Jaargang 2013 - vereniging 1e poolse pantser divisie nederland

Ga naar de inhoud

Hoofdmenu:

Jaargang 2013


Generaal Stanislaw Maczektulp gedoopt op Pools Militair Ereveld in Breda

BREDA - Generaal Stanislaw Maczek die in oktober 1944 Breda bevrijdde van de Duitsers, heeft sinds donderdag officieel een eigen tulp, de Generaal Stanislaw Maczektulp.
Verdiend De tulp werd gedoopt tijdens een plechtigheid op het Pools Militair Ereveld aan de Ettensebaan in Breda, waar de generaal ligt begraven. Bij de doop waren burgemeester Van der Velden en de Poolse ambassadeur Jan Borkowski aanwezig. Ook enkele oud-strijders woonden de plechtigheid bij. Zij waardeerden het feit dat de generaal een eigen tulp heeft. "Hij heeft het verdiend", zei een van hen. Tegelijkertijd met de Nederlandse doop, doopte Maczeks zoon Andrzej de tulp tijdens de Koninginnedagreceptie op de Nederlandse ambassade in Warschau. Laatste wens, Maczek stierf in 1994 op 102-jarige leeftijd. Volgens zijn laatste wens werd hij tussen zijn manschappen in Breda begraven.





Poolse strijdmacht in de Tweede Wereldoorlog

De regering en een deel van de krijgsmacht week na de capitulatie van de Poolse regering uit naar Frankrijk, waar twee infanteriedivisies en een pantserbrigade werden opgericht met Frans materieel. Deze troepen vochten tijdens de Fall Gelb tegen de Duitsers; na de wapenstilstand trokken zij zich terug in het onbezette gedeelte van Frankrijk en vertrokken naar het Verenigd Koninkrijk. Aldaar formeerden zij een strijdmacht, het Poolse Eerste Korps, dat bestond uit de Poolse Eerste Pantserdivisie en de Poolse Eerste Onafhankelijke Parachutistenbrigade, die later zouden deelnemen aan de geallieerde opmars na de invasie in Normandië. Vanaf 1 september 1939 tot en met 9 mei 1945 zouden in totaal ruim 200.000 Poolse militairen aan de westelijke geallieerde kant tegen de Duitsers vechten.

Ter illustratie: tijdens de Slag om Engeland haalden de Polen 12% van alle Duitse vliegtuigen neer, terwijl zij slechts 5% van het pilotenbestand vormden en pas laat in de strijd werden ingezet. Dat waren 144 piloten in 2 volledig Poolse fighter squadrons (302 en 303) en individueel in andere squadrons. Aan het einde van de Tweede Wereldoorlog bezat de RAF 15 Poolse Fighter en Bomber squadrons (300, 301, 305 Bomber Squadrons, 304 Coastal Command Sqn, 302, 303, 306, 308, 309, 315, 316, 317 Fighter Sqns, 307 Night Fighter Sqn en 318 Verkennings Sqn).

Aan het einde van de Tweede Wereldoorlog waren de Poolse strijdkrachten in Europa numeriek de vierde geallieerde strijdmacht, na de Sovjet -Unie, de Verenigde Staten en Engeland. Tot groot ongenoegen van de Polen mochten de Poolse militairen niet meelopen in de overwinningsparade in Londen, in 1945, waar andere landen dat wel mochten. Dat was omdat de Engelse regering de relatie met het nieuwe communistische Polen niet wilde verstoren. Zij erkende ineens de Poolse strijdkrachten in het westen niet meer.

   
                                                                                       Prins Bernhard in Polen 1974

Generaal Anders, leider "Vrije Polen". In: Friese Koerier,
24 april 1954

















Onthulling van nieuw herdenkingsbord in Poznan.

