Jaargang 2011 - vereniging 1e poolse pantser divisie nederland

Ga naar de inhoud

Hoofdmenu:

Jaargang 2011


"Enigma. "Ontcijferen Victory "

Bij de tentoonstelling in het Generaal Maczekmuseum draait het om de enigma-codeermachine. De Duitsers dachten dat de code niet te kraken was, de Polen bewezen het tegendeel.foto Edwin Wiekens/het fotoburo
BREDA - 'Een band van vriendschap en bloed.' Zo omschreef commissaris van de Koningin Wim van de Donk zaterdag de relatie tussen Polen en Nederland, en Breda in het bijzonder. Van de Donk was aanwezig bij de officiële opening van de expositie 'Enigma, de overwinning ontcijferd', in het Generaal Maczekmuseum dat is gehuisvest op de Trip van Zoudtlandkazerne aan de De la Reijweg in Breda. De kleine rondreizende tentoonstelling draait eigenlijk maar om één ding: de enigma-codeermachine. In een vitrinekast staat zo'n apparaat uit de Tweede Wereldoorlog, waarvan de Duitsers dachten dat hij niet te ontcijferen was.

Toch waren het Poolse wiskundigen die de code in de loop van de jaren dertig wisten te kraken van de machine, waarvan het eerste prototype in 1915 is gemaakt door twee Nederlandse marine-officieren in Nederlandsch-Indië. Het verhaal van de enigma is er een van spionage, verraad, moord en heldenmoed. Er zijn mensen die vinden dat het kraken van de enigma een van de belangrijkste redenen is geweest dat de geallieerden en niet de nazi's de oorlog hebben gewonnen. De rol van de Polen is lang onderbelicht geweest. Dat is ook een reden waarom president Marek Wozniak van de Poolse regio Wielkopolska zo blij is dat de expositie juist is te zien in Breda, 'de meest Poolse stad van Nederland'. Tenslotte ligt hier de legendarische generaal Stanislaw Maczek begraven. Wozniak: "Dit is een ontmoeting van grote persoonlijkheden die aan de redding van honderdduizenden mensen hebben bijgedragen. Hier komen twee buitengewone werelden bijeen: de geheimzinnige van cryptologen uit Poznan en de militaire heldenmoed van generaal Maczek en zijn mannen, die beiden lang bescheiden en onbekend zijn gebleven."

De expositie in het Generaal Maczekmuseum is te zien van 10 juli tot en met 11 september, elke tweede en vierde zondag van de maand van 14.00 uur tot 17.00 uur. Het museum bevindt zich op het terrein van de Trip van

Dertig jaar Generaal Maczekmuseum                     

BREDA - Op 1 juni 1981 werd de stichting ‘Museum Breda-Polen 1939 -1945 Generaal Maczek’ opgericht. Dat heuglijke feit laat het museum niet onopgemerkt. Commissaris van de Koningin Wim van der Donk en de president van de Poolse provincie Wielkopolska, Marek Woźniak, openden de expositie ‘Enigma, de overwinning ontcijferd’.
DOOR HENK KETELAAR

Daarin staan drie Poolse wetenschappers centraal. Zij zagen kans om het door de nazi´s gebruikte (de)coderingsapparaat Enigma te kraken. Een origineel Enigma apparaat, ter beschikking gesteld door het Crypto Museum in Eindhoven, is in de expositie opgenomen. Veel Nederlanders van Poolse afkomst en Poolse ingezetenen waren naar Breda gekomen om de opening van de expositie bij te wonen. Met deze en eerdere tentoonstellingen eert het museum de moed en de opoffering van de Eerste Poolse Tankdivisie bij de bevrijding van Breda in 1944. “Ook om de slag van Arnhem was het een Poolse luchtbrigade die als eerste achter de linies werd gedropt,” memoreerde Van der Donk de Polen die met meer dan een half miljoen militairen schouder aan schouder met de geallieerden meevochten.

