e Brigade ook de soldaten van de 8e afwisseling die enkele dagen geleden terug gekomen zijn van Irak. Daarna werden bevelen en beslissingen betreffende onderscheidingen van officieren en soldaten voorgelezen. En werd het insigne van de 10e Cavalerie Pantserbrigade overhandigd De Mechaniserende Bataljon kreeg een nieuwe naam: 10e Mechaniserende Dragonders Bataljon. De 2e Tanks Bataljon kreeg ook een nieuwe naam: de 24e Ulanen Bataljon genoemd naar Hetman Wielki Koronny Stanislaw Zolkiewski. Vervolgens kreeg deze Bataljon een repliek van het vaandel die de 24e Ulanen Regiment had. En erop werd de Zilver Virtuti Militari Kruis opgespeld net als op het echte vaandel in 1966.

Deze plechtige bijeenkomst van deze brigade werd afgesloten met het defilé van alle eenheden en parade van legervoertuigen inclusief de Leopardtanks die de 10e Brigade als enige eenheid van het Poolse Leger in haar uitrusting vanaf 2002 heeft. Vervolgens nam iedereen deel aan een picknick, waar onder tenten  wij lekker in de schaduw, van het mooie concert van Irena Jarocka en het lekkere eten konden genieten. Dit jaar was de zomer toch al bijzonder mooi.

s’Middags konden wij en de familieleden van de militairen die in het steunpunt Bagram dienen, deelnemen aan teleconferentie met de brigadegeneraal Marek Tomaszycki, commandant van de Poolse eenheden in Afganistan. Brigadebal was een gezellige gezamenlijke sluiting van deze dagen.

Krystyna Stopa- Konowrocka

De bevrijding van Alphen.

Sinds de Code Cicil, het burgerwetboek uit de Napolentische tijd, vormen Alphen en Riel een bestuurlijke eenheid. De voornaamelijk argraische bevolking leidt een vredig bestaan, maar wordt in de september dagen van 1944 al naauw betrokken bij het oorlogsdrama. Het nabije vliegveld Gilze-Rijen wordt voor de zoveelste maal gebombardeerd en de gemeente Alphen en Riel wordt onder druk gezet om werkkrachten te leveren. Natuurlijk komen er geen vrijwilligers opdragen en daarom worden de boeren door de bezetter gedwongen om met paard en wagen puin te komen    ruimen. Op 1 oktober vertrekken een aantal tanks in Zuidelijke richting en op 2 oktober vallen de eerste geallieerden granaten. De bewoners moeten toezien hoe het laatste vee en graan worden geroofd, maar slagen er wel in om munitie, benzine en zelfs trotyl in handen van de ondergrondse te spelen.

Vanuit Baarle naderen dan de Polen, maar hun voorhoede wordt teruggeslagen. Opnieuw is er rond Alphen een sterke verdediging ingegraven, die nog lang stand zou houden. Na hevig artillerievuur en vliegtuigaanvallen lukt het de Polen om op donderdagavond 5 oktober Alphen binnen te rukken, maar rond de bebouwde kom weet de vijand zich te handhaven. Alphen komt nu onder het vuur van de Duitsers te liggen en de situatie wordt zo kritiek, dat de bevolking moet evacueren. De Polen hebben dan tenminste de gelegenheid om tot een massale tegenaanval over te gaan en daarom transporteren zij de bevolking naar Baarle. Hier kunnen de vluchtelingen maar één nacht blijven en daarom gaat op maandag 9 oktober het transport verder naar Turnhout, waar de enorme gastvrijheid veel leed verzacht. Nog dagenlang komen vluchtelingen binnen en pas vanaf 29 oktober kan men huiswaarts keren of een noodonderdak zoeken!

Alphen heeft bijna een maand in de frontlinie gelegen en is zwaar geteisterd, terwijl het kerkdorp Riel er wat beter van afgekomen is. Ieder jaar nog worden de slachtoffers onder de soldaten en de burgers in een indrukwekkende plechtigheid herdacht. Nederlandse, Belgische en Poolse wapenbroeders geven acte de présence in een kleurrijke entourage van schutters, vendelwaaiers en muziekverenigingen. De vaandels worden geïnspecteerd en na de plechtigheden in de kerk en op het kerkhof recipieert het Gemeentebestuur voor de verschillende deputaties. Alphen herdenkt zijn doden op waardige wijze!

(Bron: Boek/Eerste Poolse Pantserdivisie in Nederland/ door Thom Peeters.)

Herdenking bij het Pools Militair Ereveld  Oosterhout ( Rubbenschool)

Op vrijdag 4 mei willen wij als school graag weer de herdenkingsbijeenkomst bij het Pools Militair Ereveld bijwonen. Wij hebben dit monument al jaren geadopteerd en wij wonen de officiële bijeenkomsten altijd bij met de kinderen van groep 7 en 8, die dat willen. In de klassen wordt in deze periode gesproken over vrede en vrijheid en natuurlijk ook over de Tweede Wereldoorlog. De kinderen van groep 7 gaan in deze periode naar het Anne Frankhuis in Amsterdam. De aanwezigheid van de kinderen bij de herdenking wordt erg op prijs gesteld. De herdenking begint om precies 18.00 uur en duurt maar een kwartiertje. De kinderen die meegaan krijgen van school een roos om op de graven te leggen. We vertrekken met de fiets vanaf school om 17.40 uur. Alle ouders die mee willen gaan, zijn uiteraard van harte welkom!

De slag om het Markkant.
Het vierde oorlogsjaar 1944 was begonnen de mensen hoopten steeds vuriger dat ze zouden worden verlost van de Duitse bezetters. De toestand werd steeds slechter en kon niet langer zo doorgaan. Er zou in de loop van 1944 een invasie verwacht worden. De verrassing kwam toch na 4 jaar D-day. 6 juni 1944. Er waren een aantal operaties nodig om het misdadig bewind van Hitler op de knieën te krijgen.

“Operatie Pheasant”
Als eerste doel en tevens hoofddoel: het vrij maken van de Schelde monding om de haven van Antwerpen weer te kunnen gebruiken. Het tweede doel van de “Operatie Pheasant” was het de pas afsnijden van het sterke Duitse vijftiende Leger. Dat langs de Franse- en Belgische kust door Zeeland naar West-Brabant terug trok om aan een omsingeling te ontsnappen. Dit doel werd niet bereikt. Het vijftiende leger was vindingrijk en wist te omkomen van de oprukkende geallieerden. Deze ontsnapping verstrekkende gevolgen voor een latere strijd aan de Mark- Dintellinie. De operatie “Operatie Pheasant” werd vanaf 22 oktober 1944 over een breed front uitgevoerd door Canadese Engelse, Amerikaanse Poolse en Nederlandse Troepen uitgevoerd. De Duitsers wisten als ervaren frontsoldaten goed gebruik te maken van het terrein de drassige riviertjes en kanalen. Op 30 oktober 1944 was de "Operatie Pheasant" zo ver gevorderd dat de Duitsers zich hadden terug getrokken achter de laatste goed te verdedigen hindernis.