De 100e Padvindersgroep uit Poznan heeft al meer dan 30 jaar generaal Stanislaw Maczek als patroon. Op 8 december 2012 hebben ze een reeks activiteiten rond de 120e verjaardag van generaal met de onthulling van een herinneringsbord ter zijn ere gesloten. Het bord werd in hun parochiekerk van Heilige Michal aan Stolarska straat door twee Poolse oud-strijders; Antoni Przybyl en Janusz Goluchowski onthuld in aanwezigheid van een talrijk gezelschap. Andrzej Maczek, zoon van generaal, stuurde hun een brief. Info en foto’s ontvangen van padvinder Grzegorz Maciejewski.


Herdenking Kapelsche Veer

Op 31 januari 1945 eindigde de strijd om het Kapelsche veer. Het is een van de zwaarste gevechten geweest tijdens de tweede wereldoorlog in Europa. In deze nodeloze strijd, die vijf weken duurde, zijn 1200 militairen gedood, gewond of vermist. Om deze zeer zware strijd te herdenken, organiseert de Stichting Pheasant Waalwijk, samen met basisschool De Bron een bijeenkomst bij het monument van het Kapelsche veer. De school heeft het monument geadopteerd en verzorgt deze het gehele jaar. De herdenking is op 2 februari om 11.00 uur bij het monument. Alle belangstellenden zijn van harte welkom.




Wilhelm Wylenzek Poolse bevrijder zocht Annie, maar het was Gerrie.

De oudste Poolse bevrijder van Breda is deze week 97 jaar geworden. Maar er is nog meer reden tot feestvreugde: morgen krijgt hij een hoge Poolse onderscheiding.

Wilhelm Wylenzek heeft het wel naar zijn zin in woonzorgcentrum Zuiderhout in Teteringen. Hij woont er bijna twee jaar, samen met zijn vrouw Gerrie (90). hij in de verzorging, zij in de verpleging. Tot voor kort hebben ze zelfstandig gewoond. Hij heeft zelfs nog een geldig rijbewijs, voor drie jaar verlengd op zijn 95e, maar zijn fysiek laat hem niet meer toe dat hij rijdt en de auto is daarom verkocht.
Hij is geen man van veel woorden meer, maar de plakboeken die zijn dochter en steun en toeverlaat Wil heeft bijgehouden, vormen een prachtig document met feiten en foto's. Daar staat Wilhelm vaak op met andere Poolse old soldiers, maar ook met Koningin Beatrix, toekomstig koning Willem Alexander, de Poolse held en president Lech Walesa en Ed Nijpels, destijds burgemeester van Breda,om maar eens een paar hoogwaardigheidsbekleders te noemen. Bij de vele onderscheidingen die hij heeft, onder meer ridder in de orde van Oranje-Nassau, komt er morgen een bij: een vertegenwoordiger van de Poolse ambassade in Den Haag reist er speciaal voor naar Zuiderhout. En daar vinden ze het zo'n bijzondere gebeurtenis dat een mooie ruimte beschikbaar is gesteld, koffie met gebak wordt aangeboden en zelfs de bediening wordt geregeld.