Spionagewereld
De Poolse strijdkrachten speelden niet alleen in gevechtshandelingen van de WO II een voorname rol, maar ook achter de schermen, in de schimmige spionagewereld. Een gegeven dat in expositie en in de toespraken van de Poolse provinciepresident en de Brabantse Commissaris van de Koningin duidelijk werd gemaakt. Beiden autoriteiten hebben met persoonlijke inzet de tentoonstelling mogelijk gemaakt.
Met invoeren van een Enigmacode openden zij afgelopen zaterdag trots deze bijzondere expositie van het Generaal Maczekmuseum. President Woźniak van de provincie Wielkopolska maakte in zijn toespraak helder dat niet alleen Poolse militairen maar ook wetenschappers een belangrijke rol hebben gespeeld in de overwinning van Nazi Duitsland. “Vooral die van de Poolse wetenschappers Marian Rejewski, Jerzy Rózyki en Henryk Zyglaski,” lichtte hij toe. Zij wisten de geheime berichten van de Duitse codeermachine Enigma te kraken. “Zij maakten het onmogelijke mogelijk,”meldde Woźniak. Tot in de jaren ‘70 werd dat als topgeheim beschouwd.

Innovatie
Het principe van Enigma, afgeleid van het Griekse woord ‘ainigma’ wat raadsel betekent, is een vinding van twee Nederlandse marineofficieren. “Zelf hebben ze er nooit iets aan kunnen verdienen omdat defensie het woord innovatie toen nog niet kende,” meldde Van der Donk in zijn toespraak. “Door toedoen van de Poolse wetenschappers hadden de geallieerden toegang tot de geheime berichten van de Wehrmacht,” zei Woźniak en wees daarbij op samenwerking die Polen ook nu betracht als voorzitter van de EU. Hoe het ook zij, het kraken van de code droeg in belangrijke mate bij aan de overwinning op nazi-Duitsland. Dat wordt in de tentoonstelling van het Generaal Maczekmuseum niet onder stoelen of banken geschoven.

(Foto: Commissaris Van der Donk opent de nieuwste expositie van het museum.)

Jan Martens maker onbekend bevrijdingsmonumentje Breda

BREDA - Het raadsel is opgelost. Dinsdag was het bevrijdingsmonumentje waarvan het Generaal Maczekmuseum onlangs vier kiekjes binnenkreeg nog een onbekend voorwerp voor huishistoricus dr. Joop Bakker. Woensdagochtend was de vraag al wereld uit.
Kort na het verschijnen van onze woensdageditie, waarin wij een foto van het kleinood afdrukten, belde de onbekende eigenares naar het museum. "Mijn vader, Jan Martens, heeft het gemaakt en ik heb het in mijn bezit. Het staat hier bij mij thuis in Heusdenhout", meldde de dochter van de overleden siersmid Martens.

De vooral in Ulvenhout nog bekende ambachtsman vervaardigde in zijn werkplaats aan de Bieberglaan smeedijzeren stukken waarvan meerdere nog steeds in gebruik zijn. Zo is werk van hem in het interieur van de St.-Laurentiuskerk aan de Dorpstraat in Ulvenhout opgenomen. Het hekwerk van de kapel op de grens bij Strijbeek is eveneens van zijn hand. Martens had ook artistieke aspiraties.

Van zijn circa 30 centimeter hoge bevrijdingsmonumentje bestaat slechts één exemplaar. Bakker poogt het voor het Maczekmuseum in bruikleen te krijgen, zodat het geëxposeerd kan worden.

Herdenking bevrijding Emmen

Zondagavond 10 april jl. vond de herdenking van de bevrijding van Emmen plaats. Emmen werd 66 jaar geleden bevrijd door de eerste Poolse pantserdivisie. Dit jaar was de belangstelling groter dan vorig jaar. Dat stemt tot tevredenheid. Stram en met zijn gedachten bij zijn oude makkers stond de Pool Wladyslaw Siudmak (rechts) naast de oudstrijders bij het Pools Monument op de brink in Noordbarge. Hij is één van de weinige overgebleven bevrijders van Emmen. Elk jaar is hij van de partij. Na de oorlog bleef hij in Emmen. Hij trouwde met een Nederlandse vrouw. Hij had naar Canada kunnen emigreren. Bewust koos hij voor Nederland. "Je weet nooit wat er gaat gebeuren. Vanuit Emmen kon ik desnoods te voet terug naar mijn geliefde vaderland Polen." De Poolse divisie was tijdens de oorlog in Schotland samengesteld uit Polen in ballingschap. Deze Polen waren op allerlei manieren in Engeland terechtgekomen. Hun divisie bestond uit 16.000 manschappen, 400 voertuigen, 450 kanonnen en 400 tanks. Hun commandant was generaal Stanislaw Maczek.