De Mark- Dintellinie.
Deze moeilijk te nemen waterlinie bestond uit het Wilhelminakanaal (Geertuidenberg-Oosterhout), het Markkanaal (Oosterhout-Terheijden) en de rivier Mark en Dintel.
Na de bevrijding van Breda start er een nieuwe fase in de strijd tegen de Duitse bezetters. Moerdijk was het volgende aanvalsdoel van de 1e Poolse Pantserdivisie.
Op 31 oktober 1944 begon het Poolse bevrijdingsleger bij " De Nieuwe Veer” ten noorden van Prinsenbeek de rivier de Mark over te steken. Deze oversteek draaide uit op een mislukking.Er waren waarschijnlijk 2 feiten die doorslaggevend waren voor deze mislukking:

1. De Duitsers voerden een effectieve verdediging, goed gemotoriseerd materiaal en de goed ingeschoten Duitse artillerie.
2. De Polen hadden een handicap dat ze voor het eerst kennis maakte met onze drassige polders met als gevolg dat zij zich vastreden en bleven staan als schietschijf.

Bij "De Nieuwe Veer" waren de kansen verkeken. De Generaal Maczek moest uitzien naar een betere mogelijk om naar het noorden te komen. Er vonden nieuwe verkenning plaats op 1 en 2 november 1944. In de vroege morgen van 3 november was het zo ver. De Polen staken op 2 verschillende plaatsen De Mark over. Nog die zelfde dag was er een bruggenhoofd gevormd met als noordelijke grens het dorp Den Hout.

Op 8 november werd Moerdijk bevrijd.

Poolse Lancaster bemanning begraven in Breda.

Onder grote belangstelling heeft op zaterdag 26 oktober 2003 de begrafenis van vijf Poolse militairen plaatsgevonden op het Pools Militair ereveld aan de Ettensebaan te Breda. Enkele jaren geleden werd door vissers het wrak van een Lancaster bommenwerper ontdekt in het IJsselmeer. Delen van het vliegtuig met de stoffelijke resten zijn dit jaar geborgen door de Koninklijke Luchtmacht, Marine, vrijwilligers en de gemeente Lelystad. Uit eerder onderzoek was al vast komen te staan dat het hier betrof de Lancaster MK III bommenwerper DV286 met het registratieteken BH-C, behorende tot het 300 Masovian Polish squadron, dat onder bevel stond van Bomber Command van de Britse Royal Air Force.

  

Dit vliegtuig nam in de nacht van 12 op 13 juni 1944 met 285 andere bommenwerpers deel aan een bombardement op onder meer Gelsenkirchen in het Duitse Roergebied. Van het Poolse 300 squadron namen drie vliegtuigen aan het bombardement deel. Deze Lancasters vertrokken omstreeks 23.20 vanaf de basis Faldingworth, Engeland. Die nacht verloor het squadron negentien bemanningsleden en drie van haar toestellen. Op de terugweg naar de veilige thuishaven werd de Lancaster DV 286 boven het IJsselmeer neergehaald door een Duits jachtvliegtuig. Pilot/Officer Boguslaw Morski en Feliks Bladowski sprongen uit de brandende Lancaster. Het lichaam van Bladowski spoelde enkele dagen later aan in de buurt van Wijdenes, terwijl Morski uit het water werd gered door twee vissers.    

   

Bladowski werd na de oorlog herbegraven op het Poolse Militair Ereveld in Breda. Morski overleefde de oorlog. De afgelopen jaar geborgen stoffelijke resten van de nog steeds vermiste bemanningsleden Franciszek Rembecki, Stanislaw Misturak, Jozef Isaak Feil, Wladyslaw Leppert en Jan Brokos hebben nu na 59 jaar hun laatste rustplaats gekregen.

De nu 86 jarige Luitenant-kolonel b.d. Boguslaw Morski (in het midden), tegenwoordig woonachtig in Amerika was afgelopen zaterdag aanwezig bij de indrukwekkende plechtigheid. Onder de aanwezigen waren veertig Poolse veteranen,.alsmede een grote Poolse delegatie bestaande ondermeer uit het hoofd van het bureau van Oud-strijders, de Poolse ambassadeur J. Michalowski en een aalmoezenier van de Luchtmacht. Aanwezig waren ook Burgemeester Rutten van Breda, Burgemeester Leeuwe van Lelystad en leden van de stichting Aircraft Recovery Group 1940-1945. Cadetten van de KMA vormden de erewacht. Emeritus-Bisschop H.Ernst van Breda ging de H.Mis voor in de Martinuskerk in Prinsenhage, gemeente Breda voorafgaande aan de teraarde bestelling.



Met betrekking tot de berging van het vliegtuig verwijs ik naar een internet site te weten: www.arg1940-1945.nl van de Atichting Aircraft Recovery group en de site www.geocities.com/skrzydla/ die gaat over de Poolse Air Force Units in WO II.

Herdenking Valkenberg Breda.

De 5 meilezing markeert jaarlijks de start van de Nationale Viering van de Bevrijding. In 2007 vond deze nationale start plaats in de provincie Utrecht. In de ochtend van 5 mei heeft drs. J.P. Pronk in de Dom te Utrecht de lezing ‘Vrijheid zonder grenzen’ uitgesproken, in aanwezigheid van de minister-president, ambassadeurs en vele andere gasten. Hij deed dit op uitnodiging van het Nationaal Comité 4 en 5 mei. De start van de Nationale Viering van de Bevrijding vormt de brug tussen de ingetogenheid van de Nationale Herdenking op 4 mei ’s avonds en de feestelijkheden van de middag en avond van 5 mei, de dag waarop we de vrijheid vieren

Z.K.H. de Prins van Oranje hield in 2005 ter gelegenheid van het lustrumjaar, 60 jaar viering van de bevrijding, de 5 meilezing. In ‘Aan de vrijheid verplicht’ riep hij op om als vrije en verantwoordelijke burgers in het dagelijks leven Zivilcourage te tonen. Generatiegenoten spoorde hij aan om de eigen verantwoordelijkheid voor de vrijheid op te pakken. Deze aansporing van de Prins vormt het uitgangspunt voor de opzet van de 5 meilezing in de jaren erna. In 2007 hebben vijf studenten van de rechtenfaculteit van de Universiteit van Utrecht zich verdiept in het onderwerp vrijheid, grondrechten en veiligheid. Zij zijn hierover in gesprek gegaan met Pronk.