De hoge leeftijd van het echtpaar heeft wel tot wat beperkingen geleid, maarhet gevoel voor humor heeft er niet onder geleden. Als zij bijvoorbeeld vertelt dat ze tegenwoordig "suiker" heeft, zegt hij lachend dat hij ze nog steeds watzoet vindt.En zij vertelt graag dat ze in oktober 1944 bij de bevrijding van Breda, bij de
eerste ontmoeting niet eens haar echte naam wilde noemen."Hij vroeg hoe ik heette en ik zei Annie Janssen, want je weet maar nooit. Mijnouders hadden gezegd dat ik niet met soldaten om moest gaan. Ik heetteGerrie Vermeulen en het heeft nog wel even geduurd voordat hij er achter kwam. "Terug naar vorige oorlog: maart 1939 werd hij opgeroepen voor de Poolse dienstplicht en toen in september de Duitsers binnenvielen, hadden de Polen geen schijn van kans. Hij werd krijgsgevangene en kwam later zelfs een Duitse militaire dienst, in Noord - Afrika. Maar echt vertrouwd heeft hij de Duitsers nooit. Hij werd met allerlei klusjes in de keuken opgescheept. Toen de Duitsers in 1943 de strijd in Tunesië opgave, werd Wylenzek naar de VS verscheept als krijgsgevangene. Om een lang verhaal kort te maken: in Engeland werd de eerste Poolse pantserdivisie opgericht en daar werden Polen uit alle streken en kampen gezocht. Hij kwam erbij en via de bevrijding van Frankrijk en België werd hij dus uiteindelijk Breda.
Waar hij zijn Annie Janssen ontmoette. "Een heel knappe vrouw. Ik was meteen verliefd. " "Ze wilde dat ik fotomodel werd, maar daar kwam niks van, reageert zij. In de oorlog was hij sergeant onder generaal Stanislaw Maczek, maar daarvoor werkte hij als administrateur bij de rechtbank in Polen. "Na de oorlog mocht ik in Breda als arbeider aan de slag bij wat later de ENKA werd. Maar ze merkten al snel dat ik een betere opleiding had en toen mocht ik op kantoor komen werken. Dat heb ik altijd met veel plezier gedaan. "Voor de grote Poolse gemeenschap in Breda heeft hij ook veel betekend, in allerlei functies. En bij de jaarlijkse herdenkingen van de bevrijding stond hij ook altijd vooraan. Ook toen een paar jaar geleden een handje aarde uit het graf van zijn generaal Maczek werd geschept om in Polen te worden bijgezet. En morgen wordt hij voor dat alles door zijn oude vaderland nog eens extra beloond.





Eerbetoom aan oorlogsveteraan Alfons Raichert
Officiële bevordering tot Eerste Luitenant in Poolse strijdmacht.

Breda – Een bijzonder moment voor de Poolse oorlogsveteraan Alfons Raichert. Vorige week zaterdag, op zijn 88ste verjaardag, werd hij door kolonel Dariusz Waryszewski namens het Poolse ministerie van Defensie bevorderd to ‘porucznik’, wat vergelijkbaar is met de Nederlandse rang van eerste luitenant. De Poolse defensieattaché, in gezelschap van de namens de Poolse Ambassade afgevaardigde mevrouw Urszula Filipkowska, bezocht Raichert hoogstpersoonlijk om hem de bij zijn rang behorende oorkonde te overhandigen. Raichert werd al eerder bevorderd tot Tweede Luitenant. Aan het einde van de Tweede Wereld Oorlog bezat hij de rang van korporaal, maar nadien zijn hij en diverse andere Poolse veteranen doorbevorderd als eerbewijs.

D-DAY
Als er iemand kan vertellen over de Bevrijding van Breda, dan is het wel Alfons Raichert. Als lid van het Negende Bataljon van de Eerste Poolse Pantserdivisie van generaal Stanislaw Maczek hielp hij een persoonlijk handje mee aan het verdrijven van de Duitse bezetter uit de Oranjestad. Nadat hij begin 1943 tijdens een razzia in een tram in Polen is opgepakt, wordt Alfred Raichert met zo’n 150 andere Poolse jongens op transport gezet naar Frankrijk. Daar in Normandië, wordt hij gedwongen mee te helpen aan de bouw van de Atlantikwall, de 2685 kilometer lange verdedigingslinie die de Duitsers tijdens de Tweede Wereldoorlog aanlegden ter voorkoming van een geallieerde invasie. Die invasie komt er op 6 juli 1944 dan toch tijdens D-Day. Alfons Raichert is er getuige van. Eenmaal bevrijd door de Engelse en Canadese geallieerden worden Raichert en zijn kameraden door Poolse officieren benaderd om mee te vechten met het Poolse leger. ‘Op 10 juni sloten we ons in Schotland aan bij de Eerste Pantserdivisie van generaal Maczek. Daar kregen we een korte militaire opleiding van anderhalve maand, waarna we via Normandië verder Frankrijk in trokken.