Drenthe werd door de Canadezen en de Polen bevrijd. De Polen vertrokken zaterdagavond van de zevende april 1945 uit Breda. Deze stad was na zware gevechten door de Polen op de Duitsers veroverd. Hier hadden ze hun winterkwartier opgeslagen. Dit is ook de stad waar generaal Maczek naast zijn gesneuvelde kameraden begraven ligt. De Polen moesten de meest oostelijk flank voor hun rekening nemen. Een andere Poolse oud-strijder vertelde ons dat hier bewust voor was gekozen. De Polen kenden immers beter Duits dan de Canadezen. De route naar het Noorden liep door Duitsland. Bij het dorpje Rees (omgeving van Kalkar) werd de Rijn overgestoken. De tanks werden hier van de transporteurs afgeladen. In Gelderland kwamen de Polen weer op Nederlands
grondgebied.

Via Neede en Enschede stoten ze in twee dagen door naar Agterhorn. Agterhorn is een kleine buurtschap in de Niedergrafschaft Bentheim ten zuiden van Coevorden. De Canadezen hadden hier vanaf donderdag 5 april 1945 hun bivak opgeslagen. Vrijdag 6 april 1945 hadden zij Coevorden ingenomen. Dinsdag 10 april 1945 werd het hoofdkwartier van Agterhorn naar Dalen verplaatst. Nog diezelfde dag, nog maar drie dagen na hun vertrek uit Breda, kreeg majoor Wasilewski het bevel naar Emmen te gaan. Chauffeur op één van de Cromwelltanks was Wladyslaw Siudmak. Hij zal vaak terugdenken aan de Duitse weerstand op die warme dinsdag in 1945 bij Noordbarge.

DERTIG JAAR GENERAAL MACZEKMUSEUM
EXPOSITIE ALS ERESALUUT AAN POOLSE CRYPTOLOGEN

BREDA - Op 1 juni 1981 werd de stichting ‘Museum Breda-Polen 1939 -1945 Generaal Maczek’ opgericht. Dat heuglijke feit laat het museum niet onopgemerkt. Commissaris van de Koningin Wim van der Donk en de president van de Poolse provincie Wielkopolska, Marek Wozniak, openden de expositie ‘Enigma, de overwinning ontcijferd’.
Daarin staan drie Poolse wetenschappers centraal. Zij zagen kans om het door de nazi´s gebruikte (de)coderingsapparaat Enigma te kraken. Een origineel Enigma apparaat, ter beschikking gesteld door het Crypto Museum in Eindhoven, is in de expositie opgenomen. Veel Nederlanders van Poolse afkomst en Poolse ingezetenen waren naar Breda gekomen om de opening van de expositie bij te wonen. Met deze en eerdere tentoonstellingen eert het museum de moed en de opoffering van de Eerste Poolse Tankdivisie bij de bevrijding van Breda in 1944. "Ook om de slag van Arnhem was het een Poolse luchtbrigade die als eerste achter de linies werd gedropt," memoreerde Van der Donk de Polen die met meer dan een half miljoen militairen schouder aan schouder met de geallieerden meevochten.

Spionagewereld
De Poolse strijdkrachten speelden niet alleen in gevechtshandelingen van de WO II een voorname rol, maar ook achter de schermen, in de schimmige spionagewereld. Een gegeven dat in expositie en in de toespraken van de Poolse provinciepresident en de Brabantse Commissaris van de Koningin duidelijk werd gemaakt. Beiden autoriteiten hebben met persoonlijke inzet de tentoonstelling mogelijk gemaakt. Met invoeren van een Enigmacode openden zij afgelopen zaterdag trots deze bijzondere expositie van het Generaal Maczekmuseum. President Wozniak van de provincie Wielkopolska maakte in zijn toespraak helder dat niet alleen Poolse militairen maar ook wetenschappers een belangrijke rol hebben gespeeld in de overwinning van Nazi Duitsland. "Vooral die van de Poolse wetenschappers Marian Rejewski, Jerzy Rózycki en Henryk Zygalski," lichtte hij toe. Zij wisten de geheime berichten van de Duitse codeermachine Enigma te kraken. "Zij maakten het onmogelijke mogelijk", meldde Wozniak. Tot in de jaren ‘70 werd dat als topgeheim beschouwd.

Innovatie
Het principe van Enigma, afgeleid van het Griekse woord ‘ainigma’ wat raadsel betekent, is een vinding van twee Nederlandse marineofficieren. "Zelf hebben ze er nooit iets aan kunnen verdienen omdat defensie het woord innovatie toen nog niet kende," meldde Van der Donk in zijn toespraak. "Door toedoen van de Poolse wetenschappers hadden de geallieerden toegang tot de geheime berichten van de Wehrmacht," zei Wozniak en wees daarbij op samenwerking die Polen ook nu betracht als voorzitter van de EU. Hoe het ook zij, het kraken van de code droeg in belangrijke mate bij aan de overwinning op nazi-Duitsland. Dat wordt in de tentoonstelling van het Generaal Maczekmuseum niet onder stoelen of banken geschoven.