De 5 meilezing van Jan Pronk is gebundeld met de 4 meilezing van Ernst Jansz uitgegeven door het CPNB en verkrijgbaar in de boekhandel.
ISBN 978 90 5965 053 4

Jan Pronk - Vrijheid zonder grenzen

Twee jaar geleden werd de 5 meilezing gehouden door prins Willem-Alexander. ‘Willen we de vijfde mei ook voor volgende generaties levend houden,’ zo zei hij, ‘dan zullen we de betekenis van die datum moeten verbreden. Een generatiewisseling betekent het opnemen van eigen verantwoordelijkheid: er is niemand meer die voor je uitloopt…’ Ik ben geboren in maart 1940, twee maanden voor de inval van de Duitse troepen in ons land. Dat maakt mij niet de aangewezen persoon om een generatiewisseling in de beleving van de Tweede Wereldoorlog te belichamen. Ik heb een aantal persoonlijke herinneringen aan de bezetting. Ze zullen alle dateren uit het laatste jaar, de hongerwinter. Ik herinner mij lange rijen wachtende mensen, bij gaarkeukens en bij brooduitdelingen door een grote Haagse bakkerij, in ruil voor aardappelschillen als paardenvoer. Ik herinner mij de vergeefsheid van het wachten: we kwamen thuis met niets, zonder ook maar een enkele boterham. Maar bovenal herinner ik mij hoe mannen plotseling wegdoken uit de rij en zich probeerden te verschuilen, en hoe sommigen uit de rij werden geplukt door mannen in uniform. Ik herinner mij dat grote mensen bang waren.

5 mei lezing

De 5 meilezing markeert jaarlijks de start van de Nationale Viering van de Bevrijding. In 2007 vond deze nationale start plaats in de provincie Utrecht. In de ochtend van 5 mei heeft drs. J.P. Pronk in de Dom te Utrecht de lezing ‘Vrijheid zonder grenzen’ uitgesproken, in aanwezigheid van de minister-president, ambassadeurs en vele andere gasten. Hij deed dit op uitnodiging van het Nationaal Comité 4 en 5 mei. De start van de Nationale Viering van de Bevrijding vormt de brug tussen de ingetogenheid van de Nationale Herdenking op 4 mei ’s avonds en de feestelijkheden van de middag en avond van 5 mei, de dag waarop we de vrijheid vieren.

Ernst Jansz - Er staat iemand aan de deur

10 Mei ’40
Vanmorgen is dus de oorlog met Duitsland begonnen, vroeger dan ik dacht. (…)
Ik heb deze dag veel ervaring opgedaan, gewaarwordingen, die ik mijn leven lang nooit zal vergeten. Misschien zal ik je eens vertellen, veel vertellen, ook van mijn liefde voor jou. Ik kan je niet anders schrijven dan dat ik je liefheb, zo liefheb. Als ik denk aan onze liefde, als ik om mij heen de natuur zo schoon en vredig zie, dan kan ik niet geloven, dat de mens zo dom en zo lelijk is om het geluk dat hij genieten kan op deze schone en lieve aarde, zo te bederven, te verminken, te vernietigen. De Duitsers zijn toch ook mensen, die ook willen liefhebben en gelukkig zijn. Waarom worden zij toch op anderen, die dat ook willen zijn, gestuurd om te doden. Zij doden toch met hen ook hun eigen geluk, hun eigen liefde, hun eigen ziel. Waarom toch, waarom. Maar wij willen sterk en moedig zijn. Wij kúnnen dat zijn omdat wij liefhebben, omdat onze mooie sterke liefde ons sterk maakt. Dag liefstemijn. Tot weerziens. Ik kan je telefonisch niet bereiken. We komen er wel doorheen.




Familie gedode Buiner (8) bij herdenking bevrijding Buinen

In aanwezigheid van Poolse oorlogsveteranen is gisteravond bij het oorlogsmonument de bevrijding van Buinen herdacht.
12 april 1945 werd het dorp door Poolse militairen bevrijd van de Duitse bezetters. Burgemeester Tryntsje Slagman heeft een krans gelegd. Ook leden van de familie Dieters waren aanwezig. Zij stonden stil bij de dood van hun broertje Jacob Dieters uit Buinen.

De 8-jarige kwam een dag voor de bevrijding om het leven door een verdwaalde kogel van één van de Poolse soldaten. Onder de militairen viel een dode tijdens de strijd met de Duitsers. Voor de soldaat , de toen 25-jarige Stanisław Bielemic, is kort na de bevrijding een monument opgericht bij het viaduct in Buinen. Volgens Jan Gerner van het bevrijdingscomité is de jonge militair gestorven toen een granaat ontplofte op zijn tankvoertuig. Op verzoek van de familie is later op het monument ook de naam van S.Skowaliczyk vermeld. Hij stierf op 30-jarige leeftijd bij gevechten in Borger.

Bloemen voor 'vergeten' Jacob Dieters.

Nieuw Buinen- Op een vergeelde foto zien we een blond jochie. Nieuwsgierig blikt hij de wereld in. Hij staat er wat stijfjes op, zouden we nu zeggen, maar in die tijd was het ook geen sinecure, op de foto gaan. Je kleedde je erop en ging eerst naar de kapper. Jacob Dieters uit Buinen zal toen een jaar of zes zijn geweest. Net als elk kind vol plannen, maar hij zou nog slechts twee jaar leven. Op 12 april 1945 stormde een Poolse pantserdivisie op vanuit de bossen bij Exloo. De Duitsers namen de benen, de bevrijding van Buinen was een feit. Buiten het dorp bleven grote voorraden munitie liggen. Jan Dieters een oudere broer van Jacob, wist precies waar de granaten lagen. Vandaar dat de BS, de Binnenlandse Strijdkrachten, Jan vroegen het spul aan te wijzen. De kleine Jacob wilde dolgraag mee met de mannen, maar moest thuis blijven. Later rende hij toch stiekem achter hen aan. Kort daarop lag hij bloedend in het gras. Uitgelaten Poolse soldaten schoten vanuit boerderijen op los lopende kippen. Een verdwaalde kogel trof Jacob boven in het hoofd. Een Rode-Kruis wagen bracht het zwaar gewonde kind naar het ziekenhuis in Emmen. Papa en mama bleven vier dagen naast zijn bed zitten, maar Jacob kwam niet meer bij bewustzijn. De broers Jan en Albert en zus Hennie zijn verrast door de verlate aandacht voor hun gestorven broertje: vader en moeder zijn inmiddels ook overleden. Hennie-Orving-Dieters: ,,Ik was zelf 13 toen Jacob omkwam. Ik kan hem dus nog goed herinneren. Het was een vrolijk kereltje. Een mooi mannetje. Bij al de herdenkingen van de oorlog in 1995 kreeg ik het alweer te kwaad. Nachtmerries: ik zag Jacob weer elke nacht voor me''.
Oorlogsveteraan Podgorski, die zich na de oorlog in Nederland vestigde, was zelf bij de bevrijding van Emmen betrokken. Vorige maand hoorde hij voor het eerst van Jacob Dieters. Podgorski wil vandaag boete doen voor het leed wat zijn landgenoten hebben aangericht. Afgelopen zondag vroeg de katholiek in zijn kerk in Stadskanaal ook al aandacht voor het bijna vergeten drama in Buinen. Het graf van de kleine Jacob in Borger onthult overigens een tweede, een nog ouder drama. Op een gedenksteen staat de naam van een tweede Jacob Dieters, na wie het joch is vernoemd. Het is een oom in 1916 overleden aan hersenvliesontsteking. Op achtjarige leeftijd....

