Indeling

Eenheden en regimenten 1^e Poolse Pantser Divisie versie 10, juli ’24

Commandanten per 29-07-1944

Hoofdkwartier en Staf 1^e Poolse Pantser Divisie - Dowódca i Sztab 1. Dywizji Pancernej
Commandant divisie – Dowódcy Dywizji – gen.bryg. Stanisław Maczek
Plaatsvervangend divisiecommandant – Zastępcy Dowódcy Dywizji – płk.dypl. Kazimirz Dworak
Chef-Staf Divisie – Szefowie Sztabu Dywizji – płk.dypl. Ludwik Stankiewicz
Kwartiermeester – Kwatermistrz Dywizji – mjr.dypl. Mieczysław Rutkowski

Hoofdkwartier Diensten – DTWO-Służ

Eskadron Staf Hoofdkwartier – Swadron Sztabowy Dowódzenia – rtm. Jerzy Nowakowski

1^eEsk.Verkeersregeling – Szefostwo 1 Swadon Regulacji Ruchu – mjr. Anatol Pieregorodzki

Chef Militaire Politie – Swadron Żandarmia – kap. MichalWolnik
           8^e eskadron Militaire Politie – 8 Swadron Żandarmerii – kap. Z. Bojarski
           8^e Krijgsraad te Velde – 8 Sąd Polowy – mjr.aud. Władysław Tomaszewski
           Peloton Bescherming – Kompania Provost – mjr. Adam Łubowski
           Afd. Inlichtingen – Krużyna Wywiadu Obronnego – ppłk. Dobrosław Seredniki
           Zielzorg –Duszpasterstwo– ppłk.dusp. Franciscek Tomczak
           Peloton Voorlichting en Educatie –pluton Prasowo-Oświatowy–mjr. Adam Łubkowski
           Welzijnszorg – pluton Opieki na Zolniersze – ppor. Stanisław Krasicki
           Kas te Velde – Kasa Polowa – mjr. Stefan Nowicki
           Veldpostkantoor – Poczta Polowa – kap. Tadeusz Borkowski
Reserve Divisie
           1^e Eskadron Reserve Tanks – 1 Swadron Czołgów Zapasowich – rtm. Bronisław Skulicz
           Afdeling Reserve Personeel – Obóz Uzepełnień – ppłk. Jerzy Deskur

Divisie Troepen – Oddziały Dywizjne
Divisie Artillerie – Artyleria Dywizyjna -
           Commandant brigade – płk.dypl. Bronisław Noël
1^e Gemotoriseerde Artillerieregiment – 1 Pułk Artylerii Motorowej–płk. Józef. Krautwald d’Annau
2^e Gemotoriseerde Artillerieregiment – 2 Pułk Artylerii Motorowej–ppłk. Karol. Maresch
1^e Regiment Anti-tank Artillerie – 1 Pułk Artylerii Przeciw pancernej–mjr. Romuald. Dowbór
1^e Regiment Lichte Artillerie Luchtafweer – 1 Pułk Artylerii Przeciwlotniczej – mjr. Witold Berendt

Verkenningsregiment Divisie-Pułk Rozpoznawsze Dywizyne
           Commandant regiment – mjr. Jan. Maciejowski
10^e Regiment Jagers te Paard – 10 Pułk Strzelców Konnych

1^e Bataljon Verbindingstroepen – 1 Batalion Łączności
           Commandant bataljon –ppłk. Jan Grajkowski
Staf eskadron Verbindingen – Swadron Dowodzenia Łączności – kap.Wacław Woronowicz
1^eEskadron Verbindingen – 1 Swadron Łączności – kap. Ferdinand Bissinger
2^e Eskadron Verbindingen – 2 Swadron Łączności – kap Adam Zaleski vel Terlecki
3^e Eskadron Verbindingen – 3 Swadron Łączności – por. Arkadiusz Hajbowicz
10^e Eskadron Verbindingen – 10 Swadron Łączności – kap. Jan Kowal

Genie Divisie –Saperzy Dywizyjni
           Commandant Genie – ppłk. J. Dorantt
10^e Compagnie Genie – 10 Kompania Saperów – mjr. Wiktor Neklaws
11^e Compagnie Genie – 11 Kompagnia Saperów – mjr. Władislaw Pogorzelski
1^e Compagnie Materiaal Depot Genie – 1 Kompania Parkowa Saperów – kap. Adam Gorczyca.
Brug-peloton divisie – Pluton Mostowy – por.Tadeusz Sala