             

Bezoek uit Beveren Waas België in Breda.

Op 8 juni 2011 bracht een delegatie uit Beveren Waas en diverse verenigingen een bezoek aan het Poolse Militairen Ereveld op de Ettensebaan. Om 11.00 uur was er een bloemlegging door de NSB en Axis vredesgenootschap Beveren.

Ook waren er vaandels en enkele muziekanten aanwezig voor het spelen van de Last Post en de Poolse hymne. Ook was er door wat mensen gesproken.
Stas Szamrowicz en ik hadden ze ontvangen op het Pools Militaire Ereveld en later heb ik voor hen in het Generaal Maczek Museum een lezing gehouden over DE VERGETEN OVERWINNAARS. En daarna de film gedraaid van DE POOLSE SOLDAAT.

De plechtigheid was rond 11.30 uur afgelopen.


Namens ons bestuur van de Koninklijke Nationale Strijdersbond België, afd. Beveren Waas, wens ik u nogmaals hartelijk te bedanken voor de ontvangst die wij mochten genieten bij ons bezoek aan zowel de begraafplaats, als in het museum te Breda. De respons van onze medereizigers was in alle opzichten meer dan positief, zeker na eerst de voordracht in het begin, en nadien het "relaas" van de 2 Poolse Strijders.

De opmerking dat het Poolse Leger steeds – of meermaals – wordt vergeten (verzwegen) gaat zeker op, als men weet wat voor een campagne deze heb "bevochten". Gelukkig zijn wij in onze gemeente bij één van de weinige, die deze Strijders nog herdenken voor de bevrijding van onze gemeente, en de regio ervan. Met mijn welgemeende vriendelijke groeten,

     




Eric van Osselear Secretaris NSB afd. Beveren-Waas België



Dhr.Bronislaw Dombeek postuum onderscheiden

Toespraak van Ambassadeur J. Stanczyk tijdens overhandigingceremonie van het Ridderkruis van de Orde van de Wedergeboorte van Polen aan Bronislaw Dombeek (Den Haag, 15 juni 2011)

Dhr. Dombeek,

Geachte Gasten,

Bronislaw Dombeek voor zijn bijzondere verdienste voor de onafhankelijkheid van Republiek Polen tijdens de tweede wereld oorlog en voor zijn activiteit ten goede van combattanten gemeenschap werd postuum met de Riddercrossvan de orde van de Wedergeboorte van Polen onderscheiden.

Als 19 jarige vrijwilliger, verdedigde Bronislaw Dombeek zijn vaderland tijdens de Duitse aanval in september 1939. Nadat de verdedigingoorlog in Polen werd beëindigd, keerde hij na zijn familiestreek waar hij op 10 september 1942 onder dwang tot Wehrmacht werd opgenomen / ingelijfd. Na de afgeronde basis opleiding werd hij naar Afrika gestuurd. Tijdens de gevechten in Tunesië, in mei 1943, werd Bronislaw Dombek door de Britten in gevangenschap genomen. Hij werd naar Groot-Brittannië getransporteerd om het gevecht met de bezetter, onder schilnaam Bronislaw Brzoza voor te zetten. Hij werd soldaat van de 10e Pantserbrigade die deel uitmaakte van de 1e Pantserdivisie onder commando van generaal Stanislaw Maczek.

Nadat de Divisie werd. werd hij naar de 9e Bataljon Jager van Vlaanderen overgebracht die onderdeel van de 3e Infanteriebrigade was. Nadat allianties in Normandië landden nam Bronislaw Dombek deel aan gevechten met de Duitsers in Frankrijk, België, Nederland en Duitsland. Nadat de oorlogsactiviteiten beëindigden tot juni 1946 diende hij in Alliantie Bezettingskrachten in de Britsenbezettingszone in Duitsland. Na demobilisatie in 1947, bang van repressies van de communistische regering, zoals vele van zijn wapenbroeders beslot hij niet naar Polen terug te kieren.

   

   Foto : v.l.n.r Bronislaw Dombeek in Engeland 1943 ,Knight's Cross of the Order of Polonia Restituta /
                                                      Krzyz Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski.