(foto: D.Podgorski bij het graf in Borger waarop hij vandaag bloemen en een lint legt.)


Emmen herdenkt omgekomen Poolse bevrijders

EMMEN – Na een bange tijd van vijf jaar bezetting door de Duitsers werd Nederland in het voorjaar van 1945 heel langzaam bevrijd van de bezetters door Amerikanen, Engelsen, Australiërs, Nieuw Zeelanders, Canadezen en Polen.

Op 10 april 1945 kwam de 1e Poolse pantserdivisie onder leiding van generaal Maczek in Noordbarge de gemeente Emmen binnen en wisten na een kort maar hevig gevecht de Duitsers verjagen. De Poolse soldaten kwamen om Emmen te bevrijden, maar een aantal van deze soldaten lieten daarbij wel hun leven.
Burgemeester Bijl gaf aan dat deze herdenkingen nooit mogen voorbij gaan: "Wij moeten steeds dankbaar zijn dat er toen mensen waren die hun leven waagden en gaven om ons de vrijheid terug te geven. Deze dag moet symbool staan voor het feit dat toen wij het moeilijk hadden de geallieerden waaronder de Polen ons te hulp zijn geschoten. Vandaag herdenken wij de soldaten die hier hun leven hebben achtergelaten. Inmiddels wonen wij met onze Poolse vrienden in één europees huis en moeten dat op orde houden. Wij hopen dat op 4 mei als wij onze bevrijding vieren ook een vertegenwoordiging van onze Duitse burgemeesters uit het Duitse Meppen, Lingen en Georgmarienhutte mogen begroeten. Wij moeten ons weer met oude vijanden leren verzoenen en samen werken aan de toekomst van Europa. Wij moeten lering trekken uit het verleden en daar in de toekomst ons voordeel mee hebben”.
Ook oud-strijder El Szczerbinski was bij de herdenking aanwezig en las een gedicht voor als eerbetoon aan zijn gevallen kameraden. Voorafgaande aan de kranslegging werd door een lid van de muziekvereniging LAUS DEO de “Last Post” gespeeld. Tegelijkertijd werden de vlaggen van Nederland en Polen gehesen door de erewacht, de bond van wapenbroeders uit Breda en de volksliederen van beide landen door Laus Deo gespeeld. Ook de weduwe van Rudy Grimme, een van de initiatiefnemers tot deze herdenkingsteen, legde een bloemstuk bij het monument samen met nog een aantal aanwezigen.

Vocht en boktorren leverden de minderbroeders Kapucijnen.

Breda kreeg vorig jaar een forse tegenvaller. In de laatste fase van een restauratie die al meer dan tien jaar aan de gang is bleek opeens dat het dak van de kloosterkerk zo rot was als een mispel.

Dat betekende acute sluiting van de kerk en een zware ingreep om het 120 jaar oude godshuis te redden. Meer dan een half jaar later dan gepland is de klus dan toch geklaard en zijn de Kapucijnen weer onder dak in hun eigen kerk. 'Ons klooster kan nu weer heel lang een mooie plek in de stad zijn'. Het was alsof de duvel er mee speelde. Bijna op hetzelfde moment dat vorig jaar september de kerk van de minderbroeders Kapucijnen in Breda moest sluiten vanwege instortingsgevaar, veroorzaakt door wegrottende balken, deed hetzelfde probleem zich voor bij het klooster van de minderbroeders aan de Korvelseweg in Tilburg.

"Een bizar toeval", vertelt gardiaan (ruw vertaald overste) Winfried van den Berg. Maar er stak ook wel een bepaalde logica achter de gebeurtenissen, beseft Van den Berg achteraf. Beide kloosters stammen tenslotte uit dezelfde periode, het einde van de negentiende eeuw. Maar toch, logisch of niet: vocht en boktor zorgden voor heel wat onverwachte overlast. Als herinnering koesteren de Bredase broeders nog een stuk van een van de vermolmde dakspanten. Het verteerde hout krioelt van de piepkleine gaatjes en gangetjes van de vraatzuchtige boktor.

Het zijn hectische tijden geweest voor de broeders. Eigenlijk zitten ze al sinds het midden van de jaren negentig opgescheept met een uitgebreide restauratie van hun klooster. De rust die ze zoeken en die hun orde ook voorschrijft is vaak genoeg verstoord geweest, dankzij stromen bouwvakkers die aan de slag gingen om het uit 1887 stammende rijksmonument voor het nageslacht te bewaren. "Onze kerk was aan verzorging toe en dat hebben we geweten", zegt gardiaan Van den Berg. "Eerst negentig dagen de kerk dicht om de binnenkant te restaureren, de muren, de gewelven, de glas-in-loodramen, de altaren... Daarna kwam de buitenkant aan de beurt: de torentjes, de haan, dakspanten, balken, goten, leien, noem maar op. Dat betekende nóg eens 180 dagen de kerk op slot. In de afgelopen 120 jaar hebben de Kapucijnen van Breda nog nooit zó lang in de steigers gestaan als het afgelopen jaar."
Het gedoe met de rotte dakspanten vorig jaar september kon niet op een slechter moment komen, vertelt Van den Berg: "We hadden net drie maanden hard gewerkt aan het restaureren van het kerkinterieur, toen het fout ging met het dak. Om al dat werk niet te beschadigen, is besloten al het werk aan de dakspanten langs de buitenkant van de kerk af te handelen. Door het zo aan te pakken hoefden we alleen de kerkbanken uit de kerk te halen. Dat was overigens ook nog een hele klus."