10^e Pantserbrigade - 10.Brygada Kawalerii Pancernej
           Commandant brigade – płk.dypl. Tadeusz Majewski
1^e Pantserregiment – 1 Pułk Pancerny – ppłk. Antoni Stefanowicz
2^e Pantserregiment – 2 Pułk Pancerny – ppłk.dypl. Stanisław. Koszustki
24^e Regiment Ulanen – 24 Pułk Ułanów im. Hetmana Żółkiewskiego – ppłk. Jan Witold. Kański
10^e Regiment Dragonders (gemotoriseerde infanterie) – 10 Pułk Dragonów – mjr. Władysław Zgorzelski

3e Brigade Jagers - 3 Brygada Strzelców
           Commandant brigade – płk.dypl. Marian Wieroński
Bataljon Jagers van Podhale – Batalion Strzelców Podhalańskich – ppłk. Karol. Complak
8^e.Bataljon Jagers van Brabant – 8 Batalion Strzelców – ppłk. Aleksander Nowaczyński
9^e.Bataljon Jagers van Vlaanderen – 9 Batalion Strzelców Flandryjskich – ppłk.dr.Zdzisław Szydłowski
1^e Zelfstandig Eskadron zware machinegeweren – 1 Samodzielna Szwadron ckm. – mjr. Marian Kochanowski
                                                                      ciężkich karabinów maszynowych
Overige Diensten - Służby
Dienst Bevoorrading(transport) – Oddziały Zaopatrywania
           Chef Bevoorradingstroepen – Dowództwo Oddziały Zaopatrywania – mjr. Marian Żebrowski
           10^eCompagnie Bevoorrading – 10 Kompania Zaopatrywania – kap. Aleksander Nikoliszyn
           3^eCompagnie Bevoorrading – 3 Kompania Zaopatrywania – kap. Antoni Kiersnowskie
           11^e Compagnie Bevoorrading divisie – 11 Kompania Zaopatrywania – kap. Stanisław Roefler
           Compagnie Transport infanterie – Kompania Przewozowa Piechoty -

Afdeling Reparatiewerkplaatsen (Technische Dienst) – Oddziały Warsztatowo-Naprawcze
           Chef Technische Dienst – Dowództwo Oddziałow Warsztatowo-Naprawcych – mjr. Michał Wąsowicz
           Compagnie T.D. Pantserbrigade – Kompania Warsztatowa Brygady Pancernej – mjr. Jan Kaszubowski
           Compagnie T.D Infanterie – Kompania Warsztatowa Brygady Strzelców – mjr. Florian Perepeczko

Geneeskundige Dienst –Oddziały Sanitarne
           Hoofd Geneeskundige Dienst – Dowódstwo Oddziałow Sanitarne – ppłk.lek.Marian Pawłowicz
           1^e Peloton Veld Hygiëne – 1 Dywizyjny Pluton Higieny Polowej – kap. Jan Iwaszkiewicz
           1^e Veld Hospitaal – 1 Polowa Stacja Opatrunkowa – mjr.lek.Stanisław Rumian
           10^eCompagnie lichte Geneeskunde – 10 Lekka Kompania Sanitarna – mjr.lek. Marian Gorzénski
           11^eCompagnie zware Geneeskunde – 11 Ciężka Kompania Sanitarna – kap.lek. Antoni Kominek

Materiaal Park – Służby Materialowy
Hoofd Dienst Goederen – Sjef Służby Materiałowej – mjr. E. Fryzendorf
1^eMateriaal Park – 1 Polowy Park Materiałowy – mjr. Teodor Lesser

                                                                         ORDRE DE BATAILLE   1^E POOLSE PANTSERDIVISIE

                                                                               COMMANDANT: GEN. S.W. MACZEK

                               STAF ------------------------ HOOFDKWARTIER DIVISIE ---------KWARTIERMEESTER---------

                                           ESCADRON STAF                                                ESCADRON
                                         HOOFDKWARTIER                                            VERKEERSREGELING