Bezoek uit Polen in Oosterhout en Breda.

Het Ministerie voor de Veteranen en Onderdrukten in Warschau heeft voor de veteranen uit de 1e Pantserdivisie, die in Polen wonen, reis naar de Poolse Militaire Erevelden in West Europa georganiseerd. Eerst gingen ze naar Normandië. Daar namen ze deel aan herdenkingen o.a. bij Mont – Ormel Memorial en op het Pools Militaire Ereveld in Langannerie. Op de weg terug hebben ze in Tielt (B) o.a. het Pools Militaire Ereveld bezocht. Daarna gingen ze richting Nederland en ze stopten voor overnachting in Novomotel in Breda.

Om 9.00 uur zijn we met de oud-strijders met de bus o.l.v. bestuurslid Wadec Salewicz naar de begraafplaats in Oosterhout vertrokken. Allereerst werd er een krans gelegd en daarna nam men ruimschoots de tijd om de graven te bezichtigen.

   
3 Foto’s boven: Bezoekers op het Pools Militaire Erehof in Oosterhout

Na een half uur werd de reis voortgezet naar het monument bij de Ter Aalsterbrug in Den Hout. Ook hier werden weer de nodige foto’s gemaakt. Vervolgens zijn we terug gekeerd naar het hotel voor de lunch. In de namiddag werd het Generaal Maczek museum bezocht. Om half zeven was iedereen present voor het avondeten en daarna kon ieder zijn gang gaan.

 
foto: bij het monument bij de Ter Aalsterbrug in Den Hout.

De volgende dag werd de begeleiding uitgebreid met bestuurslid Stas Szamrowicz. Allereerst werd het ereveld op de Ettensebaan bezocht. Na een uitleg over het ontstaan van het ereveld door Wadec Salewicz werden er kransen gelegd en werd Generaal Maczek speciaal geëerd.

 
Bezoek aan militair ereveld Ettensebaan in Breda

Daarna ging de reis naar Ginneken waar Jos Figlarek ons verder ondersteunde en waar ook een krans werd gelegd. Na de ceremonie werden nog diversen monumenten in Breda bezocht. Na de lunch ging het gezelschap naar Breda centrum om de laatste inkopen te doen.

 
Bezoek aan militair ereveld in het Ginneken

Hoge onderscheiding Polen voor Bredanaars.

BREDA - De president van Polen heeft aan Bredanaars Tom Peeters en Ad Suurmeijer hoge onderscheidingen toegekend voor de wijze waarop zij in hun woonplaats de Poolse belangen hebben gediend. Beide doctorandi zijn verbonden aan het Generaal Maczekmuseum. Suurmeijer, die in de afgelopen negen jaar onder meer hoofd beheer en penningmeester van het museum was, ontvangt het Ridderkruis in de Orde van Verdienste van de Republiek Polen voor zijn aandeel in het 'populariseren van de Poolse geschiedenis in Nederland'.

Museumgids Tom Peeters is het Officierskruis van diezelfde orde toegekend, wegens 'zijn uitnemende verdiensten voor het hooghouden van de herinnering aan de inbreng van Poolse soldaten in de bevrijding van Nederland'. Peeters publiceerde drie boeken over Breda's bevrijders. Het Poolse aandeel in de overwinning is zijn bekendste titel. Vijf jaar geleden werd Peeters in Londen al gedecoreerd met de Golden Bar van de Wereldorganisatie van de 1e Poolse Pantserdivisie.

Op de Poolse ambassade in Den Haag speldt ambassadeur dr. Janusz Stanczyk de Bredanaars morgenmiddag hun versierselen op.


vlnr: de Poolse ambassadeur Dr. Janusz Stanczyk, Tom Peeters en Ad Suurmeijer

Toen de Polen spraken

Justyna Perlinska, studente Media en Entertainment Management in Breda, maakte een prachtige documentaire over de rol van de 1e Poolse Pantserdivisie bij de bevrijding van Breda. Indrukwekkend archiefmateriaal wordt afgewisseld door interviews met, onder andere, drie Poolse veteranen die in Breda zijn blijven wonen. De documentaire is Nederlands gesproken en heeft Poolse ondertiteling.