Gedurende het werk aan de kerk moesten de broeders brevieren in de veel kleinere kloosterkapel. Ook de vaste bezoekers van de kerk vonden daar gedurende de onaangekondigde verbouwing een tijdelijk onderkomen. De restauratie is voor een groot deel tot stand gekomen dankzij subsidies van de gemeente Breda en de Rijksdienst voor de Monumentenzorg. Maar de broeders hebben zelf ook een belangrijk deel van het werk moeten betalen. Omdat ze zelf niet rijk zijn, heeft de orde daarom diverse huizen en andere panden in de stad moeten verkopen. Nu de bouwellende achter de rug is, zijn de twaalf minderbroeders goed te spreken over het eindresultaat. Hun kerk ziet er uit als nieuw. Het enige dat herinnert aan het verbouwingsleed zijn de metalen stangen die zijn geplaatst om het kerkdak te stabiliseren. "We hebben het klooster niet alleen gerestaureerd omdat we dat zelf zo leuk vinden", zegt Van den Berg. "We vinden het ook belangrijk dat ons klooster nu weer heel lang een mooie plek in de stad kan zijn."

De gardiaan heeft het complex aan de Schorsmolen pas nog opgezocht op Google Earth. "Toen viel me weer eens op welke bijzondere plaats het klooster en de kloostertuin hebben in de stedelijke omgeving", zegt Van den Berg over de satellietbeelden. De Kapucijnen bewonen het enige nog in gebruik zijnde klooster binnen de singels van Breda. Dat maakt het complex niet alleen uniek, maar ook steeds vaker tot een toeristische attractie.

Van den Berg: "De VVV houdt hier regelmatig rondleidingen en op zondag is onze tuin open voor de buurtbewoners en de bewoners van Zorgcentrum Elisabeth. Daar hebben we geen problemen mee, maar het moet hier ook weer geen dierentuin worden." Vanaf zondag 1 april worden er weer missen gehouden in de kerk van de minderbroeders Kapucijnen. Net als zoals dat al jaren lang het geval is geweest. De kerk van de 'collega-kapucijnen' aan de Korvelseweg in Tilburg is trouwens ook weer helemaal boven Jan en wordt binnenkort ook weer in gebruik genomen.De restauratie van het klooster en de kerk aan de Schorsmolenstraat pakte langer uit dan verwacht, maar de minderbroeders Kapucijnen zijn nu eindelijk van boktorren en bouwvakkers af.

Premier van Polen brengt bezoek aan ereveld en museum in Breda.
Jaroslaw Kaczynski, de premier van Polen, brengt morgen een bezoek aan Breda.

BREDA - Afgelopen donderdag bracht de Poolse premier Jaroslaw Kaczynski een bezoek aan Nederland.

Na zijn ontmoeting met premier Balkenende in Den Haag reisde hij af naar Breda. Op het stadhuis werd hij ontvangen door burgemeester van der Velden en Commissaris van de Koningin May-Weggen. Na de kranslegging op het Pools Militair Ereveld kwam premier Karczynski naar het Generaal Maczek-museum, waar hij ook een ontmoeting had met een aantal Poolse veteranen.
De Poolse premier had via de Poolse ambassade zelf het initiatief genomen tot het bezoek aan het Generaal Maczek-museum. Hij werd ontvangen door een groot aantal vrijwillige medewerkers van het museum.

Poolse gemeenschap
Niet alleen Breda is door de Polen bevrijd, ook een groot deel van Oost- en Noord-Nederland heeft zijn bevrijding te danken aan de Poolse militairen. Daarna trokken ze Duitsland in, waar ze tot 1947 bezettingstaken verrichten. Omdat Polen inmiddels communistisch geworden was, konden ze daarna niet terug naar huis. Een groot aantal Poolse soldaten kwam toen terug naar Breda en zo ontstond hier een vrij grote Poolse gemeenschap, die nog steeds een zeer sterke band met Polen heeft.

Veteranen
Jan Krzeminski Sr. en Alfons Rajchert zijn twee van die veteranen. Zij zijn ook nog steeds actief als vrijwilliger bij het Maczek-museum en vertellen tijdens de openingsdagen aan de bezoekers hoe het was in die tijd. Jan Krzeminski: "Ik heb hier mijn vrouw ontmoet, we zijn inmiddels ruim zestig jaar getrouwd. Wij hadden destijds nooit gedacht dat onze wortels hier zó diep zouden groeien. Wij hebben lang gedacht: als de Poolse situatie verandert, gaan we naar huis. Maar dat is dus nooit meer gebeurd."

Vergeten overwinnaars
"Wat voor ons heel moeilijk is geweest is dat er pas zo laat officiële waardering voor ons is gekomen. Dat heeft verschrikkelijk veel pijn gedaan. Mijn vrouw vindt ook dat ik verbitterd en opstandig ben. Maar dat word je niet ineens, dat is gegroeid in die ruim zestig jaar dat ik hier woon. Kijk, Alfons en ik leven nog. Wij hebben uiteindelijk de erkenning mee mogen maken, maar er zijn heel veel mannen die dat tijdens hun leven nooit hebben mogen meemaken. Daarom ben ik ook elke keer als het museum open is hier, zodat de mensen horen hoe het was en welke offers wij gebracht hebben. In 24 uur tijd zijn hier veertig Poolse jongens gesneuveld! En als dank voor onze inzet bij de bevrijding gaven de Geallieerden Polen aan Stalin en konden wij niet meer terug naar huis. Dat heeft diepe wonden geslagen, hoor."

Erkenning
Het bezoek van de Poolse premier wordt door hen ook gezien als waardering voor hun bijdrage. "Alleen jammer dat Balkenende zelf niet mee is gekomen, dat was nog mooier geweest."

Dringen
De vrijwilligers van het Generaal Maczek-museum zijn ruim op tijd voor het hoge bezoek aanwezig, alles ziet er piekfijn uit. Zij zijn benieuwd naar de reactie van premier Kaczynski. Maar als hij arriveert, wordt iedereen overdonderd door de horde fotografen en de vele Poolse journalisten en televisieploegen. Ook een flink aantal veiligheidsagenten is aanwezig, waardoor de premier zich werkelijk door het museum heen moet wringen. Hij probeert vol aandacht het museum te bekijken maar wordt voortdurend omringd door fotografen, filmploegen en veiligheidsmensen.

Ontmoeting
Na zijn bezoekje aan het museum heeft hij een korte ontmoeting met een aantal Poolse veteranen, die uit heel Nederland naar Breda zijn gekomen. Helaas is ook hier de tijd nogal kort. Maar de veteranen zelf zitten daar niet zo mee, die nemen er naar goede Poolse gewoonte een borreltje op en halen met elkaar herinneringen op.