VERLIEFD
De Eerste Poolse Pantserdivisie rukt steeds verder op en steekt in oktober 1944 de grens tussen België en Nederland over. Alfons Raichert: Eerst was het de bedoeling om Tilburg te bevrijden, maar die plannen werden gewijzigd. We zijn vervolgens richting Breda gegaan.’ Op 29 oktober 1944 wordt Breda definitief bevrijd. ‘Het was een groot feest’, vervolgt hij. ‘Die dag heb ik mijn vrouw ontmoet. Ik was meteen verliefd en ben na de oorlog, in 1948, ook met haar getrouwd.’ Bij de Poolse afval in op het bruggenhoofd Kapelsche Veer in de nacht van 29 december 1944 raakt Alfons Raichert door een landmijn gewond aan een  been. ‘Mijn zenuwen waren geraakt, maar ik mag blij zijn dat ik mijn benen nog heb. Voor mij was de oorlog op dat moment afgelopen. Ik ben naar Engeland gebracht, waar ik in Nottingham en Derby ban verpleegd in een hospitaal. Daar ben ik tot november 1947 gebleven.’ Alfons Raichert keert terug naar Breda en bouwt er na de oorlog een nieuw leven op. Met zijn Nederlandse vrouw krijgt hij drie kinderen, twee dochters en een zoon. De Poolse bevrijder van toen woont nog steeds in Breda. ‘Ik ben nog niet de allerlaatste, maar wel één van de Laatste der Mohikanen.’


Onderscheiding voor Mv. Elisabeth Tuijnman en promotie van Dhr. Wladyslaw Kohutbicki.

De voormalig burgemeester van Overbetuwe, mw. Elisabeth Tuijnman is onderscheiden met het Kruis van Commandeur in de Orde van Verdienste voor de Republiek Polen. Dezelfde dag is de veteraan van de 1e Pantserdivisie Władysław Kohutnicki bevorderd tot majoor van de reserve van de Poolse Strijdkrachten. Op 6 marca 2013 heeft Ambassadeur Jan Borkowski de voormalig burgemeester van Overbetuwe, mw. Elisabeth Tuijnman onderscheiden met het Kruis van Commandeur in de Orde van Verdienste voor de Republiek Polen. De onderscheiding is toegekend door de President van de Republiek Polen Bronisław Komorowski. Mw. Tuijnman heeft deze hoge onderscheiding ontvangen voor haar jarenlange ondersteuning van de jaarlijkse herdenking van de luchtlandingen in Driel in 1944 van de Poolse soldaten van de 1e Onafhankelijke Luchtlandingbrigade van generaal Stanislaw Sosabowski. Met haar inspanningen heeft zij uitnemend bijgedragen aan het in stand houden van de herinnering aan de heldenmoed van de Polen.

Als burgemeester van Overbetuwe, waar de landingsplaats was de Polen die deelnamen aan Operatie Market Garden, heeft zij zich altijd ingespannen om aan die jaarlijkse herdenkingen de hoogste rang toe te kennen. Zij verzekerde ook steun aan lokale initiatieven om de herinnering in stand te houden aan de moed van de Poolse soldaten, die streden voor de bevrijding van Nederland van de Duitse bezetting. Een hoogtepunt in haar activiteiten op dat gebied was het ontvangen in 2009 van de premiers van Polen en Nederlands tijdens de 65e herdenking van het aandeel van Polen in de slag om Arnhem. Dhr. Władysław Kohutnicki, veteraan van de 1e Pantserdivisie onder generaal Stanisław Maczek, is bij besluit van de Minister van Defensie bevorderd tot majoor van de reserve van de Poolse Strijdkrachten. Het besluit is hem uitgereikt door de Militaire Attachee van de Land-, Zee- en Luchtmacht, kolonel Dariusz Waryszewski.