In 2011 heb ik tezamen met mijn medestudenten een documentaire gemaakt over veteranen die in de tijd van de Tweede Wereldoorlog, Breda en grote delen van West-Brabant hebben bevrijd. Deze documentaire is gemaakt in opdracht van een Poolse politicus en een Nederlandse veteranen organisatie. Ondanks dat de Polen destijds een grote rol hebben gespeeld in de bevrijding van West-Brabant, zijn zij hier echter nooit echt voor erkend. Dit is de leader van de documentaire die u al een mooie sfeerimpressie geeft over wat de documentaire inhoud.
Voor het bekijken van de gehele documentaire kunt u contact met mij opnemen.


Eerste Herdenking van de brijding van Hulst

Het is alweer ruim een week geleden dat de herdenking van de bevrijding van Hulst door de 1e Poolse Pantserdivisie heeft plaats gevonden in de St. Willibrordus basiliek. Ik heb nog even afgewacht of er nog verslag gedaan zou worden in de media maar behalve een korte impressie op Omroep Zeeland is er helaas niks meer verschenen. Ik kan u in ieder geval wel melden dat 'Pierwsza Pancerna' is uitgevoerd en zelfs twee keer, namelijk, tijdens de herdenking zelf waarbij ook het lied is gezongen en bij het einde van de herdenking als de Poolse oud-strijders als eerste de basiliek uitgaan.

Verder is ook het Poolse volkslied gezongen en tenslotte zoals gebruikelijk het Wilhelmus. Het programmaboekje wat t.b.v. deze herdenking en ook de volledige tekst van de nummers waarmee de Koninklijke Stedelijke Harmonie Hulst deze herdnking muziekaal heeft opgeluisterd. Ik hoop u hiermee op een passende manier te hebben ingelicht over het verloop van deze herdenking waarin de rol van de Poolse bevrijders een prominente plaats had.

Met vriendelijke groet, Frank Bogaert

Poolse bevrijding Hulst geëerd met herdenking

HULST - De Poolse bevrijding van Hulst werd dinsdagavond voor het eerst in de Sint-Willibrordusbasiliek in Hulst herdacht. Het was precies 67 jaar geleden dat Hulst bevrijd werd door de 1e Poolse Pantserdivisie. In de video is de gehavende stad Hulst te zien vlak na de bevrijding door de Polen.

Slag om de Scheldemonding De 1ste Poolse Pantserdivisie stond onder commando van Generaal Stanislaw Maczek en bestond op het hoogtepunt uit zo'n 16.000 soldaten. In oktober 1944 namen de Polen deel aan de Strijd om de Scheldemonding waarbij de divisie de oostelijke helft van Zeeuws-Vlaanderen van Duitsers zuiverde en ondertussen Axel en Terneuzen bevrijdde.

Herdenking Hulst

Bij de bevrijding van Hulst werd de toren van de basiliek kapot geschoten. Na 67 jaar is die weer hersteld. Ik was daar als enige oud-strijder en heb daar een korte toespraak en een gedicht - Zeeuws Vlaanderen - voorgedragen. De hele herdenking werd in de Basiliek gehouden - het was erg mooi! Maandag 14 nov. wordt in Hulst op het stadshuis een film van deze herdenking vertoond- ik ben voor deze première uitgenodigd.

   

Toegestuurd gedicht door de Poolse oud-strijder Edward Szczrbinski.

ZEEUWS VLAANDEREN 1940 – 1944

Op dit kleine stukje land
Van Zeeuws Vlaanderen
Speelden in 1940 vrolijk kinderen
En met een kleinigheidje waren ze al dolgelukkig en blij
Tot op een zekere dag van dat jaar in mei
Ineens was alles voorbij

De lach op hun gezichten verdween als sneeuw voor de zon
Omdat op die bewuste dag van dat jaar de oorlog begon
Hun gezichten altijd vrolijk, spontaan en ontwapenend
Moesten het opnemen tegen een vijand, die was wel bewapend
En ze konden nergens heen, ze zaten klem
Tussen de grens en rondom hen het water
En de lang verwachte bevrijding stem
De geallieerde kannonen, hoorden ze pas vier jaar later

Maar ze kwamen, de jongens over de zee
De Amerikanen, Engelsen, Canadezen
Aan hun zijde vochten ook de Polen mee
Want ook hun vaderland had nog steeds van de vijand te vrezen
Vrijheid, vrijheid, klonk het uit vele kelen
Genoeg van die vijandelijke bevelen
Die vier lange jaren hadden ons leven zo beïnvloed
Weg met de onderdrukking voor altijd, voor goed

Na vier jaar gaan de kinderen nu als tieners door het leven
Ze zingen, lachen en dansen op alle hoeken van de straat
Van ’s morgens vroeg tot ’s avonds laat
Zo gaan ze opnieuw de herwonnen vrijheid beleven
Hun kleine broertjes en zusjes doen er ook vrolijk aan mee
Alleen met dat woordje vrijheid, wat moeten ze ermee?

