Opgericht - vereniging 1e poolse pantser divisie nederland

Ga naar de inhoud

Hoofdmenu:

Opgericht

1e Pantserdivisie (Polen)


De eerste Poolsepantserdivisie (Pools: Polska Dywizja of 1st Polish Armoured Division) was een geallieerde pantserdivisie tijdens de Tweede Wereldoorlog, opgericht in Schotland in februari 1942. Op het hoogtepunt telde de divisie 16.000 soldaten. Commandant van deze eerste Poolse pantsereenheid was generaal Stanislaw Maczek. Sommige soldaten hadden een schuilnaam. Dit betrof soldaten die overgelopen waren uit het Duitse leger en anoniem wilde blijven om mijn familie te beschermen.

Geschiedenis
De divisie bestond uit Poolse soldaten die na de val van Polen in 1939 naar Frankrijk waren gevlucht. Daar vochten ze voor de tweede maal tegen de Duitsers in 1940, waarna ze naar Engeland uitweken. In het kader van een Brits-Poolse overeenkomst werden een landmacht, luchtmacht en marine opgericht die op dat moment zeer welkom waren gezien de penibele situatie waarin de Britten zich bevonden, zo onderscheiden Poolse vliegers zich in de Battle of Britain. De Poolse eenheden stonden grotendeels onder Brits opperbevel, met Brits materieel en uniformen (met Poolse rangtekens), maar met de clausule dat de Polen in eigen militaire eenheden zouden strijden. Het 1e Poolse Legerkorps werd vervolgens in Schotland opgericht, waarin de 1e Pantserdivisie en de Poolse 1e Onafhankelijke Parachutistenbrigade volledig operationele status bereikt. Gedurende zijn verblijf in Schotland van 1942-1944 bewaakte dit korps 200 km aan de Britse kust.

Normandië
Einde juli 1944 maakte de divisie de oversteek naar Normandië. Op 1 augustus landde de divisie in Arromanches en werd ze toegevoegd aan het Canadese Eerste leger. Op 8 augustus kwam de de divisie voor het eerst in actie tijdens operatie Totalize. Tweemaal werd ze per abuis door geallieerde vliegtuigen gebombardeerd, maar dat weerhield haar niet om een briljante overwinning te behalen op de Duitsers tijdens de gevechten om de Mont Ormel, heuvel 262 en het stadje Falaise. Deze serie offensieve en defensieve operaties zijn de geschiedenis ingegaan als de Zak van Falaise, met een groot aantal Duitse Wehrmacht en SS divisies gevangen kwamen te zitten in een grote omsingeling (Poche de Falaise), waarna ze vernietigd werden. Maczeks hoog gemotiveerde Poolse soldaten kregen de cruciale rol om de 'zak' bij de Duitse vluchtroute te dichten. Bij de zeer zware gevechten op Mon Ormel weerstond de Poolse divisie de Duitse aanval, zowel van  binnen de 'zak' als buiten. Gedurende 48 uur was een groot deel van de divisie omsingeld, met slinkende voorraden munitie en proviand, totdat ze uiteindelijk werden ontzet door geallieerde eenheden. De Polen leden zware verliezen maar hadden wel standgehouden en ook 5000 Duitse krijgsgevangene gemaakt gemaakt inclusief een divisiecommandant. De Poolse soldaten die gesneuvelde in Normandië liggen begraven op de Poolse militaire begraafplaats in Grainville-Langannerie.

België en Nederland
Na de geallieerde uitbraak uit Normandië achtervolgde de Poolse 1e Pantserdivisie de Duitsers langs de kust van het Engels Kanaal. De divisie kwam nabij Poperinge, België binnen en bevrijde onder andere Ieper, Roeselare, Hooglede, Gits, Tielt, Ruiselede, Alter, Gent en Sint-Niklaas. Begin oktober namen de Polen deel aan de strijd om de Scheldemonding waarbij de divisie de oostelijke helft van Zeeuws Vlaanderen van de Duitsers zuiverden en ondertussen Axel (in een bloedige strijd) en Terneuzen bevrijden. Op 29 oktober 1944 werd Breda zonder burgerverliezen bevrijd, dankzij een succesvolle flankaanval van generaal Maczek. De winter van 1944-'45 betekende een periode van stilstand voor de divisie, waarbij ze aan de zuidoever van de Maas een sector bewaakte, van Tholen via Moerdijk tot 's-Hertogenbosch. Een vervelende periode vanwege de kou en de regelmatige schermutselingen met Duitse patrouilles aan de Noordoever van de Maas, waarvan het gevecht om Caoelse Veer het bloedigst was. Aan geallieerde zijde bestond de vrees dat het Duitse bruggenhoofd bij Capelse Veer door de Duitsers gebruikt zou worden voor een aanval richting Antwerpen en tot steun aan het Ardennenoffensief. Begin 1945 werd de divisie overgeplaatst naar Overijssel waarbij ze langs de Nederlands-Duitse grens oprukte, door Drenthe en Groningen. Hierbij werden onder meer Emmen, Veendam en Stadskanaal door de Polen bevrijd.

Duitsland
In april 1945 betrad de Poolse 1e Pantserdivisie Duits grondgebied. Een meer memorabel en vreugdevol moment was toen vlak daarna het krijgsgevangenenkamp Oberlangen werd bevrijd. Toevallig zaten daar ruim 1700 Poolse vrouwelijke opstandelingen die na de opstand van Warschau krijgsgevangenen waren gemaakt. Op 6 mei veroverde de divisie Kriegsmarinebasis Wilhelmshaven, waar generaal Maczek de capitulatie accepteerde van de basis, en deel van de vloot en tien infanteriedivisies. Daar eindigde de opmars van de divisie. Kort daarop kreeg ze versterking van de Poolse 1e Onafhankelijke Parachutistenbrigade. Tot 1947 voerde ze bezettings taken uit in Noord Duitsland waarna de pantserdivisie ontbonden wordt. Een meerderheid van de soldaten kon niet terug naar het inmiddels communistische Polen (zij die dat wel deden werden gearresteerd wegens 'anticommunisme' ; een aantal officieren van de divisie en andere eenheden werd ter dood veroordeeld) en moest een nieuw leven beginnen in het Westen. De Poolse veteranen van deze divisie, het Poolse 2e Korps en overige eenheden verspreiden zich over de hele wereld. Ze vestigde zich met name in Groot-Brittannië en Canada, maar ook in België en Nederland.

Tradities
In het huidige Polen heeft de Poolse 11e Pantsercavaleriedivisie de tradities overgenomen van Maczeks divisie. De 11e divisie, uitgerust met ex-Bundeswehr 2-tanks, is middels één van de Poolse divisies die voor NAVO-operaties kan worden ingezet. Het wapen van de divisie van Maczek verwees naar de helm en verentooi van de Poolse huzaren, soldaten te paard.

 
Zoeken
Copyright 2016. All rights reserved.
Terug naar de inhoud | Terug naar het hoofdmenu