About Freedom film festifal, ,,Nieuw festival over vrijheid in Breda -5 mei-

About Freedom Film Festival is een nieuw internationaal, interactief festival over vrijheid. De eerste editie vindt plaats op zondag 5 mei 2013 in Breda. De basisdiscipline van dit festival is film en de invulling van overige disciplines die het festival programmeert zoals podiumkunsten, muziek, discussie, food en vertelkunst, is afgeleid van de thematiek die in het filmprogramma naar boven komt. In het kader van de Nationale Start Viering 5 mei 2012 in Breda maakte UmaMedia in samenwerking met Bureau Flink een serie van zes internationale shortfilms in Chili, Zuid-Afrika, Polen, Egypte, Indonesië en Nederland. De films tonen aan dat de allesoverheersende behoefte van de
mens om vrij te zijn, voor iedereen, uit alle hoeken van de wereld, hetzelfde is. In de short films, genaamd de Kitchen Table Series ontmoeten we Ramy en Nihar in Egypte die een jaar geleden de vrijheid bevochten en nu voelen hoe de revolutie hen ontnomen is. We maken kennis met Meneer Slowinski, een van de Poolse bevrijders van Breda en we ervaren zijn ontgoocheling bij terugkeer in Polen in 1947.


Foto: Dhr. Marian Slowinski met zijn echtgenote
About Freedom wordt georganiseerd door de stichting Freedom you pass on.



Poolse bevrijders van generaal Maczek op TV Ned 2



Op 29 oktober 1944 juicht de bevolking van Breda haar bevrijders toe.Verrassend genoeg blijken het Polen te zijn. Dziekujemy Wam Polacy!Zondag 5 mei 2013 om 21.20 uur op Ned. 2 in Andere Tijden Onder leiding van generaal Maczek weet de 1e Poolse Pantserdivisie na stevige gevechten de stad te bevrijden van de Duitsers. Vijf maanden lang verblijft de divisie in Breda en omgeving om de frontlijn langs de Maas te bewaken. Er ontstaat een hechte band tussen de Polen en de stad Breda die tot op de dag van vandaag voort duurt. Andere Tijden volgt het spoor van de Poolse bevrijders van Breda, zondag 5 mei om 21.20 uur op Ned.2
Of uitzending gemist met deze link:


Herdenking Alphen

Op vrijdag, 24 mei 2013, hebben Kees Nowak en Stas Szamrowicz namens de Vereniging 1e Poolse Pantserdivisie Nederland deel genomen aan de jaarlijkse herdenking in Alphen. Het programma begon zoals al vele jaren met een herdenkingsdienst waarin Kees het Onze Vader in het Pools heeft voorgelezen en waarin een Alphens zangkoor op een schitterende wijze het mooie lied ‘Czarna Madonna’ heeft gezongen. Na deze dienst werd er eerst door vertegenwoordigers van de Vereniging 1e Poolse Pantserdivisie Nederland een bloemtak gelegd bij het Pools monument (voor de kerk) en daarna door de waarnemend burgermeester. Na deze bloemlegging ging het in optocht naar het ereveld. Op het ereveld heeft Stas Szamrowicz bij dodenappel de namen van de gevallen Poolse strijders opgelezen. Voor de Vereniging 1e Poolse Pantserdivisie Nederland werden de bloemen gelegd door Kees Nowak en oud-strijder Jan Poplawski, Namens de Poolse Ambassade werden bloemen gelegd door de militair attaché Kolonel Dariusz Waryszewski en Grzegorz Zyman.



De bloemen werden door Kees Nowak en oud-strijder Jan Poplawski gelegd In optocht ging het daarna weer terug naar het W. Binckplein voor een demonstratie van de vaandelzwaaigroep uit Alphen. Na afloop was er nog een gezellig samenzijn voor alle genodigden.


Tekst en foto’s (kpl. I. Dasiman) ontvangen van Stas Szamrowicz.


ONS POOLS MILITAIRE EREVELD IS TOE AAN EEN RENOVATIE
Binnenkort wordt de grasmat vervangen en de bomen. Om wat begrip te krijgen voor deze tijdelijke situatie wil de gemeente deze bord in het Pools en in het Nederlands ophangen wat de reden is. Vooruitlopend op de komende herdenkingen op het Pools Militair Ereveld, is de Gemeente Breda bezig met groot onderhoud aan het Ereveld.
Wij voeren de werkzaamheden uit met respect voor hen die hier hun laatste rustplaats hebben. Het Ereveld zal er komende maanden wat minder netjes uitzien, en er vinden op gezette tijden werkzaamheden plaats die voor bezoekers hinderlijk kunnen zijn. Wij vragen hiervoor uw begrip.