Vroeger hoorden ze dat woord alleen achter gesloten ramen en deuren
Zodat niemand ze kon horen en begluren
En nu riep iedereen het op straat
Er is zelfs geen avond klok en het is al zo laat

Gelukkig ondervonden ze niet echt bewust die vier jaar onderdrukking
Maar de bevrijding beleven ze als een verrukking
De oudere tieners uit de oorlog jaren
Nu de opa’s en oma’s al, met grijze haren
Hebben alleen maar nog een wens
Dat hun kinderen en kleinkinderen
Altijd in vrijheid kunnen blijven leven
Ook hier in Zeeuws Vlaanderen
Rondom het water en de grens

P.S.

En nu na een halve eeuw
Herdenkt de nog steeds in vrijheid levende Nederlandse Leeuw
De genen die voor zijn vrijheid sneuvelden hier te velde
En eeuwig rusten aan de oevers van de Westerschelde

De oud-strijder, Edward L. Szczerbinski


Uitreiking medaille Pro Memoria en Patent in België

Onze vereniging heeft ook leden in België o.a. drie Poolse oud-strijders. Ook deze heren hebben in 2011 uit handen, van de Poolse Militaire Attaché –kolonel Zbigniew Bochenek, Medaille Pro Memoria en Patent met handtekening van de Poolse premier en insigne "Veteraan van Onafhankelijkheidsgevecht" ontvangen.


        S.Bardzinski                                        F.Dabroski                                        S.Jezierski    

         
Poolse delegatie op KMA.

Op zaterdagmiddag waren de Poolse Military delegaties op uitnodiging van Commandant van Nederlandse Defensie Academie (NLDA) en Gouverneur van Koninklijke Militaire Academie (KMA) in Breda generaal-majoor RichardG. Tieskens op de KMA.
Tijdens deze ontmoeting, wisselden de generaals ervaringen van deelname aan de missies. Generaal Tieskens benadrukt dat een aanzienlijke groep van zijn vrienden, nakomelingen zijn van de Poolse oud-strijders.

 
Foto’s: K Goner

Uitreiking medaille Pro Memoria en Patent in Breda

Na de herdenkingceremonie op het Pools Militaire Ereveld aan de Ettensebaan werd in Prinsentuin, Tuinzichtlaan 10 in Breda door de Poolse Ambassade een uitreikingceremonie georganiseerd. Er werd door de vertegenwoordiger van het Ministerie voor de Combattanten en Onderdrukten, dhr. Jacek Dziuba, Medaille Pro Memoria overhandigd aan:

1.   Bardzinski Sylwester zoon van Stanislaw
2.   Bias Stefan zoon van Konstanty
3.   Buczek Alojzy zoon van Jan
4.   Danicki Dominik zoon van Józef
5.   Dembinski Waclaw zoon van Józef
6.   Dombrowski Franciszek zoon van Jan
7.   Gawronski Norbert zoon van Henryk
8.   Jezierski Stefan zoon van Stanislaw
9.   Kohutnicki Wladyslaw zoon van Romuald
10. Kossakowski Leonard zoon van Stanislaw
11. Olejek Adriana dochter van Franciskus
12. Poprawski Franciszek zoon van Kararzyna
13. Salewicz Wladyslaw zoon van Michal
14. Szczyglowski Bernard zoon van Konstanty
15. Szczyrba Edmund zoon van Jan
16. Siudmak Wladyslaw zoon van Józef



   

Vertegenwoordiger van het ministerie van Combattanten en onderdrukten dhr.Jacek Dziuba reikt Medaille Pro Memoria uit aan Danicki Daniel,  Siudmak Wladyslaw en Dembinski Waclaw(boven) en Szczyglowski Bernard, Szczerbinski Edward,   Albert van Goethem en Kohutnocki Wladyslaw (onder)

   

 
vlnr: Albert van Goethem, Stefan Bias, Piotr Nowicki, Dominik Danicki, Waclaw Dembinski, Edward Szczerbinski en Wadec Salewicz.