                                                                        REGIMENT VERKENNING
                                                                 10^E REGIMENT JAGERS TE PAARD

                                PANTSER BRIGADE                                             INFANTERIE BRIGADE

                               10^E PANTSERBRIGADE                                       3^E INFANTERIEBRIGADE
                                1^E PANTSERREGIMENT                                        BATALION JAGERS VAN PODHALE
                                2^E PANTSERREGIMENT                                     8^E BATALION JAGERS
                               24 REGIMENT ULANEN                                       9^E BATALION JAGERS
                               10^E REGIMENT DRAGONDERS                              1^E ZELFSTANDIGE ESCADRON
                                                                                                       ZWARE MACHINEGEWEREN

                                                              ARTILLERIE DIVISIE
                                                        OOFDKWARTIER ARTILLERIE

1^E REGIMENT ARTILLERIE GEMOTORISEERD                              1^E REGIMENT ARTILLERIE ANTI TANK
2^E REGIMENT ARTILLERIE GEMOTORISEERD                              1^E REGIMENT LICHTE ARTILLERIE LUCHTAFWEER

                              GENIE DIVISIE                                        VERBINDINGEN DIVISIE

                HOOFDKWARTIER GENIE                                     1^E BATALION VERBINDINGSTROEPEN
                                                                                          ESC. HOOFDKWARTIER VERBINDINGEN
                10^E COMPAGNIE GENIE                                        1^E ESCADRON VERBINDINGEN
                11^E COMPAGNIE GENIE                                        2^E ESCADRON VERBINDINGEN
                MATERIAAL DEPOT GENIE                                    3^E ESCADRON VERBINDINGEN
                BRUG PELETON DIVISIE                                     10^E ESCADRON VERBINDINGEN

                                                        DIENSTEN

     WERKPLAATSEN T.D.              GENEESKUNDIGE DIENST                BEVOORRADING
HOOFDWARTIER T.D.                10^E KOMPAGNIE G.D                       HOOFDKWARTIER BURAU BEVOORRADING
WERKPAATS COMPAGNIE            11^E KOMPAGNIE G.D                 10^E COMPAGNIE BEVOORRADING
      PANTSERBRIGADE               1^E VELD HOSPITAAL                   3^E COMPAGNIE BEVOORRADING
WERKPLAATS COMPAGNIE          1^E PELOTON VELD HIGIËNE       11^E COMPAGNIE BEVOORRADING
     INFANTERIEBRIGADE                                                            INFANTERIE TRANSPORT COMPAGNIE

                    PELETON WELZIJNSZORG                                            .
                    HOOFD BETAALDIENST                                      1^E ESCADRON TANK DEPOT AANVULLING
                    BEVEILIGINGS DIENST                                          PERSONEEL RESERVE / AANVULLING
                   8^E KRIJGSRAAD TE VELDE
                   VELDPOST
                   HOOFD PASTORALE ZORG
                   HOOFDMILITAIRE POLITIE
                   HOOFD MATERIAAL
                   1^E VELD DEPOT

Statistiek

Bezetting manschappen van de 1^e Poolse Pantserdivisie

Bij de oprichting van de divisie op 25 feb. 1942 werd gekozen voor een indeling van de onderlinge eenheden naar de op dat moment geldende Britse standaard: twee pantserbrigades (6 pantser regimenten met 2 kleine gemotoriseerde-infanterie regimenten), een ondersteunende brigade met 1 infanterie bataljon en 3 artillerie afdelingen, een kleine afdeling verkenning, samen met afdelingen verbindingen, bevoorrading technische dienst, geneeskundige dienst. Benodigd zouden in totaal 13.669 man zijn. Bij een eerste telling binnen het 1^e Korps kwam men op 11.006 man die waarschijnlijk effectief konden worden ingevoegd binnen de 1^e Pantserdivisie.
Vanaf dat moment begon Generaal Maczek en zijn staf met het samenstellen van de divisie: gekeken werd naar o.a. inzetbaarheid, motivatie, lichamelijke gesteldheid, leeftijd. Mensen werden overgeplaatst naar de nieuw te vormen afdelingen van de divisie, training en opleiding voor het personeel werd georganiseerd, vrijwilligers uit Noord- en Zuid Amerika werden aangeworven; uit het Midden Oosten kwamen in juli ’43 de eerste mensen die vanaf sept. ’39 in Sovjet-gevangenkampen zaten en vrijkwamen via onderhandelingen van gen. Sikorski en Anders; de eerste vrijgekomen p.o.w. uit Duitse bronnen kwamen beschikbaar rond dezelfde periode, o.a. via de Verenigde Staten.