Verhuizing
Momenteel wordt er hard gewerkt aan een gedeeltelijke verhuizing. Conservator Robert Buisman: " Door verbouwingen in gebouw R, waar wij gevestigd zijn, verdwenen daar twee ruimtes die wij als archief en presentatieruimte gebruikten. Gelukkig kregen wij 'in ruil' daarvoor de beschikking over vier nieuwe ruimtes in gebouw Q, recht tegenover het museum. De bibliotheek is inmiddels verhuisd en ook de andere ruimtes worden nu aangepast. Er komt een film- en presentatieruimte, ruimte voor het archief en een soort ontvangstruimte. De bar en het zitje die nu nog in het museum staan komen straks daar, zodat wij in het museum zelf ook meer ruimte krijgen. We hopen dat alles in oktober klaar is. "

Sponsoren
"Omdat ons museum geen enkele bijdrage krijgt van de overheid zijn wij helemaal aangewezen op giften en donaties. En een verbouwing als deze kost toch aardig wat geld, dus zijn wij nog dringend op zoek naar een aantal sponsoren."

Het is toch eigenlijk vreemd dat een museum dat gaat over de bevrijding van Breda het daar van moet hebben, maar het is nu eenmaal niet anders. Wie het museum wil helpen kan contact opnemen met Rob van Dommelen via info@maczekmuseum.nl

Hij legt rond 15.30 uur een krans op het Poolse ereveld aan de Ettensebaan. De premier, tweelingbroer van de Poolse president Lech Kaczynski, komt 's morgens aan in Nederland en wordt ontvangen door minister-president Balkenende. Later op de dag komt hij naar Breda waar burgemeester Peter van der Velden hem opvangt op het stadskantoor aan de Claudius Prinsenlaan. Daarna gaat het gezelschap naar de Ettensebaan voor een korte ceremonie op het ereveld, waarna Kaczynski doorrijdt naar de Trip van Zoudtlandkazerne. Daar brengt hij een bezoek aan het Generaal Maczekmuseum en ontmoet hij een aantal oud-strijders. Kaczynski is sinds 14 juli 2006 premier van Polen. De gebroeders Kaczynski werden al bekend in Polen in 1962, toen ze samen te zien waren in de kinderfilm O dwóch takich, co ukradli ksiezyc. (Die twee die de maan gestolen hebben).

Informatie bord onthuld bij monument Capelsche Veer.

Het comité 4 en 5 mei organiseerde op woensdag 31 januari, in samenwerking met de gemeente Waalwijk een bijeenkomst waarbij de adoptieovereenkomst van het monument bij Capelsche Veer door de basisschool De Bron uit Sprang-Capelle ondertekend zal worden. Aansluitend wordt een informatiebord bij het monument onthuld. Dit informatiebord is een initiatief van de Maatschappij tot nut van 't Algemeen,departement Langstraat en het Comité 4 en 5 mei Waalwijk. De bijeenkomst werd gehouden in Cultureelcentrum Zidewinde te Sprang-Capelle.

Afgevaardigden van de Brigade Piron (België), Vereniging 1e Poolse Pantserdivisie Nederland, Lincoln en Welland Regiment (Engeland), de Royale Marine Commando's en de kinderen van de verschillende adoptiescholen in Waalwijk waren hier ook voor uitgenodigd. Een informatiebord bij het monument Capelsche Veer geeft inzicht in wat zich in de oorlogsjaren 1944-1945 heeft afgespeeld bij het veer tussen Sprang-Capelle en Dussen. Gisteren werd het informatiebord onthuld door het Comité 4 en 5 mei. Ook enkele kinderen van basisschool De Bron in Sprang-Capelle, die het monument hebben geadopteerd, waren bij de onthulling aanwezig. Op de oevers van de Maas sneuvelden tussen december 1944 en januari 1945 zo’n 12.000 jonge mensen.

Burgemeester drs.J.de Geus en mvr.A.de Wit, die de voorzitter (L.J.M.M van Boxel) van het 4 en 5 mei Comité Waalwijk verving, hielden een korte toespraak zo ook de directeur van de basisschool Dr Bron dhr.Schouten, waarna de ondertekening van de adoptieovereenkomst tussen de gemeente Waalwijk en de basisschool De Bron plaatsvondt. Binnen de gemeente Waalwijk hebben verschillende scholen een monument geadopteerd. Basisschool de Bron verbindt zich met deze overeenkomst aan het monument bij het Capelsche Veer.

Via het informatiebord wil het comité voorbijgangers meer inzicht geven over wat er tussen december 1944 en eind januari 1945 heeft plaats gevonden. Ongeveer 1200 jonge mensen vonden bij het Capelsche Veer hun eind, toen de Duitsers en Engelse en Poolse troepen elkaar bevochten. Er sneuvelden 500 geallieerden en 700 Duitsers.

(foto:Intervieuw met Michal Salewicz)

Jaroslaw Kaczynski, de premier van Polen, brengt morgen een bezoek aan Breda.

Vrijdag 16 maart 2007, BREDA – Omringd door een batterij aan Poolse persfotografen en body­guards heeft de Poolse premier Jaroslaw Kaczynski gisteren een krans ge­legd op het Poolse ereveld aan de Ettensebaan in Breda. In het bijzijn van een priester bad hij bovendien het Onze Vader.

De ceremonie werd door een handjevol hier wonende Polen gadegeslagen, onder wie oud- strijder Jan Nowinski uit Breda. Die kon het bezoek wel waarderen. ,,Alleen jammer dat Balkenende er niet bij was.’’ De Nederlandse premier had zijn Poolse ambts­genoot ’s ochtends ontvangen.Premier van Polen brengt bezoek aan ereveld en museum in Breda Hij legt rond 15.30 uur een krans op het Poolse ereveld aan de Ettensebaan. De premier, tweelingbroer van de Poolse president Lech Kaczynski, komt 's morgens aan in Nederland en wordt ontvangen door minister-president Balkenende. Later op de dag komt hij naar Breda waar burgemeester Peter van der Velden hem opvangt op het stadskantoor aan de Claudius Prinsenlaan. Daarna gaat het gezelschap naar de Ettensebaan voor een korte ceremonie op het ereveld, waarna Kaczynski doorrijdt naar de Trip van Zoudtlandkazerne. Daar brengt hij een bezoek aan het Generaal Maczekmuseum en ontmoet hij een aantal oud-strijders. Vrijdag 16 maart 2007, BREDA – Omringd door een batterij aan Poolse persfotografen en body­guards heeft de Poolse premier Jaroslaw Kaczynski gisteren een krans ge­legd op het Poolse ereveld aan de Ettensebaan in Breda. In het bijzijn van een priester bad hij bovendien het Onze Vader.