Veteranen in gesprek met de Poolse Ambassadeur Janusz Stanczyk

De Poolse oud-strijders die in Nederland wonen, hebben na de tweede wereld oorlog het recht gekregen om het insigne van de Nederlandse Veteraan te dragen. 60 jaar na de oorlog, op 12.11.2005, kregen ze het insigne van de Britse Veteraan en het draagrecht.Pas op 30 oktober 2011 deze eerste zes Poolse oud-strijders, die tijdens de tweede wereld oorlog gevochten hebben, een Patent met handtekening van de Poolse premier en insigne "Veteraan van Onafhankelijkheidsgevecht" in ontvangst te mogen nemen:

1. Danicki Dominik zoon van Józef
2. Gawronski Norbert zoon van Henryk
3. Hekner Jerzy zoon van Czeslaw
4. Nowinski Piotr zoon van Jan
5. Szczerbinski Edward zoon van Kazimierz
6. Szczyrba Edmund zoon van Jan.

Tijdensdeze ontmoeting heeft de burgemeester van Breda, Peter van der Velden en de voorzitter van de Vereniging 1e Poolse Pantserdivisie Nederland, Bolek Krzeszewski, een herdenkingsmedaille "20 jaar van dePantservriendschap" („20 lat pancerniackiej przyjazni".) uit handen van de commandant generaal-majoor Rózanski gekregen.(onder)

 



Foto's: Franjo Bogdanowicz en Wadec Salewicz.

Bevrijdingsmonument in Terheijden

Dit monument herdenkt de bevrijding van Terheijden op 4 november 1944 door de 1ste Poolse Pantserdivisie.Deze straat is vernoemd naar de Poolse bevrijders van Terheijden.
Op 4 november a.s. zal in Terheijden nog een Monumentje onthuld worden om twee gesneuvelde Poolse militairen: pelotonscommandant Turek en korporaal Kaczorowski uit het 24e Ulanen Regiment te herinneren.
De heer Jos van Alphen zal er een lezing houden.


 

Foto’s en tekst: Paul Moerenhout

Terheijden

In de tuin van het Mariakapelletje aan de Poolse Dreef  Oswobodziciele (Pools voor bevrijders)  in Terheijden werd vrijdag een zwarte granieten herdenkingsplaat onthuld met daarop de namen Teofil Kaczorowski en Michal Turek, beiden van Poolse afkomst, en die van de Amerikaan Byron Balk.

Terwijl Breda op 31 oktober 1944 werd bevrijd van de Duitse bezetters werd er nog dagenlang gevochten tussen de geallieerden troepen en het Duitse bezettingsleger met als front- en scheidingslijn het Markkanaal. Daarbij kwam Terheijden onder kruisvuur te liggen getuige de vele oorlogsvernielingen. Op 4 november 1944 werd Terheijden bevrijd door de Poolse soldaten, dat op de eerste dag van de Terheijdense bevrijding fataal afliep voor Teofil en Michal. Zij reden met hun voertuig in een met water gevulde bomkrater nabij het Munnikenhof in Terheijden en kwamen daarbij om het leven.

De Amerikaan Byron was al wekenlang als vermist opgegeven. De Poolse mannen Teofil en Michal kregen hun laatste rustplaats op het Poolse ereveld in Breda. Op de herdenkingsplaat staat de tekst ‘Zij gaven hun leven voor onze bevrijding’ als ook de namen en geboortedata. Verder werd er in het kapelletje een plaquette geplaatst met de namen van de bij de bevrijding van de gemeente Terheijden gesneuvelde soldaten.

De herdenkingsplechtigheid, een initiatief van de Heemkundekring De Vlasselt uit Terheijden, werd opgeluisterd door de Muziekvereniging Harmonie Terheijden en het Kloveniersgilde St. Antonius Abt en bijgewoond door de honorair consul - Y. Maréchal, de voorzitter van het Generaal Maczek Museum - Frans Ruczynski, Stas Szamrowicz en Wadec Salewiczvan de Vereniging 1e Poolse Pantserdivisie Nederland, Ronald van Beek namens Timberwolvesdivisie Nederland en Mark van Oosterhout - wethouder gemeente Drimmelen. Bevrijderszonen: Pièrre Gruca en Kees Garsinsky onthulden herdenkingsplaat. De plechtigheid begon om 20.30 uur.

De onthulling monument staat inmiddels ook op Youtube! Onthulling monument van overl. geallieerde 1944. deel 2 Onthulling monument van overl. geallieerden 1944. deel 1 De Mariakapel aan de Poolse Dreef maart 2011.

 
Zoeken
Copyright 2016. All rights reserved.
Terug naar de inhoud | Terug naar het hoofdmenu