Intussen waren de Britten door hun ervaringen in het midden Oosten tot de conclusie gekomen dat een pantserdivisie een kleinere pantserafdeling en meer infanterie moest hebben, samen met een grotere tros andere troepen, in juni-juli ’43 kreeg dit vaste vormen. De Britten vereisten een omvorming van de divisie naar de nieuwe norm met als basis 1 pantserbrigade,1 infanteriebrigade, 1 verkenningsregiment, meer artillerie en verbindingen, meer diensten. Deze zouden bezet moeten worden door 885 officieren en 15.210 officieren, 16.095 in totaal. Verder met reorganiseren werden in jan ’44, 14.000 man geteld, door ontslag uit dienst, nieuwe eisen aan leeftijd en lichamelijke -en geestelijke gesteldheid zal er in juni ’44 een tekort zijn van ±2500 man. Eind juli ’44 vertrekt de divisie uit Schotland voor inscheping naar Normandië met ongeveer 13.000 man, 4050 motorvoertuigen 381 tanks ( Sherman’s in HQ,1^e en 2^e Pantserregiment; Cromwell’s bij 10^eRegiment Jagers te Paard), 473 kanonnen buiten die van de tanks, en 4050 andere voertuigen. De reserve afdeling voor personeel bleef achter. Ondanks dat de bezetting in o.a. infanterie, artillerie en diensten niet volledig was ingevuld gaf dit geen aantasting binnen de gevechtskracht van de divisie.
Op 29 augustus 1944, na afloop van de strijd in Normandië, op het eind van een korte week rust, telde de divisie met aanvulling van 350 mensen: 751 officieren en 12.070 onderofficieren en soldaten, totaal: 12.821 man. Er was een minimaal tekort van 89 officieren en 1111 andere rangen, 42 Sherman’s, 6 Cromwell’s en 5 Stuart’s.
De achtervolging werd ingezet met behoud van tactische inzet: bij de infanterie werden de pelotons gereorganiseerd tot onder de 100 man; bij het pantserwapen werden binnen sommige regimenten met 3 pelotons (troop) ipv. de oorspronkelijke vier verder gegaan.
Op 9 september (gevechten om Aalter/Lokeren/Sint-Nicklaas) was de getelde stand van divisie 12.736 man
Terwijl de verliezen zich weer opstapelden door de hervatte gevechten ging ook het aanvullen van de verliezen door.
In sep.-okt. ’44 kwamen 1773 man terug uit het ziekenhuis, ze zullen niet allemaal meer geschikt zijn voor 1^e lijns dienst. Uit Engeland kwamen 362 man de divisie versterken,; uit Noord-Frankrijk meldden zich ruim 1000 man voor dienst aan bij de divisie. In nov.’44 kwamen er nog eens 300 man bij. Gedurende de campagne zullen de aanvullingen constant achterlopen bij de geleden verliezen. Pas bij de laatste aanvulling, in de periode maart-mei ’45, van 58 officieren en 4496 andere rangen zal de sterkte van de divisie de 16.000 overschrijden.
Door de veranderde politieke ontwikkelingen zal de divisie niet naar Polen gaan maar worden gedemobiliseerd.
De oorlog gewonnen, de strijd verloren……..

Eigen Verliezen (augustus 1944- mei 1945)

van 7 aug. tot 29 aug.: campagne Normandië: 1002 gewond, 325 gesneuveld, 114 vermist
van 9 sept. tot 27 sept.: actie Gent-Terneuzen.: 75 gesneuvelden, 191 gewonden, 63 vermisten
van 27 sep. tot 9 nov: Operatie Breda: 69 officieren en 876 manschappen dood of gewond
van 9 nov.’44 tot 5 april ’45: overwinteren aan de Maas: 16 officieren en 309 andere rangen
van 5 april tot 4 mei ‘45: naar Wilhelmshaven: 37 officieren en 567 andere rangen aan doden en gewonden
Totaal campagne: 304 officieren en 4855 andere rangen verliezen aan doden en gewonden
andere cijfers spreken van: 3320 gewond, 969 gesneuveld, 300 vermist….

Verliezen toegebracht aan de vijand (augustus 1944- mei 1945)

Totaal 52.500 man gevangen genomen waarvan 5000 in Normandië; 700 bij de actie tussen Gent en Terneuzen; 2900 bij de Operatie Breda; 5600 in periode 7 april-6 mei 1945 en op 6 mei 1945 in Wilhelmshaven: 33.900 man.
Over aantallen verliezen aan gedood, gewond en vermist, toegebracht aan de Duitse troepen zijn geen cijfers bijgehouden.