Kaczynski is sinds 14 juli 2006 premier van Polen.
De gebroeders Kaczynski werden al bekend in Polen in 1962, toen ze samen te zien waren in de kinderfilm O dwóch takich, co ukradli ksiezyc. (Die twee die de maan gestolen hebben).

Emmen staat stil bij de bevrijding

Noordbarge- Bij het oorlogsmonument op de hoek van de Noordbargeerstraat en de Middenweg in Noordbarge is gisteravond herdacht dat de 1e Poolse Pantserdivisie 62 jaar geleden Emmen bevrijdde.

Dat gebeurde in aanwezigheid van de Emmer burgemeester Cees Bijl en met medewerking van de marching showband van de muziekvereniging Laus Deo.
De jaarlijkse herdenkingen van de bevrijding wordt sinds 2006 in Noordbarge gehouden. Voorheen stond er een monument nabij de spoorwegovergang aan de Boslaan. Het werd destijds opgericht op initiatief van de inmiddels overleden horecaman Rudy Grimme, eigenaar van het toemalige hotel Bos en Zon. Toen Grimme in 1995 zijn zaak verkocht, werd besloten om het monument naar het rustieke Noordbarge te verplaatsen.

Daarmee behoorde het voorbijrazende auto-en treinverkeer tijdens de herdenkingen tot het verleden. Maar er was nog een argument om voor een monument in Noordbarge te kiezen. Juist daar werd op 10 april 1945 slag geleverd door de Polen. Majoor Wasilewski stoomde op die dag met zijn eenheid richting Emmen op.
Hij stuite bij het Oranjekanaal in Noorbarge op fel verzet van de Duitsers. Pas na een uur van hevige gevechten gaven de Duitsers zich over. Op dat moment waren al zeventien boerderijen, huizen en schuren in vlammen opgegaan.

Familie gedode Buiner (8) bij herdenking bevrijding

Buinen- In aanwezigheid van Poolse oorlogsveteranen is gisteravond bij het oorlogsmonument de bevrijding van Buinen herdacht.

12 april 1945 werd het dorp door Poolse militairen bevrijd van de Duitse bezetters. Burgemeester Tryntsje Slagman heeft een krans gelegd. Ook leden van de familie Dieters waren aanwezig. Zij stonden stil bij de dood van hun broertje Jacob Dieters uit Buinen. De 8-jarige kwam een dag voor de bevrijding om het leven door een verdwaalde kogel van één van de Poolse soldaten. Onder de militairen viel een dode tijdens de strijd met de Duitsers. Voor de soldaat , de toen 25-jarige Stanisław Bielemic, is kort na de bevrijding een monument opgericht bij het viaduct in Buinen. Volgens Jan Gerner van het bevrijdingscomité is de jonge militair gestorven toen een granaat ontplofte op zijn tankvoertuig.
Op verzoek van de familie is later op het monument ook de naam van S.Skowaliczyk vermeld. Hij stierf op 30-jarige leeftijd bij gevechten in Borger.

'Herdenken is altijd zinvol'

Vrijdag 4 mei 2007 - Officieel herdenkt Nederland op 4 mei alle burgers en militairen van het koninkrijk, die waar ook ter wereld zijn omgekomen sinds het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog, in oorlogssituaties en bij vredesoperaties. Maar is dat ook waar mensen bij stilstaan? Adrian Stoppa (61), zoon van een Poolse soldaat en voorzitter van de vereniging 1e Poolse Pantserdivisie. "Ik sta echt stil bij het offer dat al die jonge Poolse soldaten hebben gebracht. Vooral de Polen, wier strijd eind jaren dertig begon, zitten in deze tijd weggedrukt in een hoekje. Voor de Amerikanen en Canadezen is volop aandacht, voor hen amper. We leggen daarom niet alleen 's avonds een krans in het Valkenberg maar ook 's middags een eigen krans op de begraafplaats aan de Ettensebaan."

Poolse graven blijven in Alphen'

Donderdag 24 mei 2007 - ALPHEN - De Alphen-Chaamse burgemeester Harrie Nuijten voelt niets voor het idee om de achttien in Alphen gesneuvelde en begraven Poolse militairen te herbegraven op het Poolse Militaire Ereveld in Breda.

"Alleen als de Nederlandse en de Poolse regering daartoe gezamenlijk een verzoek indienen ben ik bereid hieraan medewerking te verlenen. Anders niet. Want - en dat klinkt misschien een beetje vervelend - deze achttien graven maken inmiddels deel uit van het Alphense erfgoed. Ik voel dan ook geen behoefte om de graven te gaan verplaatsen."

Hij reageert daarmee op een verzoek van de Vereniging 1e Poolse Pantserdivisie Nederland. Deze inmiddels vooral door de tweede generatie Polen gedragen organisatie wil de herinnering levend houden aan hun vaders, die in 1944 aan geallieerde zijde meestreden tegen de Duitsers. Bij de bevrijding van diverse steden en dorpen in Zuid-Nederland sneuvelden in totaal bijna vierhonderd Poolse militairen. Een groot aantal van hen werd indertijd al begraven op de twee Poolse erevelden aan de Ettensebaan (161) en de Vogelenzanglaan (80) in Breda. "De anderen liggen op militaire erevelden van de Common Wealth of gewone begraafplaatsen elders, zoals in Alphen", zo legt Adrian Stopa, voorzitter van de Poolse vereniging uit. Het gaat zijn vereniging vooral om die laatste groep. "Soms een, soms meerdere graven zoals in Alphen, maar ook in Oosterhout, Terneuzen en Stadskanaal. We vrezen dat zeker op de wat langere termijn de jongens die daar liggen zullen worden vergeten. Er zijn nu al graven waar naar niemand meer omkijkt. Bovendien willen we op deze manier alle gevallen Poolse militairen weer verenigen met hun al in Breda begraven kameraden en hun commandant, generaal Maczek", aldus Stopa.

De vereniging heeft de wens om alle gevallen militairen in Breda bijeen te brengen niet alleen voorgelegd aan de genoemde gemeenten, maar ook de Poolse en Nederlandse regering en de Oorlogsgravenstichting. "Van de regeringen hebben we nog niets gehoord, de Poolse ambassade heeft al wel zijn medewerking toegezegd", aldus Stopa, die nog niet op het standpunt van burgemeester Nuijten wil reageren.
,,We wachten eerst de reactie van de Poolse regering af voordat we eventueel verdere stappen ondernemen", zegt hij.
Nuijten weet zich in elk geval gesteund door de Nederlandse Oorlosgravenstichting, aan wie de zorg en het beheer van oorlogsgraven is toevertrouwd.
Ook deze stichting zal de overbrenging van Poolse oorlogsgraven 'uitsluitend overwegen' indien de Poolse regering daartoe een verzoek indient.