Poolse bevrijder en wethouder Akinci openen tentoonstelling ,,Schatten van nieuwe Brabanders,,

Roman Figiel was in oktober 1944 een van de Poolse bevrijders van Breda. Op vrijdag 17 mei om 11.00 uur opent hij samen met de wethouder van cultuur, Selçuk Akinci, de tentoonstelling ‘Schatten van Nieuwe Brabanders’ in het Stadskantoor aan de Claudius Prinsenlaan 10 in Breda. Deze ‘schatten’ zijn voorwerpen van immigranten die de voorwerpen koesteren vanwege een grote emotionele waarde. De expositie is in mei en juni te zien tijdens de openingstijden van het Stadskantoor en reist daarna door naar andere Brabantse steden. Op de expositie ‘Schatten van Nieuwe Brabanders’ zijn vijftig voorwerpen van immigranten te zien, waaronder de hoge onderscheidingen van Bredanaar Roman Figiel. Op 29 oktober 1944 was hij een van de bevrijders van Breda. Hij huwde een Bredase en bouwde hier een bestaan op. De in 1926 in Polen geboren oorlogsveteraan is een van de laatste Poolse soldaten die Breda mee heeft bevrijd. Ook de kinderbox van Liesje de Leeuw uit Breda is één van de schatten van de expositie. Liesje werd in 1948 in ‘Ons Indië’ geboren. In verband met de onafhankelijkheid van Indonesië zocht het gezin De Leeuw met dochtertje.

In Memorian Wadek Siudmak

Emmen - Wadek Siudmak, de laatste Poolse bevrijder van onder anderen Emmen, is vorige week op 91-jarige leeftijd in zijn woonplaats Emmen overleden. Bij zijn crematie memoreerde burgemeester Cees Bijl aan de bevrijding van Zuidoost-Drenthe en in het bijzonder over Emmen over de moedige jonge Poolse soldaten en dat veel Emmenaren niet altijd beseffen dat zij hun vrijheid aan Poolse bevrijders te danken hebben. Ieder jaar gedenken we dit feit op 10 april bij het Poolse gedenkteken in Noordbarge waar toentertijd de meeste strijd is geleverd. Bij dit jaarlijks herdenken was Wadek altijd en dan altijd in Pools uniform aanwezig. Genoemde Wadek Siudmak heeft direct na de oorlog zijn echtgenote Fieny in Emmen gevonden en is dan ook zijn hele leven in Emmen gebleven. Jarenlang heeft hij veel werk verzet voor de voormalige Stichting Help de Polen in Emmen, zoals Poolse brieven vertalen en hulpgoederen inzamelen.
Ook is toen in de zeer slechte tijd in Polen een hulpgoederentransport gebracht naar zijn geboorteplaats Wierzlaz in Zuid-Polen. Daar werd hij samen met zijn echtgenote groots verwelkomd door duizenden dankbare Polen. Wij willen Wadek en z’n vrouw gedenken en bedanken voor hun vele vrijwilligerswerk. Opdat we ze niet zullen vergeten. Fieny, veel sterkte voor de toekomst. Alie Sanders - Stichting Help de Polen.


Maczek museum verrijkt met ,,Wall of Fame,,

Oud-stijders van de 1e Poolse pantserdivisie krijgen ereplaats in het Maczek museum in Breda. Mocht u echtgenoot,vader of grootvader in deze eregalerij een plaats krijgen, Stuur dan een digitale portret foto in uniform van 1942 tot 1947 met een resolutie van min 300 dpi met het geboorte jaar, het jaar van overlijden en het onderdeel waarbij hij geplaatst was bij de 1e Poolse pantserdivisie naar: albertbugaj@ziggo.nl.
Aantal oud-strijders die nu geplaatst zijn is: 50



Foto: Albert Bugaj, Maczek museum.

 
Zoeken
Copyright 2016. All rights reserved.
Terug naar de inhoud | Terug naar het hoofdmenu