Poolse Militaire Erevelden
De grootste Pools militaire begraafplaats van de divisie bevindt zich in Frankrijk, bij Grainville-Langannerie in Normandië (615 personen van de divisie).
In België is de grootste Pools militaire begraafplaats die van Lommel; in Nederland die van Breda.
Andere plaatsen zijn o.a.: Adegem, Alphen, Axel, Bergen op Zoom, Ginneken, Oosterbeek, Oosterhout, Stekene.
In Nederland liggen Poolse militairen van de 1^e Poolse Pantserdivisie, 1^e Onafhankelijke Parachutistenbrigade, Poolse luchtmacht en Poolse Marine begraven op 49 Poolse militaire Erevelden, Britse en Canadese erevelden en ook individuele graven op algemene kerkhoven.
Zie ook op www.polishwargraves.nl

Vergelijking van standen en rangen in Poolse, Nederlandse, Engelse, Amerikaanse en Duitse Landmacht 1939-1945

PL Wojsko Polskie	NL Landmacht	GB Army	USA Army	D Heer	D Waffen-SS
żołniersz szeregowiec szer. strzelec strz. dragon drag. ulan. ul. saper sap. kanonier kan.	soldaat>militair Soldaat Sld [schutter/jager] [dragonder] [lancier] [pionier] [kanonnier]	Private Rifleman Dragoon Lancer Sapper Gunner	Private	Soldat Schütze Pionier	SS-Schütze
			Private 1st Class	Obergrendr./ Oberschütze	SS-Oberschütze
starszy szeregowiec st.szer./st.strz etc bombardier bomb	[Soldaat 1]	Lance- Corporal Lance Corporal Artillery		Gefreiter	Sturmmann
				Obergefreiter	SS-Rottenführer
kapral kapr	Korporaal Kpl	Corporal	Corporal	Unteroffizier	Unterscharführer
plutonowy plut	[Korporaal 1]	Lance -SergeanT
sierżant sierż. wachmistrz wachm ogniomitrz ognm.	Sergeant Sgt Wachtmeester Wmr.	Sergeant Cavalry Sergnt Artillery Sergnt	Sergeant	Unterfeldwebel/ Unterwachtmr	Scharführer
	Sergeant 1 Sgt1		Staff Sergeant	Feldwebel/ Wachtmeister
starszy sierżant st.sierż./st wachm. starszy ogiomistrz	Sergeant Majoor Sm	Comp. Sergeant Major Battery Sergeant Major	Master Sergeant	Oberfeldwbl/ Oberwachtmeister	Hauptscharführer
	Adjudant-onder-officier Aoo	Regimental Sergeant Major		Stabsfeldwebel	Stabsscharführer
podchorazy pchor. aspirant (off) chorąży chor.	Kornet, vaandrig	Cadet Officer Ensign/Aspirant Warrant Officer	Cadet Officer Candidate Warrant Officer	Offiziersanwärter Fähnrich Oberfähnrich	Junker Oberscharführer Sturmscharführer
podporucznik ppor	2e Luitenant Tlnt	Second Lieutenant	Second Lieutenant	Leutnant	Untersturmführer
porucznik por	1e Luitenant Elnt	First Lieutenant	Lieutenant	Oberleutnant	Obersturmführer
kapitan kap. rotmistrz rtm	Kapitein Kap Ritmeester Ritm	Captain Captn of Horse	Captain	Hauptman Rittmeister	Hauptsturmführer
major mjr.	Majoor Maj	Major	Major	Major	Sturmbahnführer
podpułownik ppłk.	Luitenant Kolonel LKol	Lieutenant- Colonel	Lieutenant- Colonel	Oberstleutnant	Obersturmbahnführer
pułkownik płk.	Kolonel Kol	Colonel	Colonel	Oberst	Standartenführer Oberführer
general brygady gen.bryg.	[Brigadegeneraal]	Brigadier General	Brigadier General	Brigadeführer	Brigadeführer
general dywizji gen.dyw.	Generaal Majoor GenM	Major-General	Major-General	Generalmajor	Gruppenführer
general broni gen.broni.	LuitenantGeneraal LGen	Lieutenant-General	Lieutenant-General	General der Infanterie; usw	Obergruppenführer
General Gen	Generaal Gen	General	General	General Oberst	Obergruppenführer
marszalek marsz.		Field Marshal	General of the Army	General Fieldmarschal	Reichsführer der SS