"Zo'n verzoek is er niet. Wanner dat ons zou bereiken, dan zullen wij altijd eerst de mening hieromtrent van de desbetreffende gemeenten vragen. De Poolse oorlogsgraven maken immers deel uit van de lokale geschiedenis, worden door ons in samenwerking met de gemeente regelmatig onderhouden en vervullen vaak een rol in lokale herdenkingen", aldus de stichting.
Ze vindt verder dat een eventueel besluit tot overbrenging door alle betrokken gemeenten unaniem moet worden onderschreven.

(foto:De Poolse graven in Alphen)

Opening Pools ereveld was geheim voor... Bredase Polen

Vrijdag 15 juni 2007 - Eigenlijk was het een rare vertoning op 24 juli 1963. In Breda - dat zich altijd 'zó verbonden' weet met zijn Poolse bevrijders - werd die dag aan de nog jonge Ettensebaan het nationale Pools militair ereveld in gebruik genomen. Dé landelijke begraafplaats voor alle door oorlogshandelingen in Nederland omgekomen Poolse militairen. Alleen, er was geen Bredase Pool te bekennen. Uitgerekend voor hen was de opening geheim gehouden. Er was ook geen priester om de graven te zegenen. Zeker, er waren die woensdagochtend wel Poolse Polen aanwezig tussen de 151, met kruizen van sierbeton gemarkeerde heldengraven.
(foto:Nog niet eerder gepubliceerde foto: de ? geheime? ceremonie op het Poolse ereveld in 1963.)

Hoogwaardigheidsbekleders van de officiële, - lees: communistische - Poolse regering stonden met hun kransen naast hun Nederlandse evenknieën, als gasten van het Bredase stadsbestuur. Maar afgezien van een trompetterkorps, stond er - in een ruime kring om het selecte groepje hotemetoten - slechts een cordon van politiemannen in burger. Zij dienden de nieuwe dodenakker afgesloten te houden voor ongenode gasten. Zoals daar waren: Bredase Polen. De autoriteiten waren beducht dat de opening in de spreekwoordelijke Poolse landdag zou ontaarden, als de tegenstanders van een nationaal ereveld kwamen protesteren. En er wáren veel tegenstanders.

Aan die geheime openingsceremonie was een 'onverkwikkelijke affaire' voorafgegaan. Sinds najaar '62 was binnen de Poolse gemeenschap - in Breda, maar ook elders in den lande - sterk verzet gerezen tegen het in Breda geboren plan van de Oorlogsgravenstichting om alle gesneuvelde Poolse geallieerden op één plek te herbegraven. Wat Margraten (L) voor de Amerikanen was, zou Breda voor de Polen zijn. Dat had meer allure. Concentratie bood ook meer overzicht, bevorderde een betere grafverzorging en bovenal: het was efficiënter. Want één nationale dodenherdenking organiseren was goedkoper dan al die verspreide plechtigheden.

POOLSE OUD-STRIJDER EN EREBURGER VAN BREDA OVERLIJDT NA ZIEKBED

Michal Salewicz, voor altijd verbonden met zijn geboorteland Polen

BREDA - Afgelopen vrijdag is na een kortstondig ziekbed in het ziekenhuis overleden de Poolse oud-strijder Michal Salewicz.

Als lid van de Eerste Poolse Pantserdivisie hielp hij tijdens de Tweede Wereldoorlog mee aan de bevrijding van Breda. Salewicz ontving later het ereburgerschap van de stad Breda.

Michal Salewicz was op 5 augustus 1921 geboren in Polen. Toen de Duitse militairen op 1 september 1939 Polen binnenvielen en daarmee de Tweede Wereldoorlog ontketenden, trad Salewicz als soldaat toe tot het Poolse leger. Daarna diende hij in de Poolse strijdkrachten die door de Poolse overheid in ballingsschap in West-Europa georganiseerd waren. Ook in het 24e Ulanen Regiment van de Eerste Poolse Pantserdivisie diende hij vanaf de oprichting tot de demobilisatie. Daarna trouwde Salewicz met een Nederlandse vrouw en kreeg hij vijf kinderen. Hij vestigde zich in Oosterhout, waar hij zich inzette voor de Poolse Katholieke Vereniging (PTK), een club die zich sterk maakt voor het behoud van de Poolse cultuur en tradities. Ook op andere fronten was Salewicz bijzonder actief. Zo spande hij zich in de jaren 1985 tot en met 1998 via 'Oosterhout help Polen' hartstochtelijk in voor de levering van humanitaire hulp voor zijn geboorteland.

Herdenkingsceremonies
Het Poolse Erehof aan de Veerseweg 44 in Oosterhout, waar dertig van zijn militaire collega's rusten, was een van de stokpaardjes van Salewicz. Hij zorgde ervoor dat de begraafplaatsen goed werden onderhouden en organiseerde er samen met andere oorlogsveteranen herdenkingsceremonies vanaf het moment dat de gemeente Oosterhout hiermee stopte. Pas in 1990 droeg Salewicz de organisatie van de herdenkingsbijeenkomsten over aan de tweede generatie. Inmiddels heeft de Vereniging 1e Poolse Pantserdivisie Nederland de organisatie van de herdenkingsplechtigheden op zich genomen.

Poolse Militaire Ereveld
Michal Salewicz streed ook voor het verplaatsen van de Poolse oorlogsgraven naar de in de jaren '60 verzamelbegraafplaats van Poolse oorlogsveteranen aan de Ettensebaan in Breda. Als Poolse oud-strijder hoopte hij dat op het Poolse Militaire Ereveld aan de Ettensebaan al zijn voor 'Uwe en onze vrijheid' gesneuvelde divisiecollega's een rustplaats konden vinden naast hun generaal Stanislaw Maczek en dat zij hier met een eervolle herdenkingsceremonie jaarlijks geëerd zouden worden.

Oorlogsverhalen
Verder zette hij zich altijd graag in voor het verspreiden van informatie over het aandeel van de Eerste Poolse Pantserdivisie in de bevrijding van Nederland en Europa.

Op scholen vertelde hij hiertoe veelvuldig zijn oorlogsverhalen op. Michal Salewicz was bovendien een vaste deelnemer aan de verschillende herdenkingen en ceremonies verbonden aan de Eerste Poolse Pantserdivisie. Voor zijn inzet kreeg Salewicz ook in de laatste jaren diverse onderscheidingen, zolas de Gouden Speld van de Eerste Poolse Pantserdivisie, de Britse Veteranenbadge en de Poolse medaille Pro Memoria.

 
Zoeken
Copyright 2016. All rights reserved.
Terug naar de inhoud | Terug naar het hoofdmenu