Bronnen:

Dr.jur. W.Reibert, Der Dienstunterricht im Heere, Verlag von Mittler & Sohn, Berlin,1942
K. Jamar, (Jan Marowski), With the Tanks of the 1st Polish Armoured Division, Smit &.zn., Hengelo , 1946

Studienrat K.H.Eitzen, The Military Eitzen, Verlag WEU/Offene Worte, Bonn, 1957
Praca Zbiorowa, 1. Dywizja Pancerna w Walce, reprint 1947, Koło “Beskidze”, Bielsko-Biała, 2002
Stanisław Maczek, Od Podwodu do Czołga, Wspomiénia Wojenne 1918-1945, Tomar Publishers, Edinburgh, 1961
Antony Grudziński, 1 Dywizja Pancerny, Zarys Historii Wojennej, uit Numer specjalny “Przegladu Kawalerii i Broni Pancernej”, Tom V, Nr. 34, 1964,
Eddy Florentin, Battle of the Falaise Gap, Elek Books, London 1965 (oorspr.1964, Stalingrad en Normandie, Presse de la Cité, Paris)
Thom Peeters, De eerste Poolse Pantserdivisie in Nederland: “Operatie Breda”, Brabantia Nostra, Breda, 1978
Brian Leigh Davis/Pierre Turner, Deutsche Uniformen im Dritten Reich 1933-1945, Wilhelm Heyne Verlag, München, 1980
T.A. Wysocki, 1. Polska Dywizja Pancerna, Polska Funacja Kulturalna, Londyn , 1989

Englert Juliusz L & Barbarski Krzysztof, Generał Maczek i żołnierze 1 Dywizji Pancernej, IPMS, London1992
Stachura PeterD, redactie Themes of Modern History; Proceedings of a Symposium on 28 March 1992 In Honour of the Centenary of General S. Maczek :Szudek, Przemyslaw A: The First Armoured Division in the Second World war, en ook: Tomasz Ziarski-Kernberg: The Polish Community in Scotland since 1945 ; The Polish Social and Education Society, Glasgow, 1992
Jos van Alphen, Breda Bevrijd, October1944, Brabantia Nostra, Breda, 1994

Tomkowski, Zbigniew, General Maczek, Najstarszy Zolnierz Rzeczypospolitej, Ypsylon, Warszawa1994
Andrew Mollo, The Armed Forces of World War II, Greenwich Editions, London, 2000
Bouchery, Jean, The British Soldier, vol 1, Histoire & Collections, Paris. 2001
Bouchery, Jean, The Canadian Soldier, Histoire & Collections, Paris. 2003
Zbigniew Mieczkowski, edit: Eng/Pl The Soldiers of General Mazcek in WorldWar II, Foundation for Commemoration Gen Maczek First Polish armoured Division, Warsaw, 2004
Didier Lodieu: La Massue, Les Soldats Polonais dan la Bataille de Normandie, Caudebec-lès-Elbeuf, 2004
Juliusz S.Tym, 1. Dywizja Pancerna, ZP Grupa Sp. Z.o.o., Warszawa, 2009
Stanisław Wladisław Maczek, Van Paardenwagen tot Tank, Van Ierland Uitgeverij, Breda, 2009
Evan McGilvray, Man of Steel and Honour, Helion&Company Ltd, Solhull, 2012
Jaccques Wiacek , Histoire de la 1re Division Blindé Polonaise 1929-1945, Ysec Éditions, Louvers, 2019

www.polishwargraves.nl
https://polish forces in brittain.info
www.ostrycharz.free-online.co.uk/PolishRanks.html
www.sergeantdetmar.nl/rangen-en-standen-nederlandse-leger-1939-1940/
https://gdansk.ipn.gov.pl/download/80/78881broszura_Maczek_internet.pdf
https://przystanekhistoria.pl/pa2/tematy/polskie-sily-zbrojne-po/66405,Polska-1-Dywizja-Pancerna-19421947.html
https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_German_divisions_in_World_War_II
https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_formations_of_the_United_States_Army
https://en.wikipedia.org/wiki/British_armoured_formations_of_the_Second